Liable ba ang Asawa sa Utang ng Kanyang Asawa?
Mabilis na sagot
Hindi awtomatikong liable ang asawa sa bawat utang ng kanyang asawa. Sa ilalim ng Family Code, sinasagot ng common property (pinagsamang ari-arian) ang mga utang na pinasok ng mag-asawa, ng isang asawa nang may pahintulot ng kabila, o na pinakinabangan ng pamilya. Ang utang na pinasok ng isang asawa lang, nang walang pahintulot, ay sinisingil sa common property hanggang sa halagang pinakinabangan lang ng pamilya. Kung kulang ang common property para sa mga utang na ito, sasagutin ito ng mag-asawa gamit ang sarili nilang ari-arian. Mas mahigpit ang patakaran sa personal na utang, multa at indemnity.
Aling property regime ang applicable?
Magkahawig pero hindi magkapareho ang mga patakaran sa dalawang karaniwang regime. Ang mag-asawang ikinasal sa ilalim ng Family Code nang walang prenuptial agreement ay may absolute community of property (Article 75); nakalista sa Article 94 ang mga utang nito. Ang mag-asawang nasa conjugal partnership of gains, kasama ang marami sa ikinasal bago 1988, ay sumusunod sa Articles 121 at 122. Basahin ang Absolute community vs conjugal partnership.
Aling mga utang ang binabayaran ng common property?
Kapag pinagtabi, pareho ang dalawang listahan sa mga pangunahing utang:
| Utang | Absolute community (Art. 94) | Conjugal partnership (Art. 121) |
|---|---|---|
| Support ng mag-asawa, ng mga anak nila at ng legitimate na mga anak ng alinman sa kanila | Item (1) | Item (1) |
| Utang ng mag-asawa, ng isang asawa nang may pahintulot ng kabila, o ng asawang administrator para sa kapakanan ng community o partnership | Item (2) | Item (2) |
| Utang ng isang asawa nang walang pahintulot ng kabila | Item (3): "to the extent that the family may have been benefited" | Item (3): "to the extent that the family may have benefited" |
| Mga utang bago ang kasal | Item (7): "insofar as they have redounded to the benefit of the family" | Item (7): parehong salita |
| Buwis, pagpapaayos, pag-aaral o self-improvement ng asawa, regalo sa mga anak para sa pag-aaral nila | Items (4), (5), (6), (8) | Items (4), (5), (6), (8) |
| Gastos sa kaso sa pagitan ng mag-asawa | Item (10), maliban kung walang basehan ang kaso | Item (9), maliban kung walang basehan ang kaso |
Ganito ang bahagi ng Article 94:
(2) All debts and obligations contracted during the marriage by the designated administrator-spouse for the benefit of the community, or by both spouses, or by one spouse with the consent of the other; (3) Debts and obligations contracted by either spouse without the consent of the other to the extent that the family may have been benefited;
Pareho ang ideya ng Article 121:
(3) Debts and obligations contracted by either spouse without the consent of the other to the extent that the family may have benefited;
Paano kung pumirma ang isang asawa bilang guarantor ng ibang tao?
Dapat patunayan na nakinabang ang pamilya. Sa Ayala Investment & Development Corp. v. Court of Appeals (1998), pumirma ang isang mister bilang surety sa loan ng kompanyang pinagtatrabahuhan niya, at nag-levy ang creditor sa conjugal property. Dalawang sitwasyon ang pinaghiwalay ng Court:
- Kung ang mister mismo ang humiram ng pera para sa sarili niyang negosyo o propesyon, para sa kapakanan ng conjugal partnership ang utang. "It is enough that the benefit to the family is apparent at the time of the signing of the contract." Ibig sabihin, sapat na kung kita na ang pakinabang sa pamilya noong pinirmahan ang kontrata.
- Kung napunta ang pera sa ibang tao o kompanya at surety o guarantor lang ang mister, "Proof must be presented to establish benefit redounding to the conjugal partnership." Walang presumption na may pakinabang.
Tinanggap ng Court ang patakaran na nasa creditor ang burden na patunayang para sa kapakanan ng conjugal partnership ang utang. Ang malalayong pakinabang, gaya ng posibleng mas mahabang trabaho ng mister, ay "too small" para bilangin. Natalo ang creditor.
Nanganganib ba ang sariling ari-arian ng mag-asawa?
Oo, para sa mga utang na dapat bayaran ng common property. Sabi ng huling talata ng dalawang article, kung kulang ang common property, "the spouses shall be solidarily liable for the unpaid balance with their separate properties." Ang ibig sabihin ng solidarily liable ay puwedeng singilin ng creditor ang buong natitirang balanse sa alinman sa mag-asawa.
Sa ilalim ng Article 94, hindi ito applicable sa mga utang sa paragraph (9), na ipinaliliwanag sa ibaba.
Paano ang personal na utang, multa at indemnity?
Itinuturing ang mga ito na sariling utang ng asawa, pero puwedeng sumalo ang common property kung wala o kulang ang sarili niyang ari-arian.
Absolute community. Sakop ng Article 94(9) ang mga utang bago ang kasal na hindi pinakinabangan ng pamilya, ang support ng illegitimate na mga anak ng alinman sa mag-asawa, at mga pananagutan "by reason of a crime or a quasi-delict" (dahil sa krimen o quasi-delict). Binabayaran lang ito ng community "in case of absence or insufficiency of the exclusive property of the debtor-spouse" (kung wala o kulang ang sariling ari-arian ng asawang may utang), at itinuturing na advance ang bayad na ibinabawas sa bahagi ng asawang iyon kapag na-liquidate ang community.
Conjugal partnership. Sabi ng Article 122, hindi sinisingil sa partnership ang personal na utang maliban kung pinakinabangan ito ng pamilya, at hindi rin sinisingil dito ang multa at indemnity. Pagkatapos:
However, the payment of personal debts contracted by either spouse before the marriage, that of fines and indemnities imposed upon them, as well as the support of illegitimate children of either spouse, may be enforced against the partnership assets after the responsibilities enumerated in the preceding Article have been covered, if the spouse who is bound should have no exclusive property or if it should be insufficient; but at the time of the liquidation of the partnership, such spouse shall be charged for what has been paid for the purpose above-mentioned.
Sa Pana v. Heirs of Juanite (2012), na-convict ng murder ang isang misis at inutusang magbayad ng civil indemnity. Sinabi ng Court na ang indemnity ay "may be enforced against their conjugal assets after the responsibilities enumerated in Article 121 of the Family Code have been covered," nang hindi na hinihintay ang liquidation ng partnership. Kailangan munang tiyakin ng trial court na nasagot na ang mga obligasyon sa Article 121.
Sagot ba ng common property ang utang sa negosyo o propesyon ng asawa?
Pinapayagan ng Article 73, ayon sa pagbabago ng Republic Act No. 10572, ang alinmang asawa na magpraktis ng propesyon o magpatakbo ng negosyo nang walang pahintulot ng isa. Kung tumutol ang isang asawa at kailangang magpasya ang korte, sabi ng article: "If the benefit accrued prior to the objection, the resulting obligation shall be enforced against the community property. If the benefit accrued thereafter, such obligation shall be enforced against the separate property of the spouse who has not obtained consent." Sa madaling salita: kung bago ang pagtutol dumating ang pakinabang, sa community property sisingilin ang obligasyon; kung pagkatapos, sa sariling ari-arian ng asawang hindi humingi ng pahintulot.
Paano ito nangyayari sa totoong buhay?
Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Sina Ramon at Liza. Pumirma si Ramon bilang surety sa business loan ng kaibigan niya nang hindi sinasabi kay Liza. Hindi nagbayad ang kaibigan. Hindi basta makakasingil ang nagpautang sa conjugal property nila; sa ilalim ng Ayala Investment, dapat nitong patunayan na nakinabang ang pamilya sa surety.
Sina Nora at Ben. Nangutang si Nora, nang may nakasulat na pahintulot ni Ben, para ipaayos ang bahay ng pamilya. Sinasagot ng community property ang loan (Article 94(2)). Kung kulang ito, sasagutin ng mag-asawa ang natitirang balanse gamit ang sarili nilang ari-arian.
Para sa paniningil ng utang sa pangkalahatan, basahin ang Utang at paniningil at Ari-arian ng mag-asawa.
Kailan mo kailangan ng abogado?
Kumausap ng abogado kung may creditor na sumusubok maningil sa common property o sa sarili mong ari-arian para sa utang ng asawa mo, o kung may utos na ang korte na mag-levy. Masusuri ng abogado ang property regime ninyo, kung pumayag ka, at kung kaya ng creditor na patunayang nakinabang ang pamilya.
Kung hindi mo kaya ang abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.
Anong mga probisyon ang batayan ng sagot na ito?
Mga madalas itanong
Liable ba ang misis sa utang ng mister niya sa Pilipinas?
Depende sa utang. Sinasagot ng common property ang mga utang na pinasok ng mag-asawa, ng isang asawa nang may pahintulot ng kabila, o ng asawang administrator para sa kapakanan ng pamilya, at ang utang ng isang asawa nang walang pahintulot hanggang sa halagang pinakinabangan ng pamilya (Articles 94 at 121).
Puwede bang kunin ng creditor ang conjugal property para sa loan na ginarantiyahan ng asawa ko para sa kaibigan?
Hindi awtomatiko. Sa Ayala Investment v. Court of Appeals (1998), sinabi ng Supreme Court na walang presumption na para sa kapakanan ng conjugal partnership ang surety contract ng mister; dapat patunayan ng creditor na nakinabang ang pamilya.
Sino ang dapat magpatunay na nakinabang ang pamilya?
Ang creditor. Sa Ayala Investment v. Court of Appeals (1998), tinanggap ng Court ang patakaran na nasa creditor na nagke-claim nito ang burden na patunayang pinasok ang utang para sa kapakanan ng conjugal partnership.
Nanganganib ba ang sariling ari-arian ng mag-asawa kung kulang ang common property?
Oo, para sa mga utang na dapat sagutin ng common property. Sabi ng Articles 94 at 121, solidarily liable ang mag-asawa sa natitirang balanse gamit ang sarili nilang ari-arian. Sa ilalim ng Article 94, hindi ito applicable sa mga nasa paragraph (9).
Puwede bang ipambayad ang conjugal property sa multa o indemnity na ipinataw sa isang asawa?
Sa ilalim ng Article 122, oo, pero pagkatapos lang masagot ang mga obligasyon sa Article 121 at kung walang sariling ari-arian ang asawa o kulang ito. Sa Pana v. Heirs of Juanite (2012), pinayagan ito ng Court para sa civil indemnity sa isang kaso ng murder.
Nagiging shared ba ang mga utang bago ang kasal?
Hanggang sa pinakinabangan lang ito ng pamilya (Articles 94(7) at 121(7)). Ang ibang utang bago ang kasal ay sinisingil sa common property bilang advance lang, kapag ubos na ang sariling ari-arian ng may utang, at ibinabawas sa bahagi ng asawang iyon sa liquidation.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?