Article 306 [291] sang Labor Code: Money claims: tatlo ka tuig
Ang numero sa bracket, [291], amo ang daan nga numero sining article antes sang renumbering sang Labor Code sang 2015.
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 306 [291]?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
All money claims arising from employer-employee relations accruing during the effectivity of this Code shall be filed within three (3) years from the time the cause of action accrued; otherwise they shall be forever barred.
All money claims accruing prior to the effectivity of this Code shall be filed with the appropriate entities established under this Code within one (1) year from the date of effectivity, and shall be processed or determined in accordance with the implementing rules and regulations of the Code; otherwise, they shall be forever barred.
Workmen’s compensation claims accruing prior to the effectivity of this Code and during the period from November 1, 1974 up to December 31, 1974, shall be filed with the appropriate regional offices of the Department of Labor not later than March 31, 1975; otherwise, they shall forever be barred. The claims shall be processed and adjudicated in accordance with the law and rules at the time their causes of action accrued.
Basaha ang Labor Code sa website sang DOLE (daan pa ang article numbers didto, antes sang 2015)
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ang Article 306 (Article 291 antes sang 2015 nga renumbering) nagatakda sang deadline para sa money claims sa tunga sang mga employer kag empleyado: tatlo ka tuig halin sang nag-accrue ang cause of action. Ang claim nga gin-file pagkatapos sina "forever barred" na. Sakop sini ang tanan nga klase sang wala nabayran nga sweldo kag benefits, gani kon ang kulang nga bayad naglawig sang sobra tatlo ka tuig, kasagaran madula na ang mas daan nga bahin.
Ara ang rule sa una nga paragraph:
All money claims arising from employer-employee relations accruing during the effectivity of this Code shall be filed within three (3) years from the time the cause of action accrued; otherwise they shall be forever barred.
Ang iban nga duha ka paragraph sang artikulo mga transitional rule. Nagtakda sila sang isa lang ka beses nga deadline para sa claims nga nag-accrue antes nag-epekto ang Labor Code, kag ang ulihi sa sina nga mga deadline natapos pa sang 1975.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Ana: lima ka tuig nga kulang ang bayad
Kulang ang bayad kay Ana sa sulod sang lima ka tuig antes siya nag-file sang claim. Suno sa Auto Bus, ang mga kantidad nga nag-due sobra tatlo ka tuig antes siya nag-file kasagaran barred na. Mabawi niya ang mga kantidad nga nag-due sa sulod sang tatlo ka tuig.
Ben: leave nga gintipon sa sulod sang madamo nga tuig
Si Ben, isa ka driver sang bus, wala gid naggamit ukon nag-cash sang iya service incentive leave sa sulod sang walo ka tuig. Gin-dismiss siya kag nag-file siya sang claim isa ka bulan pagkatapos. Suno sa Auto Bus, ang tion para sa iya natipon nga leave nagsugod sa katapusan sang iya obra, gani sa husto nga tion ang iya claim.
Carmen: retirement pay nga wala ginhatag
Nagretiro si Carmen kag ginpangayo niya ang iya retirement pay. Nagdumili ang iya employer paagi sa sulat. Suno sa De La Salle Araneta University, nag-accrue ang iya claim sa amo nga pagdumili, kag may tatlo siya ka tuig halin sadto para mag-file.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Ang kada wala nabayran nga kantidad pwede may kaugalingon nga petsa sang pagsugod.
- Ang tatlo ka tuig para sa money claims. Wala diri sa sini nga pahina ang deadline para sa iban nga klase sang labor cases, pareho sang kaso nga nagapangayo sang reinstatement pagkatapos sang dismissal.
- Ang appeal sa desisyon sang Labor Arbiter may kaugalingon nga malip-ot nga deadline: napulo ka calendar days ([Article 229 [223]](/law/labor-code/article-229)).
- Para sa bug-os nga giya nga pamangkot kag sabat, tan-awa ang deadline sang labor money claims. Para sa mga kantidad sang final pay, tan-awa ang final pay calculator.
Ano ang money claim?
Bisan ano nga claim para sa kwarta nga "arising from employer-employee relations". Mga kasagaran nga halimbawa:
- wala nabayran ukon kulang nga sweldo;
- overtime, holiday pay kag premium pay;
- 13th month pay;
- service incentive leave pay;
- retirement pay suno sa [Article 302 [287]](/law/labor-code/article-302);
- wala nabayran nga final pay.
San-o nagasugod ang tatlo ka tuig?
Sang nag-accrue ang cause of action, buot silingon, sang ginlapas ang kinamatarong nga mabayran. Lain-lain ang paggamit sang Supreme Court sini depende sa claim:
| Claim | San-o nagasugod ang tatlo ka tuig | Ruling |
|---|---|---|
| Sweldo kag kalabanan nga benefits | Sang wala ginhatag ang kada kantidad; ang mga kantidad lang nga wala ginhatag sa sulod sang tatlo ka tuig antes mag-file ang mabawi | Auto Bus Transport Systems v. Bautista (2005) |
| Service incentive leave | Kon magdumili ang employer sa pagbayad sang iya cash equivalent pagkatapos pangayuon, ukon kon matapos ang obra | Auto Bus Transport Systems v. Bautista (2005) |
| Retirement pay | Sang nagdumili ang employer sa pagbayad sini | De La Salle Araneta University v. Bernardo (2017) |
Sa Auto Bus, siling man sang Korte nga kon ang benefits wala ginhatag sa sulod sang sobra tatlo ka tuig, "the amount pertaining to the period beyond the three-year prescriptive period is therefore barred by prescription." Ang mga kantidad lang sa sulod sang tatlo ka tuig antes mag-file ang mabawi.
Sa De La Salle Araneta University, isa ka lecturer ang nagpadayon sa pag-obra lapaw sa edad nga 65 paagi sa mga kontrata nga ginbag-o sang unibersidad. Ginpangayo niya ang iya retirement pay pagkatapos sang iya ulihi nga kontrata, kag nagdumili ang unibersidad paagi sa sulat. Siling sang Supreme Court nga nag-accrue lang ang iya claim pagkatapos sang amo nga pagdumili, gani sa husto nga tion ang iya complaint nga gin-file wala madugay pagkatapos.
Sin-o ang dapat magpamatuod nga nabayran ang kwarta?
Ang employer. Sa Agabon v. NLRC (2004), siling sang Supreme Court nga ang employer ang may burden sa pagpamatuod sang pagbayad, kay ara sa iya ang payrolls kag iban pa nga records.
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
- Agabon v. NLRC (G.R. No. 158693)Agabon v. NLRC: balido gihapon ang dismissal tungod sa just cause bisan wala ang duha ka notice, pero dapat bayaran sang employer ang nominal damages.
- Auto Bus v. Bautista (G.R. No. 156367)Auto Bus v. Bautista: ngaa may service incentive leave gihapon ang bus driver nga ginabayaran sa komisyon, kag san-o magsugod ang tatlo ka tuig sa claim.
Masami nga pamangkot
Daw ano kalawig ang akon tion sa pag-file sang money claim batok sa akon employer?
Tatlo ka tuig halin sang nag-accrue ang cause of action. Siling sang Article 306 [291] sang Labor Code, pagkatapos sina, ang claim forever barred na.
Ano ang ginaisip nga money claim suno sa Article 306?
Ang tanan nga money claims nga halin sa employer-employee relations, pareho sang wala nabayran ukon kulang nga sweldo, overtime kag holiday pay, 13th month pay, service incentive leave pay kag retirement pay.
San-o nagasugod ang tatlo ka tuig?
Sang nag-accrue ang cause of action. Para sa sweldo, kasagaran amo ini ang tion nga nag-due ang kada kantidad. Para sa retirement pay, siling sang Supreme Court sa De La Salle Araneta University v. Bernardo (2017) nga nag-accrue ang claim sang nagdumili ang employer sa pagbayad sini.
San-o nagasugod ang tion para sa wala nagamit nga service incentive leave?
Sa Auto Bus Transport Systems v. Bautista (2005), siling sang Supreme Court nga nagasugod ini kon magdumili ang employer sa pagbayad sang cash equivalent pagkatapos ini pangayuon sang empleyado, ukon kon matapos ang obra, depende sa kaso.
Kon kulang ang bayad sa akon sa sulod sang lima ka tuig, mabawi ko bala ang tanan?
Kasagaran indi. Sa Auto Bus, siling sang Korte nga kon ang benefits wala ginhatag sa sulod sang sobra tatlo ka tuig, ang kantidad para sa tion nga lapaw sa tatlo ka tuig nga prescriptive period barred na.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?