Makapakasal Bala Ako Liwat kon Pila na ka Tuig Nadula ang Asawa?
Dasig nga sabat
Huo, pero kon gindeklarar na sang korte nga presumptively dead (ginabilang nga patay na) ang imo nadula nga asawa. Suno sa Article 41 sang Family Code, dapat nadula ang imo asawa sang apat ka tuig nga sunod-sunod, kag dapat may well-founded belief (pagpati nga may basehan) ka nga patay na sia. Kon nadula ang imo asawa sa peligro sang kamatayon, pareho sang barko nga nalunod sa dagat, bastante na ang duha ka tuig. Kon wala sang deklarasyon sang korte, void ang bag-o nga kasal kag puwede ka kasuhan sang bigamy.
Ano ang ginasiling sang Article 41?
A marriage contracted by any person during subsistence of a previous marriage shall be null and void, unless before the celebration of the subsequent marriage, the prior spouse had been absent for four consecutive years and the spouse present has a well-founded belief that the absent spouse was already dead.
Ginadugang sang ikaduha nga paragraph ang tikang sa korte:
For the purpose of contracting the subsequent marriage under the preceding paragraph the spouse present must institute a summary proceeding as provided in this Code for the declaration of presumptive death of the absentee, without prejudice to the effect of reappearance of the absent spouse.
Gani may tatlo ka kondisyon, kag dapat masunod ang tanan antes sang bag-o nga kasal:
- Pagkadula. Nadula ang imo asawa sang apat ka tuig nga sunod-sunod, ukon duha ka tuig sa kaso nga may peligro sang kamatayon.
- Pagpati nga patay na. May well-founded belief ka nga patay na ang imo asawa.
- Deklarasyon sang korte. Gindeklarar sang korte nga presumptively dead ang imo asawa sa summary proceeding.
San-o bastante ang duha ka tuig?
Siling sang Article 41 nga bastante na ang duha ka tuig nga pagkadula kon natabo ang pagkadula sa mga kahimtangan nga may peligro sang kamatayon sa Article 391 sang Civil Code:
(1) A person on board a vessel lost during a sea voyage, or an aeroplane which is missing, who has not been heard of for four years since the loss of the vessel or aeroplane; (2) A person in the armed forces who has taken part in war, and has been missing for four years; (3) A person who has been in danger of death under other circumstances and his existence has not been known for four years.
Ang Article 391 mismo nagasiling sang apat ka tuig, para sa iban nga katuyuan pareho sang pagpartihan sang panubli. Para sa pagpakasal liwat, ang ginhulam lang sang Article 41 sang Family Code amo ang listahan sang mga kahimtangan, kag ginpalip-ot ang pagkadula sa duha ka tuig.
Ano ang "well-founded belief" nga patay na ang asawa?
Ginagamit sang Article 41 ini nga mga tinaga pero wala ginalista kon ano ang ginakabig. Indi bastante nga apat ka tuig lang nga wala ang imo asawa: dapat man nga nagapati ka, nga may maayo nga basehan, nga patay na sia. Ang korte ang magdesisyon kon may basehan ang imo pagpati, base sa ebidensya nga imo ipakita. Masiling sa imo sang abogado kon ano nga ebidensya ang ginapangita sang mga korte.
Ngaa kinahanglan ko ang deklarasyon sang korte?
Kay duha ka beses ini ginapangayo sang layi. Ginapangayo sang Article 41 ang summary proceeding "for the purpose of contracting the subsequent marriage". Kag ginakabig sang Revised Penal Code nga bigamy ang ikaduha nga kasal nga ginhimo antes sina nga deklarasyon:
The penalty of prision mayor shall be imposed upon any person who shall contract a second or subsequent marriage before the former marriage has been legally dissolved, or before the absent spouse has been declared presumptively dead by means of a judgment rendered in the proper proceedings.
Ang prision mayor nagadugay halin anom ka tuig kag isa ka adlaw tubtob napulo'g duha ka tuig (Article 27 sang Revised Penal Code). Tan-awa ang Bigamy sa Pilipinas.
Wala ginasakop sining pahina kon diin nga korte ang nagabista sang summary proceeding, ang bayad sini ukon kon daw ano kadugay. Mapaathag sang abogado ukon sang Public Attorney's Office ang proseso.
Pareho bala ini sang pito ka tuig nga rule?
Indi. May general nga rule ang Civil Code parte sa presumed death:
After an absence of seven years, it being unknown whether or not the absentee still lives, he shall be presumed dead for all purposes, except for those of succession.
Para sa asawa nga gusto magpakasal liwat, may kaugalingon kag mas malip-ot nga mga period ang Family Code sa Article 41, kag ginadugang sini ang ginapangayo nga deklarasyon sang korte.
Ano ang matabo kon magbalik ang nadula nga asawa?
Siling sang Article 41 nga ang deklarasyon "without prejudice to the effect of reappearance". Ginapaathag sang Article 42 ina nga epekto: awtomatiko nga matapos ang ulihi nga kasal kon marekord ang sworn statement sang pagbalik sa civil registry sang lugar nga ginaistaran sang mag-asawa sang ulihi nga kasal. Indi ini nagaaplikar kon gin-annul ukon gindeklarar nga void sang korte ang una nga kasal. Kon ginakuwestiyon kon matuod bala ang pagbalik, ang korte ang puwede magdesisyon.
Kon matapos sa sini nga paagi ang ulihi nga kasal, siling sang Article 43 nga legitimate ang mga bata nga nabdos antes ini natapos, kag ginapartihan ang pagkabutang sina nga kasal. Ang asawa nga nagpakasal sa ulihi nga kasal in bad faith (nga may malain nga tuyo) madulaan sang iya bahin sa net profits kag indi makapanubli sa inosente nga asawa. Kon pareho in bad faith ang mag-asawa sang ulihi nga kasal, void ina nga kasal sugod pa sa umpisa (Article 44).
Paano ini sa matuod nga kabuhi?
Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang mga rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ang bana ni Elena, isa ka seaman, yara sa barko nga nalunod duha ka tuig na ang nagligad kag wala na sang balita halin sadto. Kaso ini nga may peligro sang kamatayon suno sa Article 391(1) sang Civil Code, gani bastante ang duha ka tuig nga pagkadula. Makapakasal liwat si Elena pagkatapos lang ideklarar sang korte nga presumptively dead ang iya bana.
Ang bana ni Mila naglakat para mag-obra sa iban nga pungsod lima ka tuig na ang nagligad. Nag-untat sia sa pagtawag pagkaligad sang pila ka bulan, kag wala na sang balita ang iya mga paryente halin sadto. Dapat gihapon magpangayo si Mila sa korte nga ideklarar nga presumptively dead ang iya bana. Dapat niya ipakita ang apat ka tuig nga pagkadula kag ang well-founded belief nga patay na sia, kag ang korte ang magdesisyon kon bastante ang iya ebidensya.
Ang asawa ni Jun tatlo ka tuig na nga wala pagkatapos sang ila away, kag kabalo si Jun nga nagaistar sia sa iban nga probinsya. Indi nagaaplikar ang Article 41: malip-ot ang period, kag wala sang rason si Jun nga magpati nga patay na sia. Kon magpakasal sia liwat, void ang bag-o nga kasal kag puwede sia kasuhan sang bigamy.
San-o ka nagakinahanglan sang abogado?
Kaso sa korte ang declaration of presumptive death, bisan summary lang ini. Mapaathag sang abogado kon diin nga korte ang kadtuan, kon ano nga ebidensya sang pagkadula kag sang mga kahimtangan sang pagkadula ang kinahanglan mo, kag kon ano ang matabo sa imo pagkabutang kag mga bata kon magbalik ang imo asawa. Magpakig-istorya sa abogado antes ka mag-apply sang bag-o nga marriage license.
Kon indi mo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga kapilian.
Ano nga mga probisyon ang ginbasihan sini nga sabat?
Masami nga pamangkot
Pila ka tuig dapat nadula ang akon asawa antes ako makapakasal liwat?
Apat ka tuig nga sunod-sunod, upod ang well-founded belief nga patay na ang imo asawa. Kon nadula ang imo asawa sa peligro sang kamatayon, pareho sang barko ukon eroplano nga nadula, ukon soldado nga nadula pagkatapos mag-upod sa giyera, bastante na ang duha ka tuig (Article 41 sang Family Code upod ang Article 391 sang Civil Code).
Ang pito ka tuig nga rule bala sa presumed death ang nagaaplikar?
Indi para sa pagpakasal liwat. May general nga rule nga pito ka tuig ang Article 390 sang Civil Code, pero ginbutang sang Article 41 sang Family Code ang apat ka tuig, ukon duha sa mga kaso nga may peligro sang kamatayon, para sa asawa nga gusto magpakasal liwat.
Kinahanglan ko bala ang kaso sa korte, ukon bastante na ang affidavit?
Kinahanglan mo ang kaso sa korte. Siling sang Article 41 nga ang asawa nga nabilin dapat mag-file sang summary proceeding para sa declaration of presumptive death antes sang bag-o nga kasal.
Paano kon magbalik ang akon nadula nga asawa pagkatapos ako nagpakasal liwat?
Suno sa Article 42, awtomatiko nga matapos ang bag-o nga kasal kon marekord sa civil registry ang sworn statement sang pagbalik, luwas kon gin-annul ukon gindeklarar nga void sang korte ang nauna nga kasal.
Ginbayaan ako sang akon bana kag kabalo ako kon diin sia nagaistar. Magamit ko bala ini nga rule?
Indi. Ang Article 41 para sa nadula nga asawa nga, suno sa pagpati nga may basehan sang asawa nga nabilin, patay na. Indi sakop ang asawa nga naglakat lang kag buhi pa.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?