Valid bala sa Pilipinas ang Divorce sa Abroad?

Gindugang sang Executive Order No. 227 sang 1987 ang ikaduha nga paragraph sang Article 26:

Gani tatlo ka bahin ang patakaran: valid nga kasal sang Pilipino kag foreigner, valid nga divorce nga nakuha sa abroad, kag divorce nga nagatugot sa foreigner nga asawa nga magpakasal liwat. Kon mapamatud-an ining tatlo, ang Pilipino nga asawa makapakasal man liwat.

Indi. Sa Republic v. Manalo (2018), si Marelyn Manalo, isa ka Pilipina, nag-file sang divorce batok sa iya bana nga Japanese sa Japan. Wala gin-recognize sang trial court ang divorce, kay siling sini nga wala nagatugot ang layi sang Pilipinas nga mag-file ang Pilipino sang divorce. Ginbaliskad ini sang Court of Appeals, kag nag-uyon ang bug-os nga Supreme Court nga puede mag-apply ang Article 26. Siling sini nga ang layi "does not distinguish whether the Filipino spouse is the petitioner or the respondent in the foreign divorce proceeding" (wala nagapain kon ang Pilipino nga asawa ang petitioner ukon respondent sa kaso sang divorce sa abroad).

Puede gihapon mag-apply ang Article 26. Sa Republic v. Orbecido III (2005), pareho nga Pilipino ang mag-asawa sang kasal. Sang ulihi nangin American citizen ang asawa nga babayi, nakakuha sang divorce kag nagpakasal liwat. Siling sang Supreme Court nga ang ginatan-aw amo ang citizenship sang mag-asawa "at the time a valid divorce is obtained abroad" (sang tion nga nakuha ang valid nga divorce sa abroad), indi sang tion sang kasal.

Indi. Kon pareho pa nga Filipino citizen ang mag-asawa sang ginhatag ang divorce, indi mag-apply ang Article 26. Ang layi sang Pilipinas parte sa status sang pamilya nagasunod sa mga Pilipino bisan diin sila nagaistar:

Para sa kasal sang duha ka Pilipino, ang mga remedyo amo ang sa Family Code, pareho sang declaration of nullity ukon annulment. Basaha ang Puede bala ako magpakasal liwat human sang annulment?

Huo. Wala sing epekto ang foreign divorce sa imo civil status diri tubtob i-recognize ini sang korte sa Pilipinas. Sa Corpuz v. Sto. Tomas (2010), ang civil registry sang isa ka siyudad nag-annotate sang Canadian divorce sa marriage certificate base lang sa decree. Siling sang Supreme Court nga ang pagrehistro sang foreign divorce decree nga wala sang kinahanglanon nga judicial recognition "is patently void and cannot produce any legal effect" (klaro nga void kag wala sing legal nga epekto).

Kon magpakasal ka liwat sa Pilipinas antes ma-recognize ang divorce, kasal ka gihapon suno sa civil registry, kag ang bag-o nga kasal puede void kag puede ka mapasakaan sang bigamy case (Article 35(4); basaha ang Bigamy sa Pilipinas).

Ang tawo nga nagapangayo sang recognition dapat magpamatuod sang duha ka butang:

• Ang divorce mismo. Dapat ipresentar ang divorce decree bilang ebidensya. Sa Orbecido, ginbaliwala ang desisyon sang trial court kay wala sing competent nga ebidensya sang naturalization sang asawa nga babayi kag sang divorce sa rekord.
• Ang foreign law nga nagatugot sini. Indi ginapanghunahuna lang sang mga korte sa Pilipinas kon ano ang ginasiling sang foreign law. Sa Manalo, siling sang Korte nga "our courts cannot take judicial notice of foreign laws" (indi puede kilalahon dayon sang aton mga korte ang foreign laws nga wala sing pamatuod) kag ginbalik ang kaso sa trial court para magbaton sang ebidensya sang layi sang Japan parte sa divorce.

Dapat man ipakita sang foreign law nga ang divorce nagatugot sa foreigner nga asawa nga magpakasal liwat, kay ang Article 26 nagahambal sang divorce nga "capacitating him or her to remarry" (nagahatag sa iya sang kapasidad nga magpakasal liwat).

Wala ginapaathag sang sini nga pahina kon paano gina-authenticate subong ang mga dokumento sa abroad, kay wala na-check ang subong nga mga patakaran parte sini. Pamangkota ang abogado.

Bisan sin-o sa duha ka ex-asawa puede magpangayo sang recognition. Sa Corpuz, isa ka Canadian nga bana ang gusto magpakasal liwat kag nagpangayo sa korte sa Pilipinas nga i-recognize ang iya Canadian divorce. Siling sang Korte nga ang Pilipino nga asawa lang ang makagamit sang Article 26, pero ang foreign decree presumptive evidence sang kinamatarong, nga nagahatag sa foreigner nga asawa sang legal interest para mag-petisyon nga i-recognize ini.

Sa Fujiki v. Marinay (2013), siling sang Korte nga bangod ang recognition sang foreign judgment nagakinahanglan lang sang pamatuod nga may amo nga judgment, puede ini himuon sa special proceeding para sa cancellation ukon correction of entries sa civil registry suno sa Rule 108 sang Rules of Court. Dugang sang Corpuz nga ang amo nga petisyon gina-file sa Regional Trial Court sang probinsya diin yara ang civil registry, kag dapat himuon nga partido ang civil registrar kag ang tanan nga may interes.

Siling sang Civil Code nga wala sing entry sa civil register nga mabaylo ukon matadlong kon wala sing order sang korte (Article 412). Ginapaathag sang Corpuz nga ang recognition sang korte sa divorce indi sa iya kaugalingon nagatugot sa pag-cancel sang entry sa civil registry: ginahimo ina sa Rule 108 proceeding. Siling man sang Corpuz nga indi ini nagakinahanglan sang duha ka bulag nga kaso, kay puede himuon ang recognition sa Rule 108 proceeding mismo, kag amo man ang siling sang Fujiki. Wala na-check para sa sini nga pahina ang mga tikang kag bayad sa civil registry kag sa PSA. Para sa kopya sang imo mga rekord, basaha ang PSA marriage certificate kag Paano magkuha sang CENOMAR. Kon gusto mo magbalik sa imo apelyido sang dalaga pa sa imo passport, tan-awa ang mga dokumento nga ginlista sa Passport renewal sa abroad.

Ini mga hinimo-himo lang nga pananglitan para ipakita kon paano nagaobra ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Maria (Pilipina) kag si Kenji (Japanese) nagpakasal sang 2015. Sang 2023, nakakuha si Kenji sang divorce sa Japan. Puede magpakasal liwat si Maria suno sa Article 26, pero dapat anay i-recognize sang korte sa Pilipinas ang divorce. Dapat niya pamatud-an ang decree kag ang layi sang Japan parte sa divorce.

Pareho nga kamatuoran, pero si Maria mismo ang nag-file sang divorce sa Japan. Human sang Manalo, indi ini makapugong sa recognition.

Si Rosa kag si Ben, pareho nga Pilipino, nagpakasal sa Manila sang 2005. Nangin U.S. citizen si Ben sang 2012 kag dayon nag-divorce kay Rosa sa U.S. Bangod foreigner na si Ben sang nakuha niya ang divorce, puede magpangayo si Rosa sang recognition (Orbecido). Kon Pilipino pa si Ben sang ginhatag ang divorce, indi mag-apply ang Article 26.

Kaso sa korte ang recognition case. Ang abogado nagabulig sa imo nga makuha ang foreign decree kag ang pamatuod sang foreign law sa porma nga ginabaton sang korte sa Pilipinas, nagapili sang husto nga petisyon, kag nagasiguro nga upod ang civil registrar kag ang iban pa nga may interes. Magpakigsugilanon sa abogado antes ka magpakasal liwat, magpirma sang bag-o nga aplikasyon para sa marriage license, ukon magbaylo sang imo mga rekord.

Kon indi mo masarangan ang abogado, basaha ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga paagi.