Ania ti Legal Interest Rate iti Pilipinas?

6% kada tawen, ti rate nga inkeddeng ti BSP Circular No. 799. Iti Nacar v. Gallery Frames (2013), inadaw ti Supreme Court ti Section 1 ti Circular: ti rate para iti utang wenno forbearance ti aniaman a kuarta, gamit wenno credit, ken ti rate a maipalubos kadagiti judgment, no awan ti nalawag a kontrata maipapan iti rate, ket innem a porsiento per annum. Nangrugi nga agbalin nga epektibo ti Circular idi July 1, 2013.

Iti 2022 a Resolution-na iti Lara's Gifts & Decors v. Midtown Industrial Sales, inulit ti Court: "In contracts of simple loan of money, the legal interest rate is currently 6%."

Dakamaten met ti Civil Code ti 6%. Kuna ti Article 2209 a no naladaw ti nakautang iti panagbayad iti kuarta ken awan ti nagtulagan nga interest, ti danyos ket "the legal interest, which is six per cent per annum". Ngem iti adu a tawen, inusar dagiti korte ti 12% kadagiti utang ken judgment iti sidong dagiti immuna a pagannurotan ti Central Bank. Ti 6% ita ket naibatay iti BSP Circular No. 799 kas inusar iti Nacar, saan nga iti Article 2209 laeng.

Wen. Para kadagiti utang, forbearance ken judgment, 12% kada tawen ti rate agingga iti June 30, 2013. Kinuna ti Nacar a ti baro a rate ket "could only be applied prospectively and not retroactively". Isu a:

• Para iti panawen agingga iti June 30, 2013, agaplikar ti 12% kada tawen.
• Manipud July 1, 2013, agaplikar ti 6% kada tawen.
• Dagiti judgment a nagbalin a final and executory sakbay ti July 1, 2013 ket "shall not be disturbed".

Iti mismo a Nacar, ti award ket nagganansia iti 12% kada tawen agingga iti June 30, 2013 ken 6% kada tawen manipud July 1, 2013 agingga a naan-anay a nabayadan.

Para iti utang nga awan ti nagtulagan nga interest rate, mangrugi ti interest kas danyos manipud iti default. Iti Article 1169 ti Civil Code, naladaw ti nakautang manipud iti panawen a kiniddaw ti creditor ti bayad, iti uneg wenno ruar ti korte. Kinuna ti Nacar a ti 6% ket "computed from default, i.e., from judicial or extrajudicial demand". Inayon ti Lara's Gifts (2019 ken 2022) nga agtultuloy daytoy agingga iti naan-anay a panagbayad.

Adda met sabali a pagannurotan ti Nacar para iti panawen kalpasan nga agbalin a final ti money judgment: 6% kada tawen "from such finality until its satisfaction". Iti Lara's Gifts (2019), kinuna ti Court a saan a nalawag nga imbaga dayta a pagannurotan a, para kadagiti utang, agaplikar ti nagtulagan nga interest rate agingga iti naan-anay a panagbayad, ket ti 2022 a Resolution ket inulitna dagiti pagannurotan nga awan dayta a sabali nga addang. No kasano nga agtuloy ti interest kalpasan ti final judgment ket saludsod para iti abogado.

Para kadagiti kiddaw a saan pay a sigurado ti gatadna, kas iti dadduma a danyos, kuna ti Article 2213 a saan a masingir ti interest "except when the demand can be established with reasonable certainty".

Saan a kas nagtulagan nga interest. Ababa ti Article 1956:

Isu a ti kari a "10% kada bulan" a sao laeng ket saan a masingir kas interest. Ngem saan a kayatna a sawen a mabalin nga agbayad a naladaw ti nangutang nga awan ti aniaman a nayon a bayad. No naladaw ti nangutang kalpasan ti demand, mabalin a kiddawen ti nagpabulod ti legal interest kas danyos manipud iti petsa ti demand (Lara's Gifts, 2022).

Kasano no kuna ti dokumento ti "with interest" ngem awan ti rate? Iti Spouses Abella v. Spouses Abella (2015), kuna ti resibo a mabayadan ti kuarta iti uneg ti maysa a tawen "with interest", nga awan ti rate. Inusar ti Court ti legal rate. Inayonna a no ti legal rate ti usaren kas nagtulagan nga interest, isu ti legal rate "at the time the agreement was executed". Naaramid ti utang ti Abella idi 1999, isu a 12% kada tawen ti interest-na.

Saan, malaksid no nagtulagan. Kuna ti Article 1959 a ti interest a masingiren ken saan a nabayadan ket "shall not earn interest", ngem mabalin nga agtulag dagiti partido a nayon ti saan a nabayadan nga interest iti principal tapno agganansia iti baro nga interest. Iti Lara's Gifts (2019), kinuna ti Court nga awan koma ti compounding ti interest, "whether stipulated or legal, unless compounding is expressly agreed upon in writing by the parties or mandated by law or regulation."

Adda maysa a pagannurotan nga inkeddeng ti linteg. Iti Article 2212, "Interest due shall earn legal interest from the time it is judicially demanded". Iti 2022 a Resolution-na, kinuna ti Court a daytoy nga interest iti interest ket naikeddeng ti linteg ken saan a maibati iti pangngeddeng ti korte.

Saan. Daytoy ti fallback rate (ti rate no awan ti sabali). Tallo a punto:

1. Umuna ti naisurat a nagtulagan a rate, basta saan nga unconscionable. Kuna ti Lara's Gifts (2022) a no unconscionable dagiti nagtulagan a rate, usaren ti korte ti legal rate nga inkeddeng ti BSP. Kitaen ti Legal kadi ti 5% monthly interest?
2. Danyos a saan nga utang. Para kadagiti danyos a saan a sigurado ti gatadna, kuna ti Lara's Gifts (2022) a mabalin a mangipataw ti korte iti interest nga 6% kada tawen, sigun iti pangngeddengna.
3. Adda dagiti linteg nga addaan iti bukodda a rate. Iti Sameer Overseas Placement Agency v. Cabiles (2014), inkeddeng ti Court a saan a mabalin nga ikkaten dagiti BSP circular ti Republic Act No. 8042, isu a 12% latta ti rate dagiti refund ti placement fee kadagiti OFW nga ilegal a naikkat iti trabaho, kas inkeddeng dayta a linteg.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti pagannurotan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Nangpabulod ni Ana iti ₱50,000 ken ni Ben. Kuna ti nota a pinirmaan ni Ben ti "payable on March 1, 2026" ken awan ti nadakamat nga interest. Saan nga agbayad ni Ben. Nangipatulod ni Ana iti naisurat a demand idi April 1, 2026. Awan ti interest a nagtulagan iti naisurat (Article 1956), ngem manipud April 1, 2026, utang ni Ben ti legal interest kas danyos gapu iti pannakaladawna: 6% kada tawen, wenno ₱3,000 kada tawen, agingga nga agbayad.

Nagtulag ni Mark ken ti kasinsinna babaen ti sao laeng nga agbayad iti "10% interest". Awan ti naisurat, isu a saan a masingir ti 10%. No naladaw ti panagbayad ni Mark kalpasan ti demand, ti laeng legal rate ti mabalin a kiddawen ti kasinsinna kas danyos manipud iti demand.

Makisarita iti abogado no agbilbilangka iti interest para iti demand letter wenno kaso iti korte, no nangrugi ti utangmo sakbay ti July 1, 2013 ket napateg ti panawen ti 12%, wenno no adda penalty charge iti kontrata a nayon iti interest. Nagbaliw dagiti pagannurotan ti interest iti napalabas a tawtawen, ket ti umiso a rate ket agdepende iti kita ti obligasion ken kadagiti dokumento. No saanmo a kaya ti agbayad iti abogado, kitaen ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas.