Liable Kadi ti Asawa kadagiti Utang ti Kaasawana?
Napardas a sungbat
Saan nga automatiko a liable ti asawa iti amin nga utang ti kaasawana. Iti sidong ti Family Code, ti common property (sanikua a bingay dagiti agassawa) ti agbayad kadagiti utang nga inaramid dagiti dua nga asawa, inaramid ti maysa nga addaan iti pammalubos ti sabali, wenno nagimbagan ti pamilia. Ti utang nga inaramid ti maysa nga asawa a bukbukodna, nga awan ti pammalubos, ket maibaklay iti common property agingga laeng iti kaadu ti nagimbagan ti pamilia. No saan nga umanay ti common property para kadagitoy nga utang, agpada a sumungbat dagiti dua nga asawa babaen ti bukod a sanikuada. Dagiti personal nga utang, multa ken indemnity ket sumurot kadagiti naing-inget a pagannurotan.
Ania a regime ti agaplikar?
Agpadpada ngem saan nga agpada unay dagiti pagannurotan para kadagiti dua a kadawyan a regime. Dagiti nagasawa iti sidong ti Family Code nga awan ti prenuptial agreement ket addaan iti absolute community of property (Article 75); ilista ti Article 94 dagiti utangna. Dagiti agassawa iti sidong ti conjugal partnership of gains, a pakairamanan ti adu a nagasawa sakbay ti 1988, ket sumurot iti Articles 121 ken 122. Kitaem ti Absolute community vs conjugal partnership.
Ania nga utang ti bayadan ti common property?
No pagdippilen, agpada dagiti dua a listaan kadagiti kangrunaan nga utang:
| Utang | Absolute community (Art. 94) | Conjugal partnership (Art. 121) |
|---|---|---|
| Suporta dagiti agassawa, dagiti annakda, ken dagiti legitimate nga annak ti asinoman kadagiti agassawa | Item (1) | Item (1) |
| Utang dagiti dua nga asawa, ti maysa nga addaan iti pammalubos ti sabali, wenno ti asawa nga administrator para iti pagimbagan ti community wenno partnership | Item (2) | Item (2) |
| Utang ti maysa nga asawa nga awan ti pammalubos ti sabali | Item (3): "to the extent that the family may have been benefited" | Item (3): "to the extent that the family may have benefited" |
| Utang sakbay ti kasar | Item (7): "insofar as they have redounded to the benefit of the family" | Item (7): agpada a sao |
| Buis, panagtarimaan, panagadal wenno panangpasayaat iti bagi ti asawa, regalo kadagiti annakda para iti panagadalda | Items (4), (5), (6), (8) | Items (4), (5), (6), (8) |
| Gastos iti kaso iti nagbaetan dagiti agassawa | Item (10), malaksid no awan pagbatayan ti kaso | Item (9), malaksid no awan pagbatayan ti kaso |
Kastoy ti kuna ti paset ti Article 94:
(2) All debts and obligations contracted during the marriage by the designated administrator-spouse for the benefit of the community, or by both spouses, or by one spouse with the consent of the other; (3) Debts and obligations contracted by either spouse without the consent of the other to the extent that the family may have been benefited;
Isu met laeng ti kapanunotan ti Article 121:
(3) Debts and obligations contracted by either spouse without the consent of the other to the extent that the family may have benefited;
Kasano no nagpirma ti maysa nga asawa kas guarantor para iti sabali a tao?
Masapul a mapaneknekan ti pagimbagan ti pamilia. Iti Ayala Investment & Development Corp. v. Court of Appeals (1998), nagpirma ti maysa nga asawa a lalaki kas surety para iti loan ti kompania a pagtrabtrabahuanna, ket nagpa-levy ti creditor iti conjugal property (inala babaen ti korte tapno pagbayad). Nangaramid ti Korte iti nalawag a nagdumaan:
- No ti asawa a lalaki a mismo ti nangbulod iti kuarta para iti bukodna a negosio wenno propesion, ti utang ket para iti pagimbagan ti conjugal partnership. "It is enough that the benefit to the family is apparent at the time of the signing of the contract."
- No napan ti kuarta iti sabali a tao wenno kompania ket surety wenno guarantor laeng ti asawa a lalaki, "Proof must be presented to establish benefit redounding to the conjugal partnership." Awan ti presumption ti pagimbagan.
Inawat ti Korte ti pagannurotan a ti burden a mangpaneknek a ti utang ket para iti pagimbagan ti conjugal partnership ket adda iti creditor. Dagiti adayo a pagimbagan, kas iti mabalin nga ad-adu a panawen ti trabaho ti asawa a lalaki, ket "too small" tapno maibilang. Naabak ti creditor.
Adda kadi iti peligro dagiti bukod a sanikua dagiti agassawa?
Wen, para kadagiti utang a masapul a bayadan ti common property. Kuna ti maudi a parapo dagiti dua nga artikulo a no saan nga umanay ti common property, "the spouses shall be solidarily liable for the unpaid balance with their separate properties." Ti solidarily liable ket kayatna a sawen a mabalin a singiren ti creditor ti intero a saan pay a nabayadan a balanse iti siasinoman kadagiti agassawa.
Iti sidong ti Article 94, saan nga agaplikar daytoy kadagiti utang iti paragraph (9), a mailawlawag iti baba.
Kasano dagiti personal nga utang, multa ken indemnity?
Maibilang dagitoy a bukod ti asawa, ngem adda pagsanggiran.
Absolute community. Sakupen ti Article 94(9) dagiti utang sakbay ti kasar a saan a nagimbagan ti pamilia, ti suporta dagiti illegitimate nga annak ti siasinoman kadagiti agassawa, ken dagiti liability "by reason of a crime or a quasi-delict". Bayadan laeng dagitoy ti community "in case of absence or insufficiency of the exclusive property of the debtor-spouse", kayatna a sawen, no awan wenno saan nga umanay ti exclusive property ti nakautang nga asawa, ket ti bayad ket maibilang nga advance a maibawas iti paset dayta nga asawa no ma-liquidate ti community.
Conjugal partnership. Kuna ti Article 122 a dagiti personal nga utang ket saan a maibaklay iti partnership malaksid no nagimbagan ti pamilia, ket dagiti multa ken indemnity ket saan a maibaklay iti dayta. Kalpasanna:
However, the payment of personal debts contracted by either spouse before the marriage, that of fines and indemnities imposed upon them, as well as the support of illegitimate children of either spouse, may be enforced against the partnership assets after the responsibilities enumerated in the preceding Article have been covered, if the spouse who is bound should have no exclusive property or if it should be insufficient; but at the time of the liquidation of the partnership, such spouse shall be charged for what has been paid for the purpose above-mentioned.
Iti Pana v. Heirs of Juanite (2012), naikeddeng a nakabasol iti murder ti maysa nga asawa a babai ket naibilin nga agbayad iti civil indemnity. Kinuna ti Korte a ti indemnity "may be enforced against their conjugal assets after the responsibilities enumerated in Article 121 of the Family Code have been covered," nga awan ti panangur-uray a ma-liquidate ti partnership. Masapul nga umuna a siguraduen ti trial court a nabayadanen dagita a responsabilidad iti Article 121.
Mangtali kadi iti common property ti negosio wenno propesion ti asawa?
Ti Article 73, kas binaliwan ti Republic Act No. 10572, ket mangipalubos iti siasinoman kadagiti agassawa nga agpraktis iti propesion wenno agnegosio nga awan ti pammalubos ti sabali. No supiaten ti sabali nga asawa ket masapul nga ikeddeng ti korte, kuna ti artikulo: "If the benefit accrued prior to the objection, the resulting obligation shall be enforced against the community property. If the benefit accrued thereafter, such obligation shall be enforced against the separate property of the spouse who has not obtained consent."
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti pagannurotan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Ramon ken Liza. Nagpirma ni Ramon kas surety para iti business loan ti gayyemna a saanna nga imbaga ken ni Liza. Saan a nagbayad ti gayyem. Saan a mabalin a basta singiren ti nangpabulod iti conjugal property-da; iti sidong ti Ayala Investment, masapul a paneknekanna a nagimbagan ti pamilia ti surety.
Nora ken Ben. Nangbulod ni Nora iti kuarta, nga addaan iti naisurat a pammalubos ni Ben, tapno tarimaanen ti balay ti pamilia. Ti community property ti sumungbat iti loan (Article 94(2)). No saan nga umanay dayta, agpada a sumungbat dagiti dua nga asawa iti saan pay a nabayadan a balanse babaen ti bukod a sanikuada.
Para iti panagsingir iti sapasap, kitaem ti Utang ken panagsingir ken ti Sanikua dagiti agassawa.
Kaano a kasapulam ti abogado?
Makisaritaka iti abogado no padpadasen ti creditor a singiren ti common property wenno ti bukodmo a sanikua gapu iti utang ti asawam, wenno no nangibilin ti korte iti levy. Mabalin a kitaen ti abogado ti property regime-mo, no nangtedka iti pammalubos, ken no mapaneknekan ti creditor a nagimbagan ti pamilia.
No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Kadawyan a saludsod
Liable kadi ti asawa a babai kadagiti utang ti asawana a lalaki iti Pilipinas?
Depende iti utang. Ti common property ti sumungbat kadagiti utang nga inaramid dagiti dua nga asawa, ti maysa nga addaan iti pammalubos ti sabali, wenno ti asawa nga administrator para iti pagimbagan ti pamilia, ken kadagiti utang ti maysa nga asawa nga awan ti pammalubos agingga iti kaadu ti nagimbagan ti pamilia (Articles 94 ken 121).
Mabalin kadi nga alaen ti creditor ti conjugal property gapu iti loan a ginarantiaan ti asawak para iti gayyemna?
Saan nga automatiko. Iti Ayala Investment v. Court of Appeals (1998), kinuna ti Supreme Court nga awan ti presumption a ti surety contract ti asawa a lalaki ket para iti pagimbagan ti conjugal partnership; masapul a paneknekan ti creditor nga adda imbunga a pagimbagan ti pamilia.
Siasino ti masapul a mangpaneknek a nagimbagan ti pamilia?
Ti creditor. Iti Ayala Investment v. Court of Appeals (1998), inawat ti Korte ti pagannurotan a ti burden a mangpaneknek a ti utang ket naaramid para iti pagimbagan ti conjugal partnership ket adda iti creditor a mangib-ibaga iti dayta.
Adda kadi iti peligro dagiti bukod a sanikua dagiti agassawa no saan nga umanay ti common property?
Wen, para kadagiti utang a sungbatan ti common property. Kuna ti Articles 94 ken 121 a no kasta, solidarily liable dagiti agassawa iti saan pay a nabayadan a balanse babaen dagiti bukod a sanikuada. Iti sidong ti Article 94, saan nga agaplikar daytoy kadagiti banag iti paragraph (9).
Mabalin kadi a ti conjugal property ti agbayad iti multa wenno indemnity a naipabaklay iti maysa nga asawa?
Iti sidong ti Article 122, wen, ngem kalpasan laeng a nabayadan dagiti gastos iti Article 121 ken no awan ti exclusive property ti asawa wenno saan nga umanay dayta. Iti Pana v. Heirs of Juanite (2012), impalubos ti Korte daytoy para iti civil indemnity iti kaso ti murder.
Agbalin kadi a bingay dagiti utang sakbay ti kasar?
No laeng nagimbagan ti pamilia (Articles 94(7) ken 121(7)). Dagiti sabali nga utang sakbay ti kasar ket maibaklay iti common property kas advance laeng, kalpasan a maibus ti bukod a sanikua ti nakautang, ket maibawas iti paset dayta nga asawa iti liquidation.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?