Ano ang Service Incentive Leave (SIL)? Kahulugan
Dasig nga sabat
Ang service incentive leave, ukon SIL, amo ang lima ka adlaw nga leave nga may sweldo kada tuig para sa empleyado nga nakaobra na sang indi magnubo sa isa ka tuig. Ang mga adlaw nga wala nagamit ginabaylo sa kuarta sa katapusan sang tuig. May mga empleyado nga indi sakop, pareho sang mga may indi magnubo sa lima ka adlaw nga paid vacation leave na kag sang mga ara sa establishment nga regular nga may kulang sa napulo ka empleyado.
Ginatawag man nga: SIL, 5-day service incentive leave
Ano ang ginasiling sang Labor Code parte sa service incentive leave?
Ang provision sang Labor Code parte sa service incentive leave, suno sa gin-quote sang Supreme Court sa Atienza v. Saluta (2019), nagasiling nga ang kada empleyado nga nakaobra na sang indi magnubo sa isa ka tuig "shall be entitled to a yearly service incentive leave of five days with pay", buot silingon may right sia sa lima ka adlaw nga service incentive leave nga may sweldo kada tuig.
Ang pareho nga provision nagasiling nga indi ini ginaapply sa:
- mga may ini na nga benepisyo;
- mga may vacation leave nga may sweldo nga indi magnubo sa lima ka adlaw;
- mga nagaobra sa establishment nga regular nga may kulang sa napulo ka empleyado; kag
- mga establishment nga gin-exempt sang Secretary of Labor and Employment pagkatapos tan-awon ang ila viability ukon financial condition.
Sin-o pa ang indi sakop?
Ang 1989 implementing rules (Book III, Rule V) wala man nagaupod sang mga empleyado sang gobyerno, domestic helpers kag mga tawo nga ara sa personal service sang iban, managerial employees, kag field personnel kag iban pa nga empleyado nga ang obra indi ginabantayan sang employer. Sa Atienza (2019), ginsiling sang Korte nga ang family driver, bilang tawo nga ara sa personal service sang iban, wala sang right sa service incentive leave pay.
Ginabasa sing higpit ang kahulugan sang field personnel. Sa Auto Bus Transport Systems v. Bautista (2005), ginsiling sang Korte nga ang bus driver nga commission ang bayad pero pirme ginabantayan indi field personnel kag may right sa SIL.
Ano ang "one year of service"?
Ginatalana ini sang implementing rules bilang serbisyo nga indi magnubo sa 12 ka bulan, sunod-sunod man ukon putol-putol, ginaisip halin sa adlaw nga nagsugod mag-obra ang empleyado, upod ang authorized absences kag paid regular holidays.
Ano ang matabo sa wala nagamit nga service incentive leave?
Siling sang implementing rules, ang leave "shall be commutable to its money equivalent if not used or exhausted at the end of the year", buot silingon mahimo ini i-convert sa katumbas nga kuarta kon wala nagamit ukon naubos sa katapusan sang tuig. Ang wala nagamit nga SIL bahin man sang kuarta nga mahimo i-claim sang empleyado kon maghalin sia sa obra. Basaha ang final pay calculator.
May kaugalingon nga rule ang kasambahay: suno sa Section 29 sang Republic Act No. 10361, may lima man sila ka adlaw nga paid leave kada tuig, pero ang wala nagamit nga mga adlaw indi ginadala sa masunod nga tuig kag indi ginabaylo sa kuarta.
May deadline bala sa pag-claim sang wala nabayran nga SIL?
Ang money claims halin sa employment dapat i-file sa sulod sang tatlo ka tuig halin sa tion nga nag-accrue ang cause of action, suno sa [Article 306 [291]](/law/labor-code/article-306). Para sa SIL, ginsiling sa Auto Bus nga ang tatlo ka tuig nagasugod kon ginbalibaran sang employer ang pagbayad pagkatapos sang demand para sa commutation, ukon kon natapos ang employment.
Halimbawa
Ginhimo-himo lang nga halimbawa: Si Carmela nakaobra na sang 18 ka bulan bilang cashier sa isa ka tindahan sa Pasig nga may 15 ka empleyado kag wala sang vacation leave. Sini nga tuig, duha lang sang iya lima ka adlaw nga SIL ang iya nagamit. Sa katapusan sang tuig, ang tatlo ka adlaw nga wala nagamit ginabaylo sa kuarta.
Para sa dugang pa, basaha ang Service incentive leave: 5 days paid leave kag cash conversion kag ang tabla sang leave benefits.
Ano nga mga probisyon ang nagagamit sini nga termino?
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
Masami nga pamangkot
Ano ang service incentive leave sa simple nga pagkasiling?
Amo ini ang lima ka adlaw nga leave nga may sweldo kada tuig para sa empleyado nga nakaobra na sang indi magnubo sa isa ka tuig. Naghalin ini sa provision sang Labor Code parte sa service incentive leave.
Sin-o ang wala sang right sa service incentive leave?
Upod sa iban, ang mga empleyado nga may vacation leave na nga may sweldo nga indi magnubo sa lima ka adlaw, kag ang mga ara sa establishment nga regular nga may kulang sa napulo ka empleyado. Wala man ginaupod sang implementing rules ang managerial employees, domestic helpers kag field personnel nga indi ginabantayan ang obra.
Mahimo bala i-convert sa kuarta ang wala nagamit nga service incentive leave?
Huo, para sa mga empleyado nga sakop sang rule sang Labor Code. Siling sang 1989 implementing rules, mahimo ini i-convert sa katumbas nga kuarta kon wala nagamit ukon naubos sa katapusan sang tuig. Lain ang rule sang kasambahay suno sa Republic Act No. 10361.
May SIL bala ang driver nga commission ang bayad?
Mahimo. Sa Auto Bus Transport Systems v. Bautista (2005), ginsiling sang Supreme Court nga ang matuod nga field personnel lang, nga ang oras sang obra indi matalana nga may makatarunganon nga kasiguraduhan, ang indi sakop. Ang bus driver nga ginabantayan kag commission ang bayad may right.
Paano nagaapekto ang SIL sa retirement pay?
Suno sa Article 302 [287], ang one-half month salary nga ginagamit para sa retirement pay nagaupod sang cash equivalent sang indi magsobra sa lima ka adlaw nga service incentive leave, luwas kon magkasugot ang duha ka bahin sa mas daku.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?