Article 40 sang Family Code: Desisyon sang korte antes magpakasal liwat
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 40?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
The absolute nullity of a previous marriage may be invoked for purposes of remarriage on the basis solely of a final judgment declaring such previous marriage void.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Siling sang Article 40, mahimo mo lang gamiton ang nullity (pagkawala sang bili) sang nauna nga kasal para makapakasal liwat kon gindeklarar na sang korte nga void ina nga kasal sa isa ka final nga judgment. Wala labot kon void na ang una nga kasal halin pa sa umpisa. Kon wala ang final nga judgment, indi mo mahimo ibilang ang imo kaugalingon nga hilway na nga magpakasal.
Praktikal ang rason. Ang pagkahibalo kon void ang kasal (halimbawa, wala sang license ukon idalom sang 18 ang isa ka partido) pamangkot sang facts kag sang law. Ginahatag sang Article 40 ini nga desisyon sa korte, indi sa mag-asawa. Ang tawo nga nagpakasal liwat bangod lang sang iya kaugalingon nga pagpati nga void ang una nga kasal, nagasulod sa daku nga peligro.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Si Jun: "void man lang ang akon una nga kasal"
Nagpakasal si Jun kay Carla sang 2010 nga wala sang marriage license. Nahibaluan niya nga void ina nga kasal suno sa Article 35(3). Sang 2025, gusto niya magpakasal kay Liza sa masunod nga bulan. Siling sang Article 40, dapat anay sia magkuha sang final nga judgment sang korte nga nagadeklarar nga void ang iya kasal kay Carla, kag ipa-record ini (Article 52). Wala ini ginbag-o sang Pulido. May labot lang ang Pulido kon kasuhan si Jun sang bigamy sa ulihi.
Si Luz: nagpakasal liwat antes magkadto sa korte
Nagpakasal si Luz kay Ramon sang 17 anyos pa sia. Pagkaligad sang mga tuig, nga wala nagkadto sa korte, nagpakasal sia kay Arnel. Nagsampa sang kaso sang bigamy ang pamilya ni Ramon. Suno sa Pulido, mahimo pamatud-an ni Luz sa criminal nga kaso nga void halin sa umpisa ang iya kasal kay Ramon, kay idalom sia sang 18 (Article 35(1)). Kon ma-acquit sia ukon indi, depende ini sa ebidensya. Ang iya kasal kay Arnel lain nga pamangkot para sa civil nga korte.
Si Dan: naulihi ang annulment
Voidable ang una nga kasal ni Dan kay ang iya consent (pagsugot) nakuha paagi sa fraud (pagdaya). Nagpakasal sia liwat sang 2020 kag nakuha lang niya ang annulment sang iya una nga kasal sang 2023. Siling sang Pulido, indi depensa ang annulment decree sa kaso sang bigamy kon voidable lang ang una nga kasal, kay valid pa ina nga kasal sang nagpakasal sia liwat.
Ginhimo-himo lang ini nga mga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Wala sang deadline ang kaso sa korte para ideklarar nga void ang kasal (Article 39).
- Pagkatapos mangin final ang judgment, dapat i-record ang judgment, ang partition sang propiedad kag ang paghatag sang presumptive legitimes sang mga kabataan sa civil registry kag sa registries of property (Article 52). Pagkatapos lang sina mahimo magpakasal liwat ang dating asawa (Article 53).
- Lain nga kaso ang asawa nga nadula. Ginapangayo sang Article 41 ang deklarasyon sang korte sang presumptive death antes magpakasal liwat.
- Ang CENOMAR halin sa PSA nagapakita sang mga kasal nga naka-record sa imo ngalan.
- Para sa bug-os nga lista sang mga tikang, tan-awa ang mahimo bala ako magpakasal liwat pagkatapos sang annulment? Para sa criminal liability, tan-awa ang bigamy sa Pilipinas.
Nagaaplikar pa bala ang Article 40 pagkatapos sang Pulido v. People?
Huo, para sa pagpakasal liwat. Sa Pulido v. People (2021), ginbag-o sang bug-os nga Supreme Court (En Banc) ang isa ka daan nga rule sa bigamy. Ang nauna nga mga kaso, pareho sang Mercado v. Tan (2000), nagsiling nga ang tawo nga nagpakasal liwat nga wala anay nagkuha sang judicial declaration of nullity guilty sa bigamy. Ginbayaan sang Pulido ina nga linya. Subong, ang tawo nga ginakasuhan sang bigamy mahimo magpamatuod, sa criminal nga kaso mismo, nga void halin sa umpisa ang una ukon ikaduha nga kasal, bisan wala sang nauna nga deklarasyon sang korte.
Pero wala gintugutan sang Pulido ang bisan sin-o nga lagbasan ang Article 40 kon magpakasal liwat. Siling sang Korte, ang ginapangayo sang Article 40 "is merely for purposes of remarriage" (para lang sa pagpakasal liwat) kag wala ini nagaapekto sa kinamatarong sang akusado nga atakehon ang void nga kasal sa kaso sang bigamy. Nagbutang man ang Pulido sang mga limitasyon sa depensa:
- Kon voidable lang ang una nga kasal, indi depensa ang annulment decree, kay valid ang voidable nga kasal tubtob ma-annul ini.
- Ang ikaduha nga kasal nga void lang bangod bigamous ini indi makabulig sa akusado.
Gani may duha ka lain nga pamangkot. Mahimo ka bala magpakasal liwat? Pagkatapos lang sang final nga judgment of nullity (Article 40) kag sang pag-record (Article 52). Mahimo mo bala depensahan ang imo kaugalingon sa kaso sang bigamy paagi sa pagpamatuod nga void ang una nga kasal? Pagkatapos sang Pulido, huo. Ang ikaduha nga rule parte sa criminal liability (kasal-anan sa krimen). Wala ini nagahimo nga luwas ang pagpakasal liwat nga wala sang judgment sang korte.
Ano ang matabo kon magpakasal ka liwat nga wala sang judgment sang korte?
- Mahimo kwestyunon ang bag-o nga kasal. Kon wala ang final nga judgment, indi magamit ang una nga kasal bilang void para sa pagpakasal liwat, gani mahimo atakehon ang bag-o nga kasal bilang bigamous (Article 35(4)). Bisan may judgment, void ang pagpakasal liwat antes sang pag-record suno sa Article 52, siling sang Article 53.
- Mahimo ka kasuhan sang bigamy. Ginasilutan sang Article 349 sang Revised Penal Code ang pagpakasal sa ikaduha nga beses antes legal nga natapos ang nauna nga kasal. Ginahatagan sang Pulido ang akusado sang depensa kon matuod nga void ang una nga kasal, pero dapat gihapon ini iatubang kag pamatud-an sa kaso.
- Ang license mismo. Suno sa Article 13 sang Family Code, ang aplikante nga nakasal na sang una dapat maghatag sa registrar sang judicial decree of annulment ukon declaration of nullity sang nauna nga kasal (ukon sang death certificate sang asawa nga napatay, ukon sang decree of absolute divorce).
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
- Pulido v. People (G.R. No. 220149)Pulido v. People sa Hiligaynon: ang ginkasuhan sang bigamy puede magpamatuod nga void ang una nga kasal bisan wala sang nauna nga declaration of nullity.
- Niñal v. Bayadog (G.R. No. 133778)Niñal v. Bayadog: ang lima ka tuig nga pag-estar nga tingob nga nagalibre sa marriage license dapat wala sing bisan ano nga legal impediment sa kasal.
Masami nga pamangkot
Void man lang ang akon una nga kasal. Kinahanglan ko pa bala sang kaso sa korte para makapakasal liwat?
Huo. Siling sang Article 40, ang nullity (pagkawala sang bili) sang nauna nga kasal mahimo lang gamiton para makapakasal liwat kon may final nga judgment nga nagadeklarar nga void ini. Kon wala sini nga judgment, ang bag-o nga kasal mahimo mangin void kag mahimo kamo kasuhan sang bigamy.
Gindula bala sang Pulido v. People ang kinahanglanon nga deklarasyon sang korte?
Indi para sa pagpakasal liwat. Sa Pulido v. People (2021), siling sang Supreme Court nga ang akusado sa kaso sang bigamy mahimo magpamatuod nga void ang kasal bisan wala sang nauna nga deklarasyon sang korte. Pero siling man sini nga ang ginapangayo sang Article 40 para sa pagpakasal liwat, kag nagapabilin ina nga rule.
Ano nga dokumento ang nagapakita sa registrar nga gindeklarar nga void ang akon una nga kasal?
Siling sang Article 13, ang aplikante sang marriage license nga nakasal na sang una dapat maghatag sang judicial decree of annulment ukon declaration of nullity sang nauna nga kasal, imbes sang birth ukon baptismal certificate. Dapat man i-record ang decree suno sa Article 52.
Bastante na bala ang final judgment, ukon may iban pa nga tikang?
May iban pa nga tikang. Suno sa Article 52, dapat i-record ang judgment, ang partition (pagpartida) sang propiedad kag ang paghatag sang presumptive legitimes sang mga kabataan. Siling sang Article 53, mahimo lang magpakasal liwat ang dating asawa pagkatapos sina; kon indi, void ang bag-o nga kasal.
Nagaaplikar bala ang Article 40 sa annulment sang voidable nga kasal?
Ang Article 40 para sa void nga kasal. Ang voidable nga kasal valid tubtob ma-annul ini, gani kinahanglan gid ang judgment sang korte. Sa Pulido, siling sang Korte nga kon voidable lang ang una nga kasal, indi magamit ang annulment decree bilang depensa sa kaso sang bigamy.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?