Article 838 ng Civil Code: Kailangan ang probate
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 838?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
No will shall pass either real or personal property unless it is proved and allowed in accordance with the Rules of Court.
The testator himself may, during his lifetime, petition the court having jurisdiction for the allowance of his will. In such case, the pertinent provisions of the Rules of Court for the allowance of wills after the testator’s death shall govern.
The Supreme Court shall formulate such additional Rules of Court as may be necessary for the allowance of wills on petition of the testator.
Subject to the right of appeal, the allowance of the will, either during the lifetime of the testator or after his death, shall be conclusive as to its due execution.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Sinasabi ng Article 838 ng Civil Code na walang naililipat na ari-arian ang will, lupa man o iba pa, hangga't hindi ito napapatunayan at pinapayagan ng korte sa ilalim ng Rules of Court. Tinatawag na probate ang prosesong ito sa korte. Puwede ring hilingin ng gumawa ng will sa korte na payagan ito habang buhay pa siya. Kapag pinayagan na, at maliban sa appeal, conclusive na ang will tungkol sa tamang pagkakagawa nito.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Ang bahay ni Lito
Iniiwan ng will ni Lito ang bahay niya sa anak niyang si Ana. Pagkamatay ni Lito, hindi magagamit ni Ana ang will lang para ilipat sa pangalan niya ang bahay. Hangga't hindi pinapayagan ng korte ang will sa probate, hindi naililipat ang bahay sa ilalim nito.
Probate habang buhay
Gusto ni Lito na maiwasan ang away ng mga anak niya sa hinaharap. Habang buhay siya, puwede siyang mag-file ng petition na humihiling sa korte na payagan ang sarili niyang will. Kapag pinayagan ito, hindi na makukuwestiyon ang tamang pagkakagawa nito, maliban sa appeal.
Will na pinirmahan dahil sa pagbabanta
Pumirma si Nora ng will matapos siyang pagbantaan ng isang kamag-anak. Kung mapatunayan ito, hindi papayagan ang will sa ilalim ng Article 839(3), at hahatiin ang estate niya ayon sa mga patakaran kapag walang valid na will.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Kaso sa korte ang probate. Kung aling korte ang didinig nito ay nakadepende sa halaga ng estate sa ilalim ng batas sa jurisdiction ng mga korte; iba-iba ang gastos at haba at hindi saklaw dito.
- Kung hindi pinayagan ang will, o walang will, mapupunta ang estate ayon sa mga patakaran ng intestate succession. Basahin ang sino ang magmamana kung walang will?
- Kapag walang will, puwedeng hatiin ng mga heir ang estate nang hindi pumupunta sa korte sa ilang kaso. Basahin ang extrajudicial settlement of estate.
- Puwede pa ring kuwestiyunin ang will na pumasa sa probate tungkol sa mga ibinibigay nito, halimbawa kung nababawasan nito ang legitime. Tingnan ang Article 887 at mga parte sa legitime.
- Para sa libre o murang legal na tulong, tingnan ang saan hihingi ng legal na tulong.
- Ipinaliliwanag ang termino sa probate. Para sa overview ng will at probate, tingnan ang will at probate sa Pilipinas.
Ano ang sinasabi ng Article 838?
No will shall pass either real or personal property unless it is proved and allowed in accordance with the Rules of Court.
The testator himself may, during his lifetime, petition the court having jurisdiction for the allowance of his will. In such case, the pertinent provisions of the Rules of Court for the allowance of wills after the testator’s death shall govern.
The Supreme Court shall formulate such additional Rules of Court as may be necessary for the allowance of wills on petition of the testator.
Subject to the right of appeal, the allowance of the will, either during the lifetime of the testator or after his death, shall be conclusive as to its due execution.
Sa madaling salita:
- Dapat dumaan sa probate ang will. Hangga't hindi ito pinapayagan ng korte, wala itong nalilipat.
- Puwedeng humingi ng probate ang testator habang buhay. Parehong patakaran ng korte ang gagamitin gaya ng pagkatapos ng kamatayan.
- Pinal na ang pinayagang will tungkol sa pagkakagawa nito, maliban sa appeal. Kapag pinayagan na, sarado na ang mga tanong kung tama ba ang pagpirma at pagsaksi rito.
Puwede bang laktawan ng pamilya ang probate?
Hindi. Sa Seangio v. Reyes (2006), sinabi ng Supreme Court na dahil mas pinapaboran ng batas ang testacy (pagsunod sa will) kaysa sa intestacy, "the probate of the will cannot be dispensed with." Sinabi rin ng Court na mas nauuna ang testate proceedings para sa settlement ng estate kaysa sa intestate proceedings para sa parehong layunin.
Ano ang sinusuri ng probate court?
Sa Gaspi v. Pacis-Trinidad (2020), sinabi ng Supreme Court na ang probate ay "only involves its extrinsic validity", ibig sabihin ang mga pormalidad at ang kakayahan at malayang kalooban ng testator, at hindi sinusuri kung valid ang mismong mga probisyon ng will, maliban kung may pambihirang sitwasyon na nangangailangan nito. Sinabi rin ng Court na kapag walang will, o may will na hindi pumasa sa probate, ang batas ang nagtatakda ng pagkakasunod ng pagmamana at ng parte ng bawat heir.
Sa Seangio, inilista ng Court ang mga tanong sa probate: kung huling will ng namatay ang dokumento; kung ginawa ito ayon sa mga pormalidad na hinihingi ng batas; kung may testamentary capacity ang testator noong ginawa ito; at kung kusang-loob ang paggawa at pagpirma rito.
Kailan hindi pinapayagan ang will?
Nakalista sa Article 839 ang mga ground:
The will shall be disallowed in any of the following cases: (1) If the formalities required by law have not been complied with; (2) If the testator was insane, or otherwise mentally incapable of making a will, at the time of its execution; (3) If it was executed through force or under duress, or the influence of fear, or threats; (4) If it was procured by undue and improper pressure and influence, on the part of the beneficiary or of some other person; (5) If the signature of the testator was procured by fraud; (6) If the testator acted by mistake or did not intend that the instrument he signed should be his will at the time of affixing his signature thereto.
Ang mga pormalidad sa item (1) ay ang nasa Article 805 para sa notarial will at Article 810 para sa holographic will.
Mga madalas itanong
Ano ang probate?
Ito ang proseso sa korte na nagpapatunay at nagpapahintulot sa will. Sinasabi ng Article 838 na walang will na naglilipat ng real o personal property maliban kung napatunayan at pinayagan ito ayon sa Rules of Court.
Puwede bang laktawan ng mga heir ang probate kung lahat ay sang-ayon sa will?
Hindi. Sa Seangio v. Reyes (2006), sinabi ng Supreme Court na dahil mas pinapaboran ng batas ang testacy kaysa sa intestacy, hindi puwedeng laktawan ang probate ng will.
Puwede bang ipa-probate ng isang tao ang will niya habang buhay pa siya?
Oo. Sinasabi ng Article 838 na puwedeng mag-petition ang testator, habang buhay siya, sa korteng may jurisdiction para payagan ang will niya.
Ano ang pinapasyahan ng probate court?
Bilang patakaran, ang extrinsic validity lang ng will: kung ginawa ito ayon sa mga pormalidad ng batas at ng taong may kakayahan. Sa Gaspi v. Pacis-Trinidad (2020), sinabi ng Court na hindi sinusuri sa probate ang intrinsic validity, maliban kung may pambihirang sitwasyon na nangangailangan nito.
Kailan hindi pinapayagan (disallowed) ang will?
Anim na kaso ang nakalista sa Article 839: hindi sinunod ang mga pormalidad; baliw o walang mental na kakayahan ang testator; force, duress, takot o pagbabanta; undue at improper na pressure at influence; nakuha ang pirma sa fraud; o nagkamali ang testator o hindi niya intensyong maging will niya ang dokumento.
Pinal na ba ang pagpayag sa will?
Sinasabi ng Article 838 na, maliban sa karapatang mag-appeal, conclusive (pinal) ang pagpayag sa will tungkol sa tamang pagkakagawa nito.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?