Puwede Bang Paghiwalayin ng Mag-asawa ang Ari-arian Habang Kasal?
Mabilis na sagot
Oo, pero sa korte lang. Sa ilalim ng Article 134 ng Family Code, ang mag-asawang hindi nagkasundo sa separation of property sa prenuptial agreement ay mapaghihiwalay lang ang ari-arian nila habang kasal sa pamamagitan ng utos ng korte. Puwede nila itong hingin nang magkasama (voluntary separation, Article 136), o puwede itong hingin ng isang asawa dahil sa dahilang nakalista sa Article 135, gaya ng pag-abandona o paghihiwalay ng tirahan nang hindi bababa sa isang taon na walang tunay na pag-asang magkabalikan. Hindi sapat ang pribadong kasunduan lang.
Ano ang sinasabi ng batas?
In the absence of an express declaration in the marriage settlements, the separation of property between spouses during the marriage shall not take place except by judicial order. Such judicial separation of property may either be voluntary or for sufficient cause.
Ang "marriage settlements" ay prenuptial agreement na ginawa bago ang kasal. Kung wala nito, absolute community of property ang umiiral sa kasal sa ilalim ng Family Code (Article 75). Conjugal partnership of gains naman ang umiiral sa maraming kasal na ginanap bago magkabisa ang Family Code. Basahin ang Absolute community vs conjugal partnership. Para sa buod ng mga property regime, basahin ang ari-arian ng mag-asawa: kanino ang ano sa loob ng kasal.
Anong mga dahilan ang puwedeng gamitin ng isang asawa?
Inilista ng Article 135 ang mga dahilan:
Any of the following shall be considered sufficient cause for judicial separation of property: (1) That the spouse of the petitioner has been sentenced to a penalty which carries with it civil interdiction; (2) That the spouse of the petitioner has been judicially declared an absentee; (3) That loss of parental authority of the spouse of petitioner has been decreed by the court; (4) That the spouse of the petitioner has abandoned the latter or failed to comply with his or her obligations to the family as provided for in Article 101; (5) That the spouse granted the power of administration in the marriage settlements has abused that power; and (6) That at the time of the petition, the spouses have been separated in fact for at least one year and reconciliation is highly improbable.
Para sa mga dahilan (1), (2) at (3), sabi ng Article 135, sapat nang batayan para sa decree ang pagpapakita ng final judgment laban sa guilty o absent na asawa.
Tumutukoy ang dahilan (4) sa Article 101. Sa ilalim ng article na iyon, ang asawang umalis sa conjugal dwelling nang tatlong buwan, o walang ibinigay na balita kung nasaan siya sa parehong panahon, ay ipinapalagay na walang balak bumalik. Ang "obligations to the family" doon ay mga obligasyong marital, parental o tungkol sa ari-arian.
Puwede ba itong hingin ng mag-asawa nang magkasama?
Oo:
The spouses may jointly file a verified petition with the court for the voluntary dissolution of the absolute community or the conjugal partnership of gains, and for the separation of their common properties.
Pinoprotektahan din ng parehong article ang mga creditor. Dapat ilista sa petition at abisuhan ang lahat ng creditor ng community o partnership, at ang mga personal na creditor ng bawat asawa. Ang korte ay "shall take measures to protect the creditors and other persons with pecuniary interest" (gagawa ng hakbang para protektahan ang mga creditor at iba pang may interes sa pera).
Pareho ba ito ng legal separation o annulment?
Hindi. Property regime lang ang binabago ng judicial separation of property. Kasal pa rin ang mag-asawa, at hindi sila legally separated. Magkaibang kaso ang legal separation at annulment na may sariling grounds: basahin ang grounds for legal separation.
Nababago ba ng paghihiwalay ng tirahan ang property regime nang kusa?
Hindi. Sabi ng Article 100, "The separation in fact between husband and wife shall not affect the regime of absolute community" (hindi naaapektuhan ng paghihiwalay ng mag-asawa sa tirahan ang absolute community), maliban sa tatlong epekto: nawawalan ng karapatang masuportahan ang asawang umalis nang walang makatwirang dahilan, kailangan ng awtorisasyon ng korte sa summary proceeding para sa mga transaksyong nangangailangan ng pahintulot ng isa, at ang sariling ari-arian ng mag-asawa ang sasagot sa suporta ng pamilya kung kulang ang community property. Ganito rin ang patakaran ng Article 127 para sa conjugal partnership.
Pagkatapos lang ng hindi bababa sa isang taong paghihiwalay, na malabong magkabalikan, puwedeng humingi ang isang asawa sa korte na paghiwalayin ang ari-arian (Article 135(6)).
Paano ito nangyayari sa totoong buhay?
Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Sina Kara at Leo. Ikinasal sila nang walang prenup at dalawang taon na silang hiwalay ng tirahan. Walang umaasang magkakabalikan sila. Puwedeng humingi ang alinman sa kanila sa korte ng separation of property sa ilalim ng Article 135(6). O puwede silang sabay na mag-file ng verified petition sa ilalim ng Article 136, na naglilista ng lahat ng creditor nila.
Sina Ian at Joy. Umalis si Ian sa bahay ng pamilya at mahigit tatlong buwan nang walang balita. Sa ilalim ng Article 101, ipinapalagay na wala siyang balak bumalik. Puwedeng humingi si Joy sa korte ng separation of property, ng receivership, o na siya ang mag-isang mamahala ng community property. Basahin ang Ano ang puwedeng gawin kung iniwan ng asawa mo ang pamilya?
Sina Mario at Nena. Gusto nilang maghiwalay ng ari-arian pero wala silang prenup at hindi sila nag-aaway. Hindi sapat ang pagpirma ng pribadong kasunduan sa pagitan nila: sa ilalim ng Article 134, kailangan ng utos ng korte para sa separation habang kasal.
Para pumili ng separation of property nang walang korte, dapat itong pagkasunduan ng mag-asawa bago ang kasal: basahin ang prenuptial agreement sa Pilipinas.
Kailan mo kailangan ng abogado?
Kaso sa korte ang petition for separation of property, kaya kumausap ng abogado bago mag-file. Masusuri ng abogado kung aling dahilan ang umiiral, maihahanda niya ang verified petition, mailista ang mga creditor at maipaliwanag kung ano ang mangyayari sa bahay, sa negosyo at sa mga utang. Hindi inilalarawan ng page na ito ang proseso o ang gastos: walang opisyal na source na nabasa para dito na nagbibigay ng mga ito.
Kung hindi mo kaya ang abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.
Anong mga probisyon ang batayan ng sagot na ito?
Mga madalas itanong
Puwede bang paghiwalayin ng mag-asawa ang ari-arian nila nang hindi dumadaan sa korte?
Hindi na pagkatapos ng kasal. Sabi ng Article 134 ng Family Code, maliban kung nakasaad sa marriage settlement, nangyayari lang ang separation of property habang kasal sa pamamagitan ng utos ng korte. Prenuptial agreement lang ang makakapagtakda ng separation of property nang walang korte.
Ano ang mga grounds para sa judicial separation of property?
Anim ang nakalista sa Article 135: nasentensyahan ang kabilang asawa ng parusang may civil interdiction, idineklarang absentee, nawalan ng parental authority, inabandona ang petitioner o hindi tumupad sa obligasyon sa pamilya, inabuso ang kapangyarihang mamahala, o hiwalay na ang mag-asawa nang hindi bababa sa isang taon at malabong magkabalikan.
Puwede bang magkasundo ang mag-asawa na paghiwalayin ang ari-arian nila?
Oo, kung aprubado ng korte. Pinapayagan ng Article 136 ang mag-asawa na sabay na mag-file ng verified petition para sa voluntary dissolution ng absolute community o conjugal partnership. Dapat ilista at abisuhan ang lahat ng creditor.
Kailangan bang legally separated muna kami?
Hindi. Hiwalay na remedyo sa legal separation ang judicial separation of property. Sabi ng Article 134, puwede itong voluntary o dahil sa sapat na dahilan, at hindi kailangan ng decree of legal separation para sa mga dahilan sa Article 135.
Natatapos ba ang property regime kapag hiwalay na ng tirahan?
Hindi. Sabi ng Article 100, hindi naaapektuhan ng separation in fact ang absolute community, maliban sa ilang exception. Pero ang paghihiwalay nang hindi bababa sa isang taon, na malabong magkabalikan, ay dahilan para humingi sa korte ng separation of property (Article 135(6)).
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?