Force Majeure: Kailan Hindi Ka Mananagot sa Delay o Pagkawala

Kaya may tatlong exception kung saan mananagot ang tao kahit sa fortuitous event:

1. Tahasang sinasabi ito ng batas.
2. Sinasabi ito ng kontrata (may stipulation na isang panig ang aako ng risk).
3. Hinihingi ng uri ng obligasyon na akuin ang risk.

Apat na test ang itinakda ng Supreme Court. Sa Sicam v. Jorge (2007), sinabi nito na dapat sabay-sabay na naroon ang mga element na ito:

1. hindi nakadepende sa kagustuhan ng tao ang sanhi ng pangyayari, o ng hindi pagtupad;
2. imposible itong mahulaan, o kung nahulaan man, imposible itong maiwasan;
3. ginawa nitong imposible para sa debtor na tuparin ang obligasyon sa normal na paraan; at
4. walang naging bahagi ang debtor sa paglala ng pinsala o pagkawala.

Idinagdag ng Court na "The burden of proving that the loss was due to a fortuitous event rests on him who invokes it." Ibig sabihin, nasa gumagamit nito ang pasaning patunayan na fortuitous event ang sanhi ng pagkawala. At dapat ang tao ay "committed no negligence or misconduct that may have occasioned the loss" (walang negligence o maling gawain na puwedeng nagdulot ng pagkawala).

Ipinapaliwanag din ang termino sa fortuitous event.

Hindi sa sarili nito. Sa Sicam, sinabi ng isang pawnshop na hindi ito mananagot sa mga isinanlang alahas na nakuha sa robbery. Sinabi ng Court: "Robbery per se, just like carnapping, is not a fortuitous event." Ibig sabihin, gaya ng carnapping, hindi fortuitous event ang robbery sa sarili nito. Sa facts ng kaso, iniwang bukas ang vault, at pinanagot pa rin ng Court ang pawnshop sa mga may-ari.

Hindi sinasabi ng page na ito kung fortuitous event ang anumang partikular na bagyo, baha, lockdown o ibang pangyayari. Nakadepende iyon sa apat na test at sa ebidensya sa bawat kaso.

Sinasabi ng Article 1262 na natatapos ang obligasyong mag-deliver ng determinate (specific) na bagay kung nawala o nasira ito "without the fault of the debtor, and before he has incurred in delay" (nang walang kasalanan ang debtor, at bago siya na-delay). Pero kapag pinapanagot ng batas o ng kontrata ang debtor kahit sa fortuitous events, o hinihingi ng uri ng obligasyon na akuin ang risk, hindi natatapos ng pagkawala ang obligasyon at mananagot ang debtor sa damages.

Mahalaga kung late ka. Sinasabi ng Article 1165 na kung na-delay ang debtor, mananagot siya sa anumang fortuitous event hanggang ma-deliver niya ang bagay.

Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Pumayag si Lito na i-deliver kay Ana ang isang specific na set ng furniture sa susunod na linggo. Binaha ng bagyo ang bodega niya, na itinayo at inalagaan nang may ordinaryong ingat, at nasira ang set bago ang petsa ng delivery. Kung pasado ang apat na test at hindi inilalagay ng kontrata kay Lito ang risk, puwede niyang gamitin ang Article 1174 at ang Article 1262.

Pareho ang facts, pero dalawang linggo nang late si Lito nang tumama ang bagyo. Ayon sa Articles 1165 at 1262, hindi niya puwedeng gamitin ang bagyo para makaiwas sa pananagutan.

Iniwang bukas ng isang pawnshop ang vault nito at na-rob ito. Gaya sa Sicam, hindi sapat ang robbery lang para makalaya sa pananagutan ang pawnshop.

Kumonsulta sa abogado kung gusto mong gamitin ang force majeure para ipaliwanag ang delay o pagkawala, o kung ginagamit ito laban sa iyo ng kabilang panig. Puwedeng baguhin ng stipulation sa kontrata ang patakaran (Article 1174). Nakadepende ang resulta sa facts at sa kayang patunayan ng bawat panig.

Kung wala kang pambayad sa abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas. Nasa page ng Article 1174 ang buong teksto.