Intestate Shares: Siasino ti Agtawid no Awan ti Will
Siasino ti agtawid no awan ti will: paset dagiti annak, asawa, dadakkel, illegitimate nga annak, kakabsat ken ti State iti Civil Code.
| Siasino ti nabati iti natay | Kasano a mabingay ti estate | Articles ti Civil Code | Nagtaudan |
|---|---|---|---|
| Legitimate nga annak laeng | Pagpapada ti paset dagiti annak. Ti anak a natay sakbay ti nagannak ket irepresentar dagiti bukodna nga annak | Arts. 979, 980 ken 981 | Civil Code, Articles 979 to 981, Supreme Court E-Library |
| Legitimate nga annak (wenno dagiti kaputotanda) ken ti nabati nga asawa | Ti asawa ket addaan iti "the same share as that of each of the children" (kapada ti paset ti tunggal anak) | Art. 996 | Civil Code, Article 996, Supreme Court E-Library |
| Legitimate nga annak ken illegitimate nga annak | Ited ti Article 983 kadagiti illegitimate nga annak ti paset "in the proportions prescribed by article 895". Ita, ti legitime ti tunggal illegitimate nga anak ket kagudua ti legitime ti maysa a legitimate nga anak (Family Code Art. 176) | Art. 983; Family Code Art. 176 | Civil Code, Article 983, Supreme Court E-Library (Family Code Article 176 as amended by Republic Act No. 9255: see its article page) |
| Legitimate nga annak, illegitimate nga annak ken ti nabati nga asawa | Ti asawa ket "entitled to the same share as that of a legitimate child". Ti paset dagiti illegitimate nga annak ket sumurot iti Article 983, agraman ti Family Code Art. 176 (kitaen ti row iti ngato) | Arts. 999 ken 983; Family Code Art. 176 | Civil Code, Articles 983 and 999, Supreme Court E-Library |
| Legitimate a dadakkel laeng (awan ti annak wenno kaputotan) | Pagpapadaen ti ama ken ti ina; no maysa laeng ti sibibiag, isu ti mangala iti amin nga estate. No natayda nga agpada, dagiti kaasitgan nga ascendant (kas pagarigan, dagiti apong) ti agtawid: pagpapada no iti isu met laeng a linia, kagudua iti bangir ti ama ken kagudua iti bangir ti ina no nagduma ti linia | Arts. 985, 986 ken 987 | Civil Code, Articles 985 to 987, Supreme Court E-Library |
| Legitimate a dadakkel wenno ascendant ken ti nabati nga asawa | Kagudua iti asawa, kagudua kadagiti dadakkel wenno ascendant | Art. 997 | Civil Code, Article 997, Supreme Court E-Library |
| Legitimate a dadakkel wenno ascendant ken illegitimate nga annak | Kagudua kadagiti illegitimate nga annak, kagudua kadagiti ascendant, "whatever be the number of the ascendants or of the illegitimate children" (uray mano ti bilangda) | Art. 991 | Civil Code, Article 991, Supreme Court E-Library |
| Legitimate a dadakkel wenno ascendant, ti nabati nga asawa ken illegitimate nga annak | Kagudua kadagiti ascendant, maikapat a paset iti asawa, maikapat a paset kadagiti illegitimate nga annak | Art. 1000 | Civil Code, Article 1000, Supreme Court E-Library |
| Illegitimate nga annak laeng (awan ti legitimate a kaputotan wenno ascendant) | Amin nga estate. Ti natayen nga illegitimate nga anak ket irepresentar dagiti kaputotanna | Arts. 988 ken 989 | Civil Code, Articles 988 and 989, Supreme Court E-Library |
| Illegitimate nga annak ken ti nabati nga asawa | Kagudua iti asawa, kagudua kadagiti illegitimate nga annak wenno kadagiti kaputotanda | Art. 998 | Civil Code, Article 998, Supreme Court E-Library |
| Ti nabati nga asawa laeng | Amin nga estate, ngem dagiti kakabsat ken kaanakan ti natay, no adda, ket addaan latta iti karbengan iti sidong ti Article 1001 (sumaruno a row) | Art. 995 | Civil Code, Article 995, Supreme Court E-Library |
| Ti nabati nga asawa ken dagiti kakabsat ti natay (wenno dagiti annakda) | Kagudua iti asawa, kagudua kadagiti kakabsat wenno kadagiti annakda | Art. 1001 | Treyes v. Larlar (2020), applying Civil Code Article 1001, Supreme Court E-Library |
| Kakabsat laeng | Pagpapada no amin ket full blood (agpada ti ama ken ina). No adda full-blood ken half-blood a kakabsat, ti tunggal full-blood ket makaala iti mamindua ti paset ti maysa a half-blood. No half-blood laeng ti nabati, pagpapada | Arts. 1004, 1006 ken 1007 | Civil Code, Articles 1004, 1006 and 1007, Supreme Court E-Library |
| Kakabsat a kadua dagiti kaanakan (annak ti natayen a kabsat) | Agtawid dagiti kakabsat per capita (tunggal maysa iti bukodna a karbengan); dagiti kaanakan ket per stirpes (sangsangkamaysa, ti paset a maala koma ti nagannak kadakuada) | Art. 1005 | Civil Code, Article 1005, Supreme Court E-Library |
| Dadduma a collateral a kabagian laeng (awan ti kakabsat wenno kaanakan) | Dagiti kaasitgan iti degree ti agtawid, awan ti panangidumduma iti linia wenno iti full wenno half blood, ngem saan a pulos a lumabes iti maikalima a degree (dagiti first cousin ket adda iti maikapat a degree) | Arts. 962, 966, 1009 ken 1010 | Civil Code, Articles 962, 966, 1009 and 1010, Supreme Court E-Library |
| Awan ti addaan karbengan nga agtawid | Ti State. Kalpasan a mabayadan dagiti utang, ti personal property ket mapan iti city wenno municipality a naudi a nagnaedan ti natay, ken ti real property ket iti city wenno municipality a yan dayta, para kadagiti public school ken public charitable institution | Arts. 1011 ken 1013 | Civil Code, Articles 1011 and 1013, Supreme Court E-Library |
| Ti natay ket illegitimate nga anak ken awan ti imbatina nga annak | Ti ama wenno ina ti mangala iti amin nga estate (pagpapadaen ti dua a nagannak no napaneknekan ti filiation iti agpada). No awan ti sibibiag a nagannak, ti nabati nga asawa ti mangala; ti asawa nga addaan kadagiti kakabsat wenno kaanakan ti natay ket makaala iti kagudua, ken dagitoy ti mangala iti sabali a kagudua | Arts. 993 ken 994 | Civil Code, Articles 993 and 994, Supreme Court E-Library |
| Maysa nga illegitimate nga anak ken dagiti legitimate a kabagian ti ama wenno inana | Kuna ti Article 992 a saanda nga agtinnawid no awan ti will. Exception nga inkeddeng ti Supreme Court iti Aquino v. Aquino (2021): ti anak, aniaman ti kasasaad ti pannakaiyanakna, ket mabalin nga agtawid iti apongna babaen ti right of representation ti nagannak kenkuana | Art. 992 | Aquino v. Aquino (2021), En Banc, Supreme Court E-Library |
| Ti nabati nga asawa a nangted iti gapu ti legal separation | Awan ti paset: mapukaw ti asawa dagiti karbengan kadagiti row iti ngato | Art. 1002 | Civil Code, Article 1002, Supreme Court E-Library |
Dagiti nota
- Agaplikar dagitoy a pagannurotan no matay ti maysa a tao nga awan ti will, addaan iti void a will, wenno addaan iti will a saan a mangiwaras iti amin a sanikua (Article 960). No adda nasayaat a will, dagiti pagannurotan ti legitime ti agaplikar: kitaen ti Legitime table.
- Agaplikar dagiti fraction iti net estate: umuna a mabayadan dagiti utang ken gastos. No nakaasawa ti natay, umuna a ma-liquidate ti community wenno conjugal property ti agassawa, ken ti paset laeng ti natay iti dayta, agraman ti bukodna a separate property, ti matawid.
- Ti adopted child ket legitimate nga anak ti nangampon para iti tawid. Kuna ti Article 979 nga agtawid ti adopted child "in the same manner as a legitimate child", ken ited ti Republic Act No. 11642, Section 43, kadagiti nangampon ken iti naampon ti "reciprocal rights of succession without distinction from legitimate filiations" (RA 11642). Saan a naipakita iti daytoy a table no siasino ti agtawid iti adopted child a natay nga awan ti annakna, gapu ta saan pay a napagtunos ti Article 984 ti Civil Code ken ti naud-udi a linteg ti adoption iti maysa a desision a nabasami.
- Illegitimate nga annak: ipatulod pay laeng dagiti Articles 983 ken 999 ti pasetda iti Article 895, nga us-usaren dagiti daan a klase ti illegitimate nga annak idi 1950. Ti Family Code, Article 176 a binaliwan ti Republic Act No. 9255, ket mangikeddeng ita iti legitime ti tunggal illegitimate nga anak iti "one-half of the legitime of a legitimate child". No kasano nga agtitipon dagitoy iti maysa nga estate nga awan ti will ket saludsod para iti abogado. Masapul a mapaneknekan ti filiation. Kitaen ti Karbengan ti illegitimate nga anak iti tawid.
- Ti kaasitgan a kabagian ket ilaksidna ti adayo, malaksid no agaplikar ti right of representation (Article 962). Ti representation ket agpababa iti direct line (dagiti appo para iti natayen nga anak) ken, kadagiti collateral a kabagian, para laeng kadagiti annak dagiti kakabsat (Article 972). Ti agtawid a nagkedked iti tawid ket saan a mabalin nga irepresentar (Article 977).
- Ti tao nga addaan karbengan iti estate ngem naladaw a nagparang ket mabalinna latta a dawaten dayta iti State iti uneg ti lima a tawen manipud iti petsa a naited ti sanikua iti State (Article 1014).
- Inaramid a pagarigan: Natay ni Jose nga awan ti will. Ti net estate-na ket ₱1,200,000 ken imbatina ti asawana a ni Maria ken tallo a legitimate nga annak. Iti sidong ti Article 996, ti paset ni Maria ket kapada ti paset ti tunggal anak: uppat a pagpapada a paset a ₱300,000.
- Inaramid a pagarigan: Natay ni Elena nga awan ti will ken awan ti annak. Ti net estate-na ket ₱800,000 ken imbatina ti asawana ken ti inana. Iti sidong ti Article 997, kagudua ti maala ti tunggal maysa: ₱400,000.
- Inaramid a pagarigan: Natay ni Ramon, baro ken awan ti annak, nga awan ti will. Natay dagiti dadakkelna sakbay kenkuana. Ti net estate-na ket ₱600,000 ken imbatina ti dua a kakabsatna a lalaki a full blood. Iti sidong ti Article 1004, ₱300,000 ti maala ti tunggal maysa.
- Ad-adu pay maipapan iti daytoy: Siasino ti agtawid no awan ti will?, Paset ti nabati nga asawa iti tawid, Article 996, intestate succession iti glossary, Extrajudicial settlement of estate ken ti topic maipapan iti tawid. Kadawyan kadagiti pudno a kaso ti tawid ti filiation a saan a nalawag, will a mairurupir wenno agtawid a saan a masarakan: kitaen ti Libre a legal a tulong.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?