Article 95 sang Labor Code: Service incentive leave
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 95?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
(a) Every employee who has rendered at least one year of service shall be entitled to a yearly service incentive leave of five days with pay.
(b) This provision shall not apply to those who are already enjoying the benefit herein provided, those enjoying vacation leave with pay of at least five days and those employed in establishments regularly employing less than ten employees or in establishments exempted from granting this benefit by the Secretary of Labor and Employment after considering the viability or financial condition of such establishment.
(c) The grant of benefit in excess of that provided herein shall not be made a subject of arbitration or any court or administrative action.
Basaha ang Labor Code sa website sang DOLE (daan pa ang article numbers didto, antes sang 2015)
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ang Article 95 sang Labor Code nagahatag sang service incentive leave: lima ka adlaw nga leave with pay kada tuig, para sa kada empleyado nga may indi magnubo sa isa ka tuig nga serbisyo. May pila ka empleyado nga indi sakop, pareho sang mga nagabaton na sang indi magnubo sa lima ka adlaw nga bayad nga vacation leave kag ang sa establishments nga regular nga may kulang sa napulo ka empleyado. Ang wala nagamit nga mga adlaw pwede ilisan sang cash.
Pareho gihapon ang numero sang artikulo pagkatapos sang 2015 nga renumbering sang Labor Code, suno sa renumbered edition sang DOLE.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Kris: lima ka adlaw pagkatapos sang iya una nga tuig
Nagsulod si Kris sa isa ka call center 13 ka bulan na ang nagligad. Wala sing vacation leave sa iya kontrata. Tungod may indi magnubo sa isa ka tuig na siya nga serbisyo, may kinamatarong siya sa lima ka adlaw nga service incentive leave with pay kada tuig.
Leo: may 15 ka adlaw na nga vacation leave
Ginahatagan si Leo sang iya kompanya sang 15 ka adlaw nga bayad nga vacation leave kada tuig. Suno sa Article 95(b), indi sakop ang mga empleyado nga may vacation leave with pay nga indi magnubo sa lima ka adlaw, gani wala siya sing dugang pa nga lima ka adlaw.
Mila: wala nagamit nga leave sa katapusan sang iya obra
Wala gid gingamit ukon gin-convert ni Mila ang iya service incentive leave sa sulod sang apat ka tuig. Sang nag-resign siya, ginpangayo niya ang cash value sang tanan nga credits kag nagdumili ang iya employer. Suno sa Auto Bus, ang tatlo ka tuig sa pag-claim nagasugod sa amo nga pagdumili.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Minimum lang ang service incentive leave. Pwede maghatag sang mas madamo ang kontrata ukon collective bargaining agreement, kag ang benefit nga ginahatag nga consistent mahimo protektado suno sa Article 100.
- Lain ang mga leave halin sa special laws (maternity, paternity, solo parent, VAWC leave): tan-awa ang table sang leave benefits.
- Ang wala nagamit nga leave parte sang ginahusay sa katapusan sang obra: tan-awa ang giya sa final pay kag separation pay.
- Tan-awa man ang Service incentive leave: sin-o ang makabaton, paano mag-file sang labor complaint kag ang libre nga legal help sa Pilipinas.
Ano ang ginasiling sang Article 95?
Ang paragraph (a) nagahatag sang kinamatarong:
(a) Every employee who has rendered at least one year of service shall be entitled to a yearly service incentive leave of five days with pay.
Ang paragraph (b) nagalista kon sin-o ang indi sakop:
(b) This provision shall not apply to those who are already enjoying the benefit herein provided, those enjoying vacation leave with pay of at least five days and those employed in establishments regularly employing less than ten employees or in establishments exempted from granting this benefit by the Secretary of Labor and Employment after considering the viability or financial condition of such establishment.
Siling sang paragraph (c) nga ang paghatag nga lapaw sa lima ka adlaw depende lang sa kasugtanan:
(c) The grant of benefit in excess of that provided herein shall not be made a subject of arbitration or any court or administrative action.
Sin-o pa ang indi sakop?
Ara ang Article 95 sa Book Three, Title I. Wala ginaupod sang Article 82 sa amo nga title ang government employees, managerial employees, field personnel, mga miyembro sang pamilya sang employer nga nagasandig sa iya, domestic helpers, mga tawo nga ara sa personal service sang iban kag pila ka mamumugon nga ginabayaran suno sa resulta. Sa Atienza v. Saluta (2019), siling sang Supreme Court nga tungod sini wala sing kinamatarong ang isa ka personal driver sa service incentive leave pay.
Makitid ang kahulugan sang "field personnel". Sa Auto Bus Transport Systems v. Bautista (G.R. No. 156367, 2005), ang bus driver nga ginabayaran sa commission indi field personnel, kay ginabantayan ang iya oras paagi sa inspectors, dispatchers kag gintakda nga iskedyul. May kinamatarong siya sa service incentive leave.
Ano ang matabo sa wala nagamit nga leave?
Siling sang implementing rules sang Labor Code (1989 nga teksto sa Supreme Court E-Library), Book III, Rule V, Section 5, nga ang leave "shall be commutable to its money equivalent if not used or exhausted at the end of the year." Sa Auto Bus, gindugang sang Supreme Court nga pwede pilion sang empleyado nga tipunon ang leave credits kag ipabayad ang bug-os nga kantidad sa pag-resign ukon separation sa obra.
Siling man sang amo nga mga rule (Section 3) nga ang "at least one-year service" amo ang serbisyo nga indi magnubo sa 12 ka bulan, sunod-sunod man ukon may untat, nga ginaisip halin sang adlaw nga nagsugod mag-obra ang empleyado, upod ang authorized absences kag ang bayad nga regular holidays.
San-o nagasugod ang deadline sa pag-claim sini?
Ang money claims nagaprescribe sa tatlo ka tuig suno sa [Article 306 [291]](/law/labor-code/article-306). Para sa service incentive leave, siling sang Auto Bus nga ang tatlo ka tuig nagasugod "from the time when the employer refuses to pay its monetary equivalent after demand of commutation or upon termination of the employee's services, as the case may be", indi sa katapusan sang kada tuig.
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
Masami nga pamangkot
Pila ka adlaw ang service incentive leave?
Lima ka adlaw nga may bayad kada tuig. Ginahatag ini sang Article 95(a) sa kada empleyado nga may indi magnubo sa isa ka tuig nga serbisyo.
Sin-o ang wala sing kinamatarong sa service incentive leave?
Wala ginaupod sang Article 95(b) ang mga nagabaton na sang benefit, ang may vacation leave with pay nga indi magnubo sa lima ka adlaw, ang sa establishments nga regular nga may kulang sa napulo ka empleyado, kag ang sa establishments nga gin-exempt sang Secretary of Labor and Employment. Wala man ginaupod sang Article 82 ang managerial employees, field personnel, domestic helpers kag mga tawo nga ara sa personal service sang iban, kag iban pa.
Ano ang matabo sa wala nagamit nga service incentive leave?
Suno sa implementing rules (1989 nga teksto), ang service incentive leave pwede ilisan sang katumbas nga kwarta kon wala ini nagamit ukon naubos sa katapusan sang tuig. Sa Auto Bus Transport v. Bautista (2005), siling sang Supreme Court nga pwede man ini tipunon sang empleyado kag ipabayad sa pag-resign ukon separation.
Dapat bala sunod-sunod ang isa ka tuig nga serbisyo?
Indi. Ginapaathag sang implementing rules nga ang indi magnubo sa isa ka tuig nga serbisyo amo ang serbisyo nga indi magnubo sa 12 ka bulan, sunod-sunod man ukon may untat, nga ginaisip halin sang adlaw nga nagsugod mag-obra ang empleyado, upod ang authorized absences kag ang bayad nga regular holidays.
Daw ano kalawig ang akon tion sa pag-claim sang wala nabayran nga service incentive leave?
Tatlo ka tuig suno sa Article 306 [291]. Sa Auto Bus Transport v. Bautista (2005), siling sang Korte nga ang tatlo ka tuig nagasugod sa tion nga nagdumili ang employer sa pagbayad sang katumbas nga kwarta pagkatapos ini pangayuon, ukon sa katapusan sang serbisyo sang empleyado, depende sa kaso.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?