Ania ti Legitime? Kaipapanan iti Linteg ti Pilipinas
Napardas a sungbat
Ti legitime ket ti paset ti sanikua ti maysa a tao nga inreserba ti linteg para kadagiti sumagmamano nga agtawid, a maawagan iti compulsory heirs. Saan a maikkat dayta kadakuada ti will (testamento), malaksid babaen ti disinheritance (pannakailaksid iti tawid) gapu iti rason nga ipalubos ti linteg. Ti mabati ket ti free portion, a mabalin nga ited ti tao iti asinoman babaen ti will.
Kasano nga ilawlawag ti Civil Code ti legitime?
Legitime is that part of the testator’s property which he cannot dispose of because the law has reserved it for certain heirs who are, therefore, called compulsory heirs.
Inayon ti Article 904 a saan a mabalin nga ikkaten ti testator ti legitime dagiti compulsory heir "except in cases expressly specified by law". No siasino dagiti compulsory heir ket nailista iti Article 887.
Kasano kadakkel ti legitime?
Agdepende dayta no siasino dagiti nabati nga agtawid. Ti kangrunaan a pagannurotan para kadagiti annak ket adda iti Article 888:
The legitime of legitimate children and descendants consists of one-half of the hereditary estate of the father and of the mother.
Sumagmamano pay a paset:
- Nabati nga asawa: no maysa ti legitimate nga anak, kakapat (one-fourth) ti tawid; no dua wenno ad-adu, isu met laeng a kas iti legitime ti tunggal anak, a maala iti free portion (Article 892).
- Illegitimate nga annak: tunggal maysa ket maalana ti kagudua ti legitime ti maysa a legitimate nga anak (Family Code Article 176, kas binaliwan ti Republic Act No. 9255).
Kitaem ti tabla dagiti paset ti legitime para iti tunggal kombinasion dagiti agtawid.
Kasano ti pannakabilangna?
Kuna ti Article 908 a mabilang ti legitime iti net a tawid: ti sanikua a nabati iti ipapatay, makissayan kadagiti utang ken bayadan, ken mainayonan iti pateg dagiti donasion a masapul a ma-collate (maisubli iti pannakabilang). Iti panagasawa, umuna a ma-liquidate ti community wenno conjugal a sanikua ti agassawa (Family Code Articles 103 ken 130), ken ti net a nabati ket, kadawyan, agpapada a mabingay iti asawa a lalaki ken babai (Articles 102 ken 129). Ti laeng paset ti natay nga asawa ti mairaman iti tawid.
Pagarigan
Inaramid laeng a pagarigan: Natay ni Ana nga addaan will. Ited ti will ti ₱100,000 iti asawana a ni Carlo, ₱100,000 iti anakna a babai a ni Dina, ken amin a nabati iti anakna a lalaki a ni Ben. ₱1,200,000 ti net a tawidna.
- Kagudua ti legitime dagiti annak: ₱600,000, isu a ₱300,000 ti tunggal maysa kada Ben ken Dina.
- Ti legitime ni Carlo ket kapada ti legitime ti maysa nga anak: ₱300,000, a maala iti free a kagudua (Article 892).
- Mabati ti free portion a ₱300,000, nga ited ti will kenni Ben.
Agpada da Carlo ken Dina a nakaala iti basbassit ngem ti legitime-da, isu nga iti sidong ti Article 906, tunggal maysa ket mabalin a kiddawenna a maited a naan-anay dayta. Iti kamaudianan, maala ni Ben ti ₱600,000, ni Dina ti ₱300,000 ken ni Carlo ti ₱300,000. No naan-anay a saan a nadakamat ni Dina iti will, dagiti pagannurotan maipapan iti preterition (Article 854) ti agaplikar. Kitaem ti Legitime shares iti Pilipinas ken ti Mabalin kadi nga ilaksid dagiti nagannak ti anak iti tawid?.
Ania a probision ti mangus-usar iti daytoy a termino?
Kadawyan a saludsod
Ania ti legitime iti nalaka a pannao?
Isu ti paset ti tawid nga inreserba ti linteg para kadagiti sumagmamano a kaasitgan a kabagian, a maawagan iti compulsory heirs. Ti tao a mangaramid iti will (testamento) ket saanna a mabalin nga ited dayta a paset iti sabali (Civil Code Articles 886 ken 904).
Mano ti legitime dagiti annak?
Ti legitime dagiti legitimate nga annak ket kagudua ti tawid ti ama ken ti ina, a mabingay kadakuada (Article 888). Ti legitime ti tunggal illegitimate nga anak ket kagudua ti legitime ti maysa a legitimate nga anak (Family Code Article 176, kas binaliwan ti RA 9255).
Ania ti free portion?
Isu ti paset ti tawid a saan a nai-reserba kas legitime. Mabalin nga ited ti mangar-aramid iti will dayta iti asinoman, ngem saan a madangran dagiti karbengan ti nabati nga asawa ken dagiti illegitimate nga annak (Article 888).
Ania ti mabalin nga aramiden ti agtawid no basbassit ngem ti legitime-na ti imbati kenkuana ti will?
Iti sidong ti Article 906, ti compulsory heir a nakaala iti basbassit ngem ti legitime-na ket mabalin a kiddawenna a maited a naan-anay dayta. Mabalin a kitaen ti abogado ti will ken ti pannakabilang.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?