Notarial Will sa Pilipinas: Ano ang mga Requirement?
Mabilis na sagot
Ang notarial will ay anumang will na hindi holographic (buong sulat-kamay). Ayon sa Articles 805 at 806 ng Civil Code, dapat itong pirmahan ng testator sa dulo at sa kaliwang margin ng bawat pahina maliban sa huli, dapat itong pirmahan ng tatlo o higit pang witness sa harap ng testator at ng isa't isa, dapat may numero ang mga pahina, dapat sabihin ng attestation clause ang bilang ng pahina at kung paano pinirmahan ang will, at dapat itong i-acknowledge ng testator at ng mga witness sa harap ng notary public. Puwedeng maging fatal sa probate ang kakulangan ng isa sa mga ito.
Ano ang dapat taglayin ng bawat will?
Ang will ay gawain kung saan ang isang tao, "with the formalities prescribed by law" (ayon sa mga pormalidad ng batas), ay nagtatakda hanggang sa isang antas kung paano ipamamahagi ang ari-arian niya pagkamatay niya (Article 783). Bawat will, notarial man o holographic, ay dapat nakasulat at nasa wika o dialect na alam ng testator (Article 804). Dapat hindi bababa sa labingwalong taon ang testator (Article 797) at nasa tamang pag-iisip (Article 798). Hindi puwedeng gawin ang will sa pamamagitan ng agent (Article 784), at hindi puwedeng gumawa ang dalawang tao ng joint will sa iisang dokumento (Article 818).
Ano ang hinihingi ng Article 805?
Every will, other than a holographic will, must be subscribed at the end thereof by the testator himself or by the testator’s name written by some other person in his presence, and by his express direction, and attested and subscribed by three or more credible witnesses in the presence of the testator and of one another.
The testator or the person requested by him to write his name and the instrumental witnesses of the will, shall also sign, as aforesaid, each and every page thereof, except the last, on the left margin, and all the pages shall be numbered correlatively in letters placed on the upper part of each page.
The attestation shall state the number of pages used upon which the will is written, and the fact that the testator signed the will and every page thereof, or caused some other person to write his name, under his express direction, in the presence of the instrumental witnesses, and that the latter witnessed and signed the will and all the pages thereof in the presence of the testator and of one another.
If the attestation clause is in a language not known to the witnesses, it shall be interpreted to them.
Bilang checklist:
- Pirma sa dulo ng testator, o ang pangalan niya na isinulat ng ibang tao sa harap niya at ayon sa tahasang utos niya.
- Tatlo o higit pang credible witnesses na pumipirma sa harap ng testator at ng isa't isa.
- May pirma ang bawat pahina sa kaliwang margin (maliban sa huli) ng testator at ng mga witness.
- May numero ang mga pahina, nakasulat sa letra sa itaas na bahagi ng bawat pahina.
- Attestation clause na nagsasabi ng bilang ng pahina at ng mga detalye ng pagpirma.
Ipinapaliwanag din ang termino sa notarial will. Para makita nang magkatabi ang notarial will at holographic will, tingnan ang holographic vs notarial will.
Kailangan ba itong i-notarize?
Oo. Sinasabi ng Article 806:
Every will must be acknowledged before a notary public by the testator and the witnesses. The notary public shall not be required to retain a copy of the will, or file another with the office of the Clerk of Court.
Sa madaling salita: dapat i-acknowledge ng testator at ng mga witness ang will sa harap ng notary public, pero hindi kailangang magtago ng kopya ang notary o mag-file nito sa Clerk of Court.
Hiwalay na hakbang ang acknowledgment sa attestation. Sa Kucskar v. Sekito (2020), ipinaliwanag ng Supreme Court na ang attestation ay ang pagpapatunay ng mga witness kung paano pinirmahan ang will, samantalang ang acknowledgment ay ang pagpunta ng testator sa competent na opisyal at pagdeklara na sariling gawa niya ang will. Sinabi ng Court na ang patakaran sa substantial compliance para sa attestation clause ay "cannot be applied to the requirement of acknowledgment under Art. 806" (hindi puwedeng gamitin sa requirement ng acknowledgment).
Sino ang puwedeng maging witness?
Ayon sa Article 820, sinumang nasa tamang pag-iisip, labingwalong taon pataas, hindi bulag, bingi o pipi, at marunong magbasa at magsulat. Hindi puwede ayon sa Article 821 ang sinumang hindi domiciled sa Pilipinas at ang sinumang na-convict ng falsification of a document, perjury o false testimony.
Puwedeng makatanggap ang witness ng bigay sa will, pero ayon sa Article 823, void ang bigay na iyon (o ang bigay sa asawa, magulang o anak ng witness) maliban kung may tatlong iba pang competent na witness.
Paano kung may maliliit na mali ang will?
May kaunting luwag ang Article 809:
In the absence of bad faith, forgery, or fraud, or undue and improper pressure and influence, defects and imperfections in the form of attestation or in the language used therein shall not render the will invalid if it is proved that the will was in fact executed and attested in substantial compliance with all the requirements of article 805.
Sa madaling salita: kung walang bad faith, forgery, fraud o hindi tamang pressure, hindi nagpapawalang-bisa sa will ang mga depekto sa anyo o wika ng attestation, basta mapatunayang talagang ginawa at in-attest ang will nang may substantial compliance sa lahat ng requirement ng Article 805.
Makitid ang pagbasa rito ng Supreme Court. Sa Azuela v. Court of Appeals (2006), hindi sinabi ng attestation clause ang bilang ng pahina at hindi ito pinirmahan ng mga witness, at may jurat ang will sa halip na acknowledgment. Sinabi ng Court na fatal defect ang bawat isa rito at na "Any one of these defects is sufficient to deny probate" (sapat na ang alinman sa mga depektong ito para tanggihan ang probate).
Sa Lopez v. Lopez (2012), hindi sinabi ng attestation clause ang bilang ng pahina. Pitong pahina ang sinabi ng acknowledgment, pero walo ang pahina ng will. Sinabi ng Court na ang layunin ng bilang ng pahina ay bantayan na hindi madagdagan o mabawasan ang mga pahina. Hindi maipaliwanag ang pagkakaiba sa pagsusuri ng will mismo, kundi sa ebidensyang galing sa labas lang, kaya hindi pinalampas ang depekto. Tinanggihan ng Court ang petition.
Ano ang mangyayari pagkamatay ng testator?
Kailangan pa ring payagan ng korte ang will bago ito makapaglipat ng anumang property (Article 838). Tingnan ang page ng Article 838. Puwede ring hilingin ng testator sa korte na payagan ito habang buhay pa siya. Puwedeng bawiin ng testator ang will anumang oras bago siya mamatay (Article 828).
Paano ito nangyayari sa totoong buhay?
Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Nag-type si Rogelio ng apat na pahinang will. Pumirma siya sa dulo at sa kaliwang margin ng pahina isa hanggang tatlo. Pumirma rin sa ganoong paraan ang tatlong witness, sa harap niya at ng isa't isa. May numero ang mga pahina, "Page One of Four" at iba pa. Sinasabi ng attestation clause na apat ang pahina ng will at pinirmahan ito ng mga witness. Pagkatapos, in-acknowledge ito ni Rogelio at ng mga witness sa harap ng notary public. Sumusunod ito sa Articles 805 at 806.
Parehong will, pero sa margin lang ng mga pahina pumirma ang mga witness at hindi sa attestation clause. Gaya sa Azuela, puwede itong hindi payagan ng korte.
Gustong pumirma nina Lorna at Danny, mag-asawa, sa iisang will. Hindi ito pinapayagan ng Article 818. Dapat gumawa ng hiwalay na will ang bawat isa.
Kailan mo kailangan ng abogado?
Isang kulang na hakbang lang ay puwedeng magpabagsak sa notarial will sa probate. Kumonsulta sa abogado bago pumirma ng will, kung pinangalanan kang witness o executor, o kung gusto mong kontrahin ang will. Hindi rin puwedeng alisin ng will ang mga share na inilalaan ng batas sa compulsory heirs: tingnan ang Mga share sa legitime. Para sa will na buong sulat-kamay, tingnan ang Mga requirement ng holographic will.
Kung wala kang pambayad sa abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas. Para sa buong patakaran, tingnan ang page ng Article 805.
Anong mga probisyon ang batayan ng sagot na ito?
Mga madalas itanong
Ilang witness ang kailangan ng notarial will?
Tatlo o higit pang credible witnesses. Sinasabi ng Article 805 ng Civil Code na dapat nilang i-attest at pirmahan ang will sa harap ng testator at ng isa't isa.
Kailangan bang notarized ang notarial will?
Oo. Sinasabi ng Article 806 na dapat i-acknowledge ng testator at ng mga witness ang bawat will sa harap ng notary public. Iba ang holographic will: sinasabi ng Article 810 na ang tanging anyo nito ay nakasulat, may petsa at pinirmahan ng kamay ng testator.
Ano ang attestation clause?
Ito ang bahagi ng will na pinirmahan ng mga witness na nagsasabi ng bilang ng pahina, na pinirmahan ng testator ang will at bawat pahina sa harap nila, at na pinirmahan nila ang will at lahat ng pahina nito sa harap ng testator at ng isa't isa (Article 805).
Invalid ba ang will kung hindi sinasabi ng attestation clause ang bilang ng pahina?
Puwede itong tanggihan sa probate. Sa Azuela v. Court of Appeals (2006) at Lopez v. Lopez (2012), sinabi ng Supreme Court na fatal defect ang kawalan ng bilang ng pahina sa attestation clause at hindi ito maaayos ng patakaran sa substantial compliance.
Sino ang puwedeng maging witness sa will?
Ayon sa Article 820, sinumang nasa tamang pag-iisip, labingwalong taon pataas, hindi bulag, bingi o pipi, at marunong magbasa at magsulat. Hindi puwede ayon sa Article 821 ang mga hindi domiciled sa Pilipinas at ang mga na-convict ng falsification of a document, perjury o false testimony.
Puwede bang gumawa ng iisang joint will ang mag-asawa?
Hindi. Sinasabi ng Article 818 na hindi puwedeng gumawa ng will nang magkasama o sa iisang dokumento ang dalawa o higit pang tao. Dapat gumawa ng hiwalay na will ang bawat asawa.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?