Article 116 sa Labor Code: Walay pagpugong sa sweldo, walay kickback
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 116?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
It shall be unlawful for any person, directly or indirectly, to withhold any amount from the wages of a worker or induce him to give up any part of his wages by force, stealth, intimidation, threat or by any other means whatsoever without the worker’s consent.
Basaha ang Labor Code sa website sa DOLE (karaan pa ang article numbers didto, sa wala pa ang 2015)
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Ang Article 116 sa Labor Code nagprotekta sa tibuok sweldo sa trabahante. Walay bisan kinsa nga pwede mopugong sa bahin sa sweldo, o mopugos sa trabahante nga iuli ang bahin niini, pinaagi sa pugos, tikas, pagpanghadlok, hulga o bisan unsang laing paagi, nga walay pagtugot sa trabahante. Duha ka silingan nga artikulo ang mosira sa mga lungag: gidili sa Article 117 ang mga kaltas isip bayad aron makakuha o makapabilin sa trabaho, ug gidili sa Article 118 ang pagbalos batok sa mga trabahante nga nagreklamo.
Pareho gihapon ang numero sa artikulo human sa 2015 nga renumbering sa Labor Code. Gikutlo sa Supreme Court ang text niini sa Marby Food Ventures Corporation v. Dela Cruz (2020).
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Bea: ang "share" sa supervisor
Si Bea usa ka sales clerk. Matag sweldohan, giingnan siya sa iyang supervisor nga iuli ang bahin sa iyang sweldo "para sa team fund," kay kung dili, ibalhin siya sa layo nga branch. Wala gayud siya miuyon. Mao kini ang klase sa kickback, pinaagi sa pagpanghadlok ug walay pagtugot, nga gidili sa Article 116.
Jun: nagbayad aron magpabilin sa trabaho
Ang employer ni Jun mokaltas og piho nga kantidad sa matag payslip, nga gimarkahan og "renewal fee," aron ma-renew ang iyang kontrata. Ang Article 117 naghimo nga ilegal ang pagkaltas sa sweldo isip bayad sa pagpabilin sa trabaho.
Tess: gikunhoran ang oras human sa complaint
Nag-file si Tess og complaint bahin sa wala mabayri nga overtime. Usa ka semana ang milabay, gikunhoran ang iyang oras ug sweldo, samtang ang iyang mga kauban nagpabilin sa ilang iskedyul. Gidili sa Article 118 ang pagkunhod sa sweldo sa empleyado nga nag-file og complaint. Sama sa bisan unsang claim, nagsandig kini sa ebidensya: mga petsa, iskedyul ug payslips sa wala pa ug human sa complaint.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Ang payslips ug mga rekord sa tinuod nga nadawat mao ang pangunang ebidensya. Importante usab ang mga mensahe nga nangayo nga iuli ang kwarta.
- Ang gipugngan nga sweldo usa ka money claim. Tan-awa ang nalangan o wala mabayri nga sweldo ug pwede ba mokaltas ang employer sa sweldo.
- Ang mga complaint kasagaran magsugod sa conciliation pinaagi sa Single Entry Approach sa DOLE. Tan-awa ang unsaon pag-file og labor complaint.
- Para sa mas lapad nga mga lagda sa sweldo, tan-awa ang Sweldo ug oras sa trabaho.
- Ang abogado, union o ang Public Attorney's Office makasusi sa usa ka piho nga kaso. Tan-awa ang libre nga legal help sa Pilipinas.
Unsa ang giingon sa Article 116?
Ang tibuok text:
It shall be unlawful for any person, directly or indirectly, to withhold any amount from the wages of a worker or induce him to give up any part of his wages by force, stealth, intimidation, threat or by any other means whatsoever without the worker’s consent.
Duha ka binuhatan ang gidili niini:
- Pagpugong. Ang pagtipig sa bisan unsang kantidad sa sweldo, direkta o pinaagi sa laing tawo.
- Kickbacks. Ang pagpaiuli sa trabahante og bahin sa iyang sweldo human kini mabayri, pananglitan pinaagi sa pagpangayo og "share" nga cash.
Bukas ang lista sa mga paagi: "by any other means whatsoever." Ang importante mao nga wala mitugot ang trabahante.
Kinsa ang pwede makalapas niini?
Ang giingon sa text mao ang "any person," dili lang "any employer." Ang supervisor nga mangayo og bahin sa matag sweldohan, ang recruiter o agent nga mokuha og parte, o ang employer mismo, tanan pwede masakop sa lagda.
Unsa ang gidugang sa Articles 117 ug 118?
Ang Article 117 bahin sa bayad para sa trabaho:
It shall be unlawful to make any deduction from the wages of any employee for the benefit of the employer or his representative or intermediary as consideration of a promise of employment or retention in employment.
Ang Article 118 nagprotekta sa mga trabahante nga mogamit sa balaod:
It shall be unlawful for an employer to refuse to pay or reduce the wages and benefits, discharge or in any manner discriminate against any employee who has filed any complaint or instituted any proceeding under this Title or has testified or is about to testify in such proceedings.
Ang claim sa pagbalos kinahanglan gihapon pamatud-an pinaagi sa ebidensya. Sa Samillano v. NLRC (1996), miingon ang mga trabahante nga ang ilang demotion ug dismissal mao ang pagbalos tungod sa ilang pag-report sa mga paglapas sa labor. Miuyon ang Korte sa Labor Arbiter nga walay ebidensya nga pagbalos ang maong mga binuhatan, bisan tuod gideklara niini nga void ang dismissal tungod sa laing mga basehan.
Unsa ang kalainan niini sa kaltas sa sweldo?
Ang Article 113 maoy nagtakda sa kinatibuk-ang lagda sa mga kaltas: walay kaltas nga gitugotan gawas sa insurance premiums uban ang pagtugot sa trabahante, union dues kung giila o gitugotan ang check-off, ug mga kaltas nga gitugotan sa balaod o sa mga regulasyon sa Secretary of Labor and Employment. Mas lapad ang Article 116. Sakop niini ang bisan unsang pagkuha sa sweldo nga walay pagtugot, sa bisan kinsa, sa bisan unsang porma.
Sa mga kaso sa ilegal nga pagpugong sa sweldo, ang Article 111 nagtugot nga pabayron ang nakasala og attorney's fees nga katumbas sa napulo ka porsyento sa sweldo nga nabawi.
Kanunay nga pangutana
Unsa ang gidili sa Article 116 sa Labor Code?
Ilegal para sa bisan kinsa, direkta o dili direkta, ang pagpugong sa bisan unsang kantidad sa sweldo sa trabahante, o ang pagdani sa trabahante nga ihatag ang bahin sa iyang sweldo pinaagi sa pugos, tikas, pagpanghadlok, hulga o bisan unsang laing paagi, nga walay pagtugot sa trabahante.
Para lang ba sa mga employer ang Article 116?
Ang giingon sa artikulo mao ang "any person". Sakop niini ang bisan kinsa nga mopugong sa bahin sa sweldo sa trabahante o mopugos sa trabahante nga iuli ang bahin niini, sama sa supervisor, recruiter o agent.
Pwede ba maningil ang employer og bayad aron magpabilin ang usa ka tawo sa trabaho?
Dili. Ang Article 117 naghimo nga ilegal ang pagkaltas sa sweldo, para sa kaayohan sa employer o sa iyang representante o intermediary, isip bayad sa saad nga trabaho o sa pagpabilin sa trabaho.
Pwede ba silotan sa employer ang trabahante nga nag-file og wage complaint?
Ang Article 118 naghimo nga ilegal para sa employer ang pagdumili sa pagbayad o pagkunhod sa sweldo ug benefits, pagpapahawa, o bisan unsang diskriminasyon batok sa empleyado nga nag-file og complaint, nagsugod og proceeding, o mitestigo o motestigo pa lang sa maong proceedings.
Igo na ba kanunay ang sinulat nga pagtugot sa trabahante aron tugotan ang kaltas?
Dili. Gidili sa Article 116 ang pagkuha sa sweldo nga walay pagtugot, apan ang mga kaltas sakop usab sa Article 113, nga motugot lang niini sa mga kaso nga gilista niini. Ang pagtugot nga nakuha pinaagi sa pugos o hulga dili gawasnon nga pagtugot.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?