Article 164 ng Family Code: Sino ang legitimate na anak
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 164?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
Children conceived or born during the marriage of the parents are legitimate.
Children conceived as a result of artificial insemination of the wife with the sperm of the husband or that of a donor or both are likewise legitimate children of the husband and his wife, provided, that both of them authorized or ratified such insemination in a written instrument executed and signed by them before the birth of the child. The instrument shall be recorded in the civil registry together with the birth certificate of the child.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Sa ilalim ng Article 164 ng Family Code, legitimate ang anak kung nabuo (conceived) o ipinanganak siya habang kasal ang kanyang mga magulang. Isa lang sa dalawa ang kailangan. Legitimate din ang batang nabuo sa pamamagitan ng artificial insemination, pero sa isang kondisyon lang: dapat pumayag dito ang mister at misis sa isang pinirmahang nakasulat na dokumento na ginawa bago ipanganak ang bata.
Ang "conceived" ay ang panahong nagsimula ang pagbubuntis. Ang "born" ay ang petsa ng kapanganakan. Kaya legitimate ang baby na nabuo bago ang kasal at ipinanganak pagkatapos nito. Legitimate din ang baby na nabuo habang kasal at ipinanganak matapos magwakas ang kasal, dahil nangyari ang pagbubuo habang kasal.
Ipinapalagay ng patakaran na valid ang kasal. Para sa mga anak na nabuo at ipinanganak sa labas ng valid na kasal, kabaligtaran ang patakaran ng Article 165:
Children conceived and born outside a valid marriage are illegitimate, unless otherwise provided in this Code.
Isang patakarang "otherwise provided" ang Article 54: legitimate ang mga anak na nabuo o ipinanganak bago maging final ang annulment, o ang nullity judgment sa ilalim ng Article 36.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Grace at Noel: ipinanganak matapos ang kasal
Nabuntis si Grace noong January. Ikinasal sila ni Noel noong March, at ipinanganak ang baby noong September. Ipinanganak ang baby habang kasal, kaya legitimate ang bata sa ilalim ng Article 164, kahit nagsimula ang pagbubuntis bago ang kasal.
Lorna: anak na ipinanganak matapos mamatay ang mister
Namatay sa aksidente si Ben, ang mister ni Lorna, noong tatlong buwan siyang buntis. Nabuo ang baby habang kasal, kaya legitimate ang bata sa ilalim ng Article 164, kahit ipinanganak siya matapos mamatay si Ben.
Mitch at Paolo: treatment gamit ang donor
Gumamit si Mitch at ang mister niyang si Paolo ng donor sperm sa isang fertility treatment. Bago ang kapanganakan, pareho silang pumirma sa isang nakasulat na dokumentong nagpapahintulot sa insemination. Sa ilalim ng ikalawang talata ng Article 164, legitimate nilang anak ang bata. Dapat itala ang dokumento sa civil registry kasama ng birth certificate.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Itinatala ng local civil registrar ang kapanganakan ng bata, at ang PSA ang naglalabas ng kopya. Tingnan ang gabay ng site sa pagkuha ng PSA birth certificate online.
- Hindi kayang gawing illegitimate ang anak ng mag-asawa sa salita lang ng nanay (Article 167).
- Ang mga ground lang sa Article 166, na na-file sa loob ng mga panahong nasa Article 170, ang puwedeng gamitin para kuwestiyunin ang legitimacy.
- Ang batang ipinanganak bago ikasal ang mga magulang ay puwedeng ma-legitimate sa kanilang pagpapakasal kalaunan, sa mga kasong itinakda ng Article 177 at Article 178.
- Para sa mga anak ng na-annul na kasal, basahin ang legitimate pa ba ang mga anak matapos ang annulment?
Ano mismo ang sinasabi ng Article 164?
Dalawang talata ang article. Maikli ang una:
Children conceived or born during the marriage of the parents are legitimate.
Ang ikalawang talata ay tungkol sa artificial insemination. Sa madaling salita:
- Ginagamit ito kapag na-inseminate ang misis gamit ang sperm ng mister, ng donor, o ng dalawa.
- Ang kondisyon ay parehong pinahintulutan o pinagtibay ng mag-asawa ang insemination sa isang nakasulat na dokumento (written instrument) na pinirmahan nila bago ipanganak ang bata.
- Dagdag ng article, itatala ang dokumento sa civil registry kasama ng birth certificate ng bata.
Kapag natugunan ang kondisyon, ang bata ay legitimate na anak "of the husband and his wife", kahit galing sa donor ang sperm.
Ano ang mga karapatan ng legitimate na anak?
Nakalista ang mga ito sa Article 174. May karapatan ang legitimate na anak na gamitin ang apelyido ng tatay at nanay, tumanggap ng suporta mula sa mga magulang, sa mga ascendant (lolo't lola at pataas) at, sa tamang kaso, sa mga kapatid, at sa mga karapatan sa mana na ibinibigay ng Civil Code sa legitimate na anak. Pinangalanan ng Article 195 kung sino ang dapat sumuporta kanino.
Iba ang patakaran sa illegitimate na anak: apelyido ng nanay (puwedeng gamitin ang apelyido ng tatay kung kinilala siya ng tatay), parental authority ng nanay, at legitime na kalahati (one-half) ng sa legitimate na anak. Tingnan ang Article 176.
Puwede bang kuwestiyunin ang pagiging legitimate ng anak?
Oo, pero sa makikitid na paraan lang. Pinoprotektahan ng Article 167 ang bata:
The child shall be considered legitimate although the mother may have declared against its legitimacy or may have been sentenced as an adulteress.
Nakalista sa Article 166 ang tanging mga ground para mag-impugn (kuwestiyunin) ang legitimacy. Sa madaling salita: pisikal na imposible para sa mister na makipagtalik sa misis sa unang 120 araw ng 300 araw bago ang kapanganakan, dahil sa kanyang physical incapacity, dahil magkahiwalay ang mag-asawa sa paraang imposible ang pagtatalik, o dahil sa malubhang sakit ng mister; may biological o iba pang siyentipikong dahilan na nagpapakitang hindi puwedeng anak ng mister ang bata (maliban sa kaso ng insemination sa Article 164); o, para sa insemination, nakuha ang written consent dahil sa pagkakamali, panloloko, dahas, pananakot o undue influence.
Maiikling deadline ang itinatakda ng Article 170. Dapat i-file ang kaso sa loob ng isang taon mula nang malaman ang kapanganakan o ang pagtatala nito, kung nakatira ang mister o ang kanyang mga tagapagmana sa lungsod o munisipyo kung saan nangyari o naitala ang kapanganakan. Dalawang taon kung nakatira sila sa ibang lugar sa Pilipinas, at tatlong taon kung nasa abroad. Kung itinago o hindi alam ng mister o ng kanyang mga tagapagmana ang kapanganakan, magsisimula ang bilang mula nang matuklasan o malaman ang kapanganakan o ang pagpaparehistro nito, alinman ang mas maaga. Puwede lang magsampa ng kaso ang mga tagapagmana ng mister sa mga kasong nakalista sa Article 171.
Mga madalas itanong
Ano ang legitimate child sa ilalim ng Family Code?
Anak na nabuo (conceived) o ipinanganak habang kasal ang mga magulang. Ayon sa Article 164, sapat na ang isa sa dalawa: puwedeng nabuo ang bata bago ang kasal at ipinanganak pagkatapos nito, o nabuo habang kasal at ipinanganak matapos magwakas ang kasal.
Legitimate ba ang baby na ipinanganak ilang buwan lang matapos ang kasal?
Oo. Sakop ng Article 164 ang mga anak na ipinanganak habang kasal, kahit nabuo sila bago ang kasal.
Legitimate ba ang anak ng babaeng may asawa kahit sabihin niyang hindi ang mister ang ama?
Ayon sa Article 167, itinuturing pa ring legitimate ang bata kahit magsalita ang nanay laban sa pagiging legitimate nito. Puwede lang kuwestiyunin ang legitimacy sa mga ground na nasa Article 166, sa loob ng mga panahong nasa Article 170.
Legitimate ba ang mga anak na ipinanganak sa pamamagitan ng artificial insemination?
Oo, sa ilalim ng Article 164, kung parehong pinahintulutan o pinagtibay ng mag-asawa ang insemination sa isang nakasulat na dokumento na pinirmahan nila bago ipanganak ang bata. Ganito rin kahit galing sa mister, sa donor, o sa dalawa ang sperm. Itinatala ang dokumento sa civil registry kasama ng birth certificate.
Ano ang kabaligtaran ng legitimate child?
Illegitimate child. Ayon sa Article 165, illegitimate ang mga anak na nabuo at ipinanganak sa labas ng valid na kasal, maliban kung iba ang sinasabi ng Family Code. Ang Article 176 ang nagtatakda ng kanilang mga karapatan.
Puwede bang maging legitimate ang illegitimate na anak?
Oo, sa ilang kaso. Sa ilalim ng Articles 177 at 178, puwedeng ma-legitimate ang bata kung kalaunan ay nagpakasal nang valid ang mga magulang sa isa't isa at, noong nabuo ang bata, walang humahadlang sa kanilang pagpapakasal maliban sa pagiging wala pang 18.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?