Mga Leave Benefit suno sa Law sa Pilipinas
Maternity leave 105 ka adlaw nga bug-os ang sweldo, paternity leave 7 ka adlaw, solo parent tubtob 7 ka working day, VAWC tubtob 10, SIL 5 ka adlaw.
| Leave | Pila ka adlaw | Sin-o ang makagamit | Ginhalinan |
|---|---|---|---|
| Maternity leave (pagbata) | 105 ka adlaw nga may bug-os nga sweldo, kag puwede magdugang sang 30 pa ka adlaw nga wala sing sweldo | Mga babayi nga mamumugon sa gobyerno kag sa private sector, lakip ang informal economy, "regardless of civil status or the legitimacy of her child": bisan ano ang iya civil status kag bisan legitimate ukon indi ang iya anak (RA 11210, Sec. 3). Para sa dugang nga 30 ka adlaw, dapat mabaton sang employer ang nakasulat nga pahibalo indi magnubo sa 45 ka adlaw antes matapos ang leave; kon may medical emergency, mahimo ihatag ang pahibalo pagkatapos (Secs. 4 kag 5(b)) | Republic Act No. 11210 (105-Day Expanded Maternity Leave Law), Secs. 3, 4 and 5, Supreme Court E-Library |
| Maternity leave sang solo parent | 105 + 15 = 120 ka adlaw nga may bug-os nga sweldo | Babayi nga mamumugon nga kwalipikado bilang solo parent suno sa RA 8972 (RA 11210, Sec. 3) | Republic Act No. 11210, Sec. 3, Supreme Court E-Library |
| Maternity leave tungod sa pagkaagas (miscarriage) ukon emergency termination of pregnancy | 60 ka adlaw nga may bug-os nga sweldo | Mga babayi nga mamumugon, sa kada higayon, "regardless of frequency": bisan pila ka beses (RA 11210, Sec. 3) | Republic Act No. 11210, Sec. 3, Supreme Court E-Library |
| Mga adlaw sang maternity leave nga ginhatag sa amay (allocation) | Tubtob 7 ka adlaw, ginkuha halin sa maternity leave sang iloy | Ang amay sang bata, "whether or not the same is married to the female worker": kasal man ukon indi sa babayi nga mamumugon; kon patay, wala ukon indi makasarang ang amay, ang alternate caregiver. Kinahanglan ang nakasulat nga pahibalo sa mga employer. Dugang ini sa paternity leave sang RA 8187 (RA 11210, Sec. 6) | Republic Act No. 11210, Sec. 6, Supreme Court E-Library |
| Paternity leave | 7 ka adlaw nga may bug-os nga sweldo | Kasal nga lalaki nga empleyado, sa gobyerno ukon private, para sa una nga apat ka pagbata sang iya legitimate nga asawa nga iya ginaupdan sa pag-istar. Ang "delivery" lakip ang pagbata ukon pagkaagas. Dapat niya ipahibalo sa iya employer ang pagbusong kag ang ginapaabot nga petsa sang pagbata (RA 8187, Sec. 2) | Republic Act No. 8187 (Paternity Leave Act of 1996), Sec. 2, Supreme Court E-Library |
| Solo parent leave (parental leave) | Indi magsobra sa 7 ka working day nga may sweldo kada tuig; madula kon indi gamiton kag indi ginatipon (forfeitable kag noncumulative) | Solo parent nga empleyado, "regardless of employment status" (bisan ano ang iya employment status), nga may indi magnubo sa 6 ka bulan nga serbisyo (RA 8972, Sec. 8, suno sa pagbag-o sang RA 11861) | Republic Act No. 11861 (Expanded Solo Parents Welfare Act), Sec. 7, Supreme Court E-Library |
| Solo parent leave sang kasambahay | 7 ka adlaw (amo man nga parental leave) | Solo parent nga kasambahay nga may indi magnubo sa 6 ka bulan nga serbisyo sa amo man nga employer (Revised IRR sang RA 8972, Sec. 22). Ginapangayo man sang rules ang valid nga Solo Parent ID Card (Secs. 22 kag 23) | Revised Implementing Rules of RA 8972 as amended by RA 11861, Secs. 22 and 23, Supreme Court E-Library |
| VAWC leave | Tubtob 10 ka adlaw nga may sweldo, dugang sa iban nga leave nga may sweldo; mahimo lawigon kon kinahanglan, suno sa ginasiling sang protection order | Mga biktima sang violence against women and their children suno sa RA 9262 (Sec. 43) | Republic Act No. 9262 (Anti-VAWC Act), Sec. 43, Supreme Court E-Library |
| Service incentive leave (SIL) | 5 ka adlaw nga may sweldo kada tuig | Tanan nga empleyado nga may indi magnubo sa isa ka tuig nga serbisyo, luwas sa mga ginpaguwa sang rules (Labor Code, Art. 95, suno sa gin-quote sang Supreme Court sa Auto Bus Transport Systems v. Bautista, 2005) | Auto Bus Transport Systems, Inc. v. Bautista (2005), quoting Labor Code Art. 95, Supreme Court E-Library |
| Service incentive leave sang kasambahay | 5 ka adlaw nga may sweldo kada tuig; ang wala nagamit nga adlaw indi ginadala sa masunod nga tuig kag indi ginabaylo sang kuwarta | Domestic worker (kasambahay) nga may indi magnubo sa isa ka tuig nga serbisyo (RA 10361, Sec. 29) | Republic Act No. 10361 (Batas Kasambahay), Sec. 29, Supreme Court E-Library |
Mga nota
- Amo ini ang minimum nga gintalana sang law. Ang policy sang kompanya ukon collective bargaining agreement mahimo maghatag sang mas damo. Para sa mamumugon sa private sector nga SSS member, ang employer ang nagaabanse sang maternity benefit kag ginabayaran ini sang SSS sa employer (RA 11210, Sec. 5(a)): tan-awa ang giya sa SSS maternity benefit kag ang maternity benefit calculator.
- Ang maternity leave indi nagadepende sa kasal, kag para ini sa kada pagbusong, pagkaagas ukon emergency termination of pregnancy. Tan-awa ang Mga kinamatarong sa maternity leave.
- Ang kasal nga amay mahimo makabaton sang iya 7 ka adlaw suno sa RA 8187 kag tubtob 7 ka adlaw nga ginhatag sang iloy suno sa RA 11210, kay siling sang law ang allocation "over and above" (dugang pa sa) RA 8187. Ang amay nga indi kasal sa iloy wala sing leave suno sa RA 8187, pero mahimo pa man siya hatagan sang iloy sang tubtob 7 ka adlaw. Tan-awa ang Paternity leave.
- Para sa solo parent leave, ginkuha sang RA 11861 ang daan nga rule nga isa ka tuig nga serbisyo: bastante na ang 6 ka bulan, kag sakop man ang mga contractual nga mamumugon. Tan-awa ang Solo parent leave kag Mga benepisyo sang solo parent.
- Ang VAWC leave para sa biktima, indi para sa nakasala. Tan-awa ang VAWC leave nga tubtob 10 ka adlaw kag Paano magpasaka sang VAWC nga kaso.
- Sa Auto Bus, ginsiling sang Supreme Court nga ang driver sang bus nga ginabayaran paagi sa komisyon pero permi ginabantayan may kinamatarong sa SIL. Ginsiling man sini nga ang tatlo ka tuig nga tion para singgilon ang kuwarta sang wala nagamit nga SIL nagasugod kon magbalibad ang employer nga bayaran ini pagkatapos ini pangayuon sang mamumugon, ukon kon indi ini pagbayaran sang employer sa katapusan sang obra sang mamumugon. Ang wala nagamit nga SIL kasagaran bahin sang final pay: tan-awa ang Service incentive leave, ang giya sa final pay kag ang final pay calculator.
- Ang mga kasambahay may kaugalingon nga rules parte sa leave, rest day kag benepisyo: tan-awa ang Mga kinamatarong sang kasambahay.
- Ginhimo-himo nga halimbawa: Si Maria, nga indi kasal, nagbata samtang nagaobra sa call center. May kinamatarong siya sa 105 ka adlaw nga may bug-os nga sweldo. Ginpili niya nga ihatag ang 7 sina nga adlaw kay Jose, ang amay sang bata, nga nagaobra sa iban nga lugar, kag naghatag siya sang nakasulat nga pahibalo sa duha ka employer. Nabilin kay Maria ang 98 ka adlaw.
- Ginhimo-himo nga halimbawa: Si Carla, balo nga may Solo Parent ID, 7 ka bulan na nga nagaobra bilang contractual nga sales clerk. Mahimo siya magkuha sang tubtob 7 ka working day nga parental leave nga may sweldo subong nga tuig.
- Kon ginabalibaran sang imo employer ang leave nga sa imo hunahuna may kinamatarong ka, tan-awa ang Paano magpasaka sang labor complaint ukon Libre nga legal nga bulig.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?