Kinsa ang Manunod Kung Walay Will sa Pilipinas?
Mubo nga tubag
Kung mamatay ang usa ka tawo nga walay will, ang Civil Code ang modesisyon kung kinsa ang manunod. Kini gitawag og intestate succession. Ang mga anak ug ang buhi nga asawa o bana ang una, ug ang asawa o bana makakuha og parehas nga bahin sa matag legitimate child. Kung walay mga anak, ang mga ginikanan ang manunod uban sa asawa o bana; human nila, ang mga igsoon, ubang paryente hangtod sa fifth degree ug, kung walay bisan kinsa, ang State.
Kanus-a ang balaod ang modesisyon imbes nga will?
Ang Article 960 nag-ingon nga ang intestate succession magamit, lakip sa ubang kaso:
(1) If a person dies without a will, or with a void will, or one which has subsequently lost its validity;
Magamit usab kini sa kabtangan nga wala ihatag sa will ngadto sa bisan kinsa (Article 960(2)). Ang batakang lagda sa han-ay anaa sa Article 962:
In every inheritance, the relative nearest in degree excludes the more distant ones, saving the right of representation when it properly takes place.
Unsa ang han-ay sa mga manununod?
Sa yanong pagkasulti, ang matag grupo sa ubos manunod ra kung walay bisan kinsa sa mga grupo nga nag-una niini, gawas sa asawa o bana ug sa mga anak nga natawo gawas sa kaminyoon, nga manunod kauban sa uban.
- Legitimate children ug ilang mga kaliwat. Manunod sila "without distinction as to sex or age, and even if they should come from different marriages" (Art. 979), sa parehas nga bahin (Art. 980). Ang apo nga nauna og kamatay ang ginikanan mokuha sa bahin sa maong ginikanan pinaagi sa right of representation (Arts. 981 ug 982).
- Legitimate nga ginikanan ug ascendants, kung walay legitimate descendants. Sila ang manunod, dili ang mga igsoon ug ubang collateral relatives (Art. 985). Parehas ang bahin sa amahan ug inahan; kung usa ra ang buhi, siya ang mokuha sa tibuok bahin (Art. 986).
- Illegitimate children. Kung walay legitimate descendants o ascendants, makuha nila ang tibuok estate (Art. 988). Kung kauban ang legitimate nga ginikanan sa namatay, makuha nila ang tunga (Art. 991).
- Ang buhi nga asawa o bana. Manunod siya kauban sa mga grupo sa ibabaw (tan-awa ang sunod nga seksyon). Kung walay buhi nga descendants, ascendants o illegitimate children, makuha niya ang tibuok estate, sakop sa katungod sa mga igsoon ug mga pag-umangkon (Art. 995).
- Mga igsoon ug mga pag-umangkon, ug dayon ang ubang collateral relatives (Arts. 1003 hangtod 1009).
- Ang State, kung walay laing tawo nga adunay katungod nga manunod (Art. 1011).
Dili makapanunod nga walay utlanan ang collateral relatives. Ang Article 1010 nag-ingon:
The right to inherit ab intestato shall not extend beyond the fifth degree of relationship in the collateral line.
Pila ang makuha sa buhi nga asawa o bana?
Nagdepende kini kung kinsa pa ang buhi:
| Buhi ang asawa o bana uban sa | Bahin sa asawa o bana |
|---|---|
| Duha o labaw pa nga legitimate children | Parehas sa bahin sa matag anak (Art. 996) |
| Legitimate nga ginikanan | Tunga; ang mga ginikanan ang pikas tunga (Art. 997) |
| Illegitimate children | Tunga; ang mga illegitimate children ang pikas tunga (Art. 998) |
| Mga igsoon, o ilang mga anak | Tunga; sila ang pikas tunga (Art. 1001) |
| Walay bisan kinsa sa mga grupo sa ibabaw | Ang tibuok estate (Art. 995) |
Ang Article 996 mao ang lagda nga kasagaran maigo sa mga pamilya:
If a widow or widower and legitimate children or descendants are left, the surviving spouse has in the succession the same share as that of each of the children.
Kung ang asawa o bana buhi uban sa usa ra ka legitimate child, kini nga mga article wala klarong moingon kung unsaon ang bahin; pangutana sa abogado. Ang asawa o bana nga mao ang hinungdan sa legal separation mawad-an niini nga mga katungod (Art. 1002).
Unsay mahitabo una sa kabtangan sa magtiayon?
Ang gibilin sa minyo nga tawo dili ang tibuok kabtangan sa pamilya. Ang property regime sa kaminyoon ang husayon una. Ubos sa absolute community, ang net assets "divided equally between husband and wife" (bahinon og parehas sa bana ug asawa), gawas kung lahi ang giingon sa marriage settlements (Family Code Art. 102(4)); ang conjugal partnership adunay susamang lagda para sa net profits niini (Art. 129(7)). Ang bahin ra sa namatay ang moadto sa mga manununod.
Ang Family Code nagtakda usab og deadline kung walay kaso sa korte nga i-file para sa estate. Para sa absolute community:
If no judicial settlement proceeding is instituted, the surviving spouse shall liquidate the community property either judicially or extra-judicially within one year from the death of the deceased spouse.
Para sa conjugal partnership, unom ka bulan ang panahon (Art. 130). Sa duha ka kaso, kung walay liquidation sa saktong panahon, void ang bisan unsang disposition o encumbrance sa maong kabtangan (pananglitan, pagbaligya o mortgage).
Unsaon kini sa tinuod nga kinabuhi?
Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung unsaon paglihok sa lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Si Jose ug Maria naminyo ubos sa absolute community. Pagkamatay ni Jose nga walay will, ang ilang net community property PHP 2,400,000 ug walay usa kanila ang adunay exclusive property. Makuha una ni Maria ang iyang tunga, PHP 1,200,000 (FC Art. 102). Ang tunga ni Jose, PHP 1,200,000, mao ang iyang estate. Nagbilin siya kang Maria ug tulo ka legitimate children, busa ang estate bahinon sa upat ka parehas nga bahin nga tag-PHP 300,000 (Art. 996).
Si Lito wala gayod naminyo ug walay anak; ang iyang mga ginikanan ug apohan nauna og kamatay kaniya. Nagbilin siya og igsoong babaye, si Ana, nga parehas og amahan ug inahan, ug usa ka half-brother, si Ben. Ang iyang net estate PHP 900,000. Ang mga igsoon sa full blood makakuha og doble sa bahin sa half-blood nga igsoon (Art. 1006): si Ana PHP 600,000, si Ben PHP 300,000.
Si Carmen namatay nga walay will ug walay mga anak. Buhi ang iyang bana ug ang iyang inahan. Ubos sa Article 997, ang iyang bana mokuha og tunga ug ang iyang inahan ang pikas tunga.
Unsa man ang mga anak nga natawo gawas sa kaminyoon?
Mga manununod sila sa ilang ginikanan kung mapamatud-an ang ilang filiation (Art. 887). Kung manunod sila kauban sa legitimate children, ang Article 983 mo-refer sa proporsyon sa legitime, ug ang legitime sa matag illegitimate child tunga sa legitime sa legitimate child (Family Code Art. 176). Kung giunsa pagbahin ang nahabilin sa estate niini nga sagol nga kaso, pangutana kini para sa abogado. Ang Article 992 naglimite usab sa panunod tali sa illegitimate child ug sa legitimate nga mga paryente sa ginikanan; gibasa pag-usab sa Supreme Court kining lagda para sa apo nga mopuli sa ginikanan nga nauna og kamatay. Tan-awa ang Makapanunod ba ang illegitimate child?
Unsaon pagbahin sa mga manununod ang estate?
Kung walay utang ug ang tanang manununod hamtong na o adunay saktong representante, mahimo nilang bahinon ang estate pinaagi sa public instrument nga walay kaso sa korte. Kini ang extrajudicial settlement. Kung dili sila magkasabot, moadto sila sa korte. Hangtod sa pagbahin, managsama nga tag-iya ang mga manununod sa estate (Art. 1078), ug magamit ang mga lagda bahin sa pagbaligya sa bahin sa co-owned nga yuta.
Ang mga bahin sa ibabaw para sa estate nga walay will. Kung adunay will, ang legitime gihapon ang mopanalipod sa mga compulsory heir: tan-awa ang Legitime shares, ang legitime shares table ug Panunod sa Pilipinas.
Kanus-a ka magkinahanglan og abogado?
Pangutana sa abogado kung dili magkasabot ang mga manununod, kung adunay anak nga natawo gawas sa kaminyoon, anak nga gi-adopt o ikaduhang pamilya, kung adunay utang ang namatay, o kung gibaligya o gi-mortgage ang usa ka property human sa kamatayon. Ang abogado makasusi usab kung na-liquidate ba ang kabtangan sa magtiayon sulod sa mga deadline sa Family Code.
Kung dili nimo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug uban pang kapilian.
Unsang mga probisyon ang gipasukaran niini nga tubag?
Kanunay nga pangutana
Makuha ba sa asawa ang tunga sa tanan kung mamatay ang bana?
Dili isip manununod. Una, i-liquidate ang kabtangan sa magtiayon ug, ubos sa absolute community nga mga lagda, ang net assets bahinon og parehas sa duha (Family Code Article 102). Dayon manunod siya gikan sa kaugalingong tunga sa iyang bana: kung adunay legitimate children, parehas sa bahin sa matag anak (Civil Code Article 996).
Manunod ba ang mga igsoon kung adunay mga anak ang namatay?
Dili. Ang pinakaduol nga paryente ang manunod, dili ang mas layo (Article 962). Manunod ra ang mga igsoon kung walay descendants, walay ascendants ug walay illegitimate children. Kung buhi usab ang asawa o bana, siya ang mokuha og tunga ug ang mga igsoon o ilang mga anak ang pikas tunga (Articles 995 ug 1001).
Parehas ba ang panunod sa mga anak sa unang kaminyoon ug sa ikaduhang kaminyoon?
Oo. Ang Article 979 nag-ingon nga ang legitimate children manunod nga walay kalainan sa sekso o edad, bisan gikan sila sa lain-laing kaminyoon. Ang Article 980 nag-ingon nga parehas ang ilang bahin.
Makapanunod ba ang apo kung nauna og kamatay ang iyang ginikanan?
Oo, pinaagi sa right of representation. Makuha sa apo ang bahin nga unta madawat sa iyang ginikanan (Articles 981 ug 982).
Kinsa ang manunod kung walay paryente gyud?
Ang State. Ang Article 1010 naglimite sa panunod sa collateral relatives hangtod sa fifth degree, ug ang Article 1011 mohatag sa tibuok estate sa State kung walay tawo nga adunay katungod nga manunod.
Manunod ba ang buhi nga asawa o bana human sa legal separation?
Dili kung siya ang hinungdan sa separation. Ang Article 1002 nag-ingon nga kana nga asawa o bana walay bisan unsang intestate nga katungod sa usa ka biyuda o biyudo.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?