Mapataas o Mapaubos ba ang Child Support?

Mao kini ang Article 202:

Nagsunod kini sa sinugdanan nga lagda sa kantidad sa Article 201:

Duha ka butang ang makausab sa kantidad: ang panginahanglan sa bata ug ang kapasidad sa ginikanan nga nagbayad. Kung mosaka o mokunhod ang usa niini, mosunod ang suporta.

Kay temporaryo man ang kinaiya sa katungod sa suporta. Sa Lam v. Chua (2004), giingon sa Supreme Court nga "the amount of support is by no means permanent," ug gikutlo ang naunang desisyon: "Judgment for support does not become final." Gipasabot sa gikutlo nga desisyon nga samtang ang tawo adunay katungod sa suporta, mausab ang allowance sumala sa pagsaka o pagkunhod sa iyang panginahanglan ug sa kapasidad sa mohatag.

Gisubli sa Lim-Lua v. Lua (2013) ang samang bahin. Ang trial court nga nagdumala sa kaso ang modesisyon sa mga hangyo nga usbon ang suporta.

Dili kini igo. Sa Lam v. Chua, ang ginikanan adunay compromise sa suporta nga gi-approve sa laing korte. Giingon sa Supreme Court nga kini "cannot be considered final and res judicata since any judgment for support is always subject to modification, depending upon the needs of the child and the capabilities of the parents to give support."

Duha ka rason ang gitudlo sa Article 202:

• Misaka ang panginahanglan sa bata. Pananglitan, misaka ang bayad sa eskwelahan, mo-college na ang bata, o nanginahanglan siya og medical nga pag-atiman. Ang suporta naglakip sa tanan nga kinahanglanon sa pagkaon, puy-anan, sinina, medical, edukasyon ug transportasyon (Article 194). Ang edukasyon naglakip sa pag-eskwela o training "even beyond the age of majority."
• Misaka ang kapasidad sa ginikanan nga nagbayad. Ang mas taas nga kita o bag-ong kabtangan makapakamatarung sa mas dako nga bahin.

Sa sukwahi nga mga rason: mikunhod ang panginahanglan sa bata, o mikunhod ang kapasidad o kahimtang sa ginikanan nga nagbayad. Timbangon sa korte ang ebidensya. Ang ginikanan nga nag-ingon nga mikunhod ang iyang kita kinahanglan mopakita niini.

Sa Lam v. Chua, giingon sa Court: "It is incumbent upon the trial court to base its award of support on the evidence presented before it." Kinahanglan pamatud-an sa maong ebidensya ang kapasidad o kahimtang sa duha ka ginikanan, ug ang binulan nga gasto sa bata sa pagkaon, puy-anan, sinina, medical, edukasyon ug transportasyon. Tungod kay gitakda sa trial court ang P20,000.00 matag bulan nga walay ingon nga ebidensya, gi-set aside sa Supreme Court ang award ug gibalik ang kaso aron makadawat og dugang ebidensya. Para sa usa ka pamilya ra kadto nga kantidad ug dili kini standard nga rate.

Apil ang duha ka ginikanan. Ubos sa Article 195, managsama nga obligado ang ginikanan sa pagsuporta sa ilang mga anak, busa tan-awon sa korte ang kapasidad sa matag usa. Sa Grande v. Antonio (2014), ang award nga gipabilin sa Court nagbahin sa suporta tali sa duha ka ginikanan.

Ang Family Code naghatag sa kausaban ngadto sa korte. Sa Lim-Lua v. Lua, gikaltasan sa amahan ang wala pa mabayri nga suporta sa gasto sa duha ka sakyanan para sa iyang mga anak, sa pagmentinar niini ug sa mga gasto sa biyahe. Wala tugoti sa Court kini nga mga kaltas, ug gisugo siya nga mobalik sa pagbayad sa suporta nga gimando. Giingon sa Court nga ang iyang mga claim nga naa nay kaugalingong negosyo ang inahan ug nagtrabaho na ang mga anak kinahanglan ipresentar sa trial court.

Ang Family Code nag-ingon nga bayran ang suporta sukad sa petsa sa judicial o extrajudicial demand (Article 203). Ang mga artikulo nga gibasa para niini nga page wala mag-ingon kung sukad kanus-a mo-epekto ang pagsaka o pagkunhod nga gimando sa korte; nagdepende kana sa order sa korte.

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok ang mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Tess ug Mario. Gimando sa korte si Mario nga mohatag og binulan nga suporta samtang nag-grade school pa ang ilang anak nga babaye. Karon mo-college na siya, ug mas mahal na kaayo ang gasto. Makahangyo si Tess sa korte nga pataason ang suporta, ipakita ang bag-ong gasto sa eskwelahan ug ang karon nga kita ni Mario (Article 202).

Jerome. Nawad-an og trabaho si Jerome ug mas gamay na kaayo ang iyang kita karon. Makahangyo siya sa korte nga paubsan ang suporta, uban ang pruweba sa iyang bag-ong kita. Sama sa gipakita sa Lim-Lua, ang korte ang mohimo sa kausaban; dili siya basta makadesisyon nga mobayad og mas gamay.

Pakigsulti sa abogado sa dili pa mohangyo sa korte nga pataason o paubsan ang suporta, o kung ang laing ginikanan nangayo og kausaban. Matigom sa abogado ang ebidensya nga kinahanglan sa korte bahin sa kita ug gasto ug mapasabot niya kung unsang korte ang modumala sa imong hangyo.

Kung dili nimo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga tabang sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug uban pang kapilian.