Puwede Bala Pataason ukon Panubuon ang Child Support?

Amo ini ang Article 202:

Nagasunod ini sa panguna nga rule parte sa kantidad sa Article 201:

Duha ka butang ang nagadetermina sang kantidad: ang kinahanglanon sang bata kag ang kaya sang ginikanan nga nagabayad. Kon magtaas ukon magnubo ang isa sa duha, puwede magsunod ang support.

Kay temporaryo sa iya kinaugali ang kinamatarong sa support. Sa Lam v. Chua (2004), siling sang Supreme Court nga "the amount of support is by no means permanent," (indi gid permanente ang kantidad sang support) kag ginkutlo ang isa ka nauna nga desisyon: "Judgment for support does not become final." Ginapaathag sang ginkutlo nga desisyon nga samtang may kinamatarong sa support ang isa ka tawo, puwede baylohan ang allowance suno sa pagtaas ukon pagnubo sang iya kinahanglanon kag sa kaya sang nagahatag.

Ginsubli sang Lim-Lua v. Lua (2013) ang amo man nga bahin. Ang pagpangayo nga baylohan ang support para sa trial court nga nagadumala sang kaso.

Indi sa iya kaugalingon. Sa Lam v. Chua, may compromise ang ginikanan parte sa support nga gin-aprobahan sang iban nga korte. Siling sang Supreme Court nga ini "cannot be considered final and res judicata since any judgment for support is always subject to modification, depending upon the needs of the child and the capabilities of the parents to give support." Sa madali nga pagkasiling: indi ini final, kay ang bisan ano nga judgment for support pirme puwede baylohan depende sa kinahanglanon sang bata kag sa kaya sang ginikanan.

Duha ka rason ang ginatudlo sang Article 202:

• Nagtaas ang kinahanglanon sang bata. Pananglitan, nagmahal ang matrikula, nag-college na ang bata, ukon nagkinahanglan ang bata sang pagpabulong. Sakop sang support ang tanan nga kinahanglan gid para sa pagkaon, puluy-an, bayo, pagpabulong, pag-eskwela kag transportasyon (Article 194). Upod sa pag-eskwela ang eskwelahan ukon training "even beyond the age of majority" (bisan lampas na sa edad sang majority).
• Nagtaas ang kaya sang ginikanan nga nagabayad. Ang mas mataas nga kita ukon bag-o nga resources puwede mangin rason para sa mas daku nga bahin.

Sa baliskad nga mga rason: nagnubo ang kinahanglanon sang bata, ukon nagnubo ang resources ukon kaya sang ginikanan nga nagabayad. Ginatimbang sang korte ang ebidensya. Ang ginikanan nga nagasiling nga nagnubo ang iya kita dapat magpakita sini.

Sa Lam v. Chua, siling sang Court: "It is incumbent upon the trial court to base its award of support on the evidence presented before it." Sa madali nga pagkasiling: dapat ibasehan sang trial court ang support sa ebidensya nga ginpresentar. Dapat mapamatud-an sang sina nga ebidensya ang kaya ukon resources sang duha ka ginikanan, kag ang binulan nga gasto sang bata sa pagkaon, puluy-an, bayo, pagpabulong, pag-eskwela kag transportasyon. Tungod gintakda sang trial court ang ₱20,000.00 kada bulan nga wala sini nga ebidensya, ginkansela sang Supreme Court ang award kag ginbalik ang kaso para magbaton sang dugang nga ebidensya. Para sa isa lang ka pamilya ina nga kantidad kag indi ini standard nga rate.

Pareho nga may labot ang duha ka ginikanan. Suno sa Article 195, ang ginikanan magkaupod nga may obligasyon nga magsuporta sa ila kabataan, gani ginatan-aw sang korte ang resources sang kada isa. Sa Grande v. Antonio (2014), ang award nga ginpabilin sang Court nagpartida sang support sa duha ka ginikanan.

Ginahatag sang Family Code ang pagbag-o sa korte. Sa Lim-Lua v. Lua, ang amay nga nagbuhin sa wala nabayaran nga support sang gasto sang duha ka salakyan para sa iya kabataan, ang pagmantener sini kag mga gasto sa pagbiyahe wala gintugutan sa sina nga mga buhin kag ginsugo nga magbayad liwat sang support nga ginmando. Siling sang Court nga ang iya ginasiling nga may kaugalingon na nga negosyo ang iloy kag nagaobra na ang kabataan dapat ipresentar sa trial court.

Siling sang Family Code nga ginabayad ang support halin sa petsa sang judicial ukon extrajudicial demand (Article 203). Ang mga article nga ginbasa para sa sini nga pahina wala nagasiling kon halin san-o mag-epekto ang pagtaas ukon pagnubo nga ginmando sang korte; depende ina sa order sang korte.

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang mga rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Tess kag Mario. Ginmanduan sang korte si Mario nga maghatag sang binulan nga support sang grade school pa ang ila anak nga babayi. Subong nagasugod na sia sa college, kag mas mahal na gid ang gasto. Puwede magpangayo si Tess sa korte nga pataason ang support, nga ginapakita ang bag-o nga gasto sa eskwelahan kag ang kita subong ni Mario (Article 202).

Jerome. Nadulaan sang obra si Jerome kag mas diutay na gid ang iya kita subong. Puwede sia magpangayo sa korte nga panubuon ang support, upod ang pamatuod sang iya bag-o nga kita. Pareho sang ginapakita sang Lim-Lua, ang korte ang magahimo sang pagbag-o; indi sia puwede magdesisyon lang nga magbayad sang mas diutay.

Magpakig-istorya sa abogado antes magpangayo sa korte nga pataason ukon panubuon ang support, ukon kon ang isa pa ka ginikanan nagpangayo sang pagbag-o. Matipon sang abogado ang ebidensya nga kinahanglan sang korte parte sa kita kag gasto kag mapaathag kon diin nga korte ang nagadumala sang imo pangayo.

Kon indi mo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga kapilian.