Article 147 sa Family Code: Propiedad sa live-in nga makaminyo
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 147?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
When a man and a woman who are capacitated to marry each other, live exclusively with each other as husband and wife without the benefit of marriage or under a void marriage, their wages and salaries shall be owned by them in equal shares and the property acquired by both of them through their work or industry shall be governed by the rules on co-ownership.
In the absence of proof to the contrary, properties acquired while they lived together shall be presumed to have been obtained by their joint efforts, work or industry, and shall be owned by them in equal shares. For purposes of this Article, a party who did not participate in the acquisition by the other party of any property shall be deemed to have contributed jointly in the acquisition thereof if the former’s efforts consisted in the care and maintenance of the family and of the household.
Neither party can encumber or dispose by acts inter vivos of his or her share in the property acquired during cohabitation and owned in common, without the consent of the other, until after the termination of their cohabitation.
When only one of the parties to a void marriage is in good faith, the share of the party in bad faith in the co-ownership shall be forfeited in favor of their common children. In case of default of or waiver by any or all of the common children or their descendants, each vacant share shall belong to the respective surviving descendants. In the absence of descendants, such share shall belong to the innocent party. In all cases, the forfeiture shall take place upon termination of the cohabitation.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Ang Article 147 naglangkob sa propiedad sa lalaki ug babaye nga gawasnon nga makaminyo sa usag usa ug sila ra ang nagpuyo isip bana ug asawa, bisan walay kasal o naa sa void nga kaminyoon. Ang ilang wages ug sweldo ilang gipanag-iya nga parehas ang bahin. Ang propiedad nga ilang napalit samtang nagpuyo sila giisip nga bunga sa ilang hiniusang paningkamot ug parehas ang bahin, ug ang pag-atiman sa pamilya ug sa panimalay giisip nga kontribusyon.
Dili kini usa sa mga property regime sa kaminyoon, sama sa absolute community o conjugal partnership. Ang magtiayon ubos sa Article 147 nanag-iya sa propiedad nga ilang nakuha pinaagi sa ilang trabaho ubos sa mga lagda sa co-ownership (dungan nga pagpanag-iya).
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Joy ug Mark: live-in partners, pareho single
Si Joy ug Mark, pareho single ug labaw napulog-walo ka tuig ang edad, unom ka tuig nang nagpuyo nga wala maminyo. Si Mark nagsweldo ug si Joy ang nagdumala sa ilang balay ug nagpadako sa ilang anak. Ubos sa Article 147, parehas ang bahin sa ilang wages. Ang condo nga napalit sa ngalan ni Mark samtang nagpuyo sila giisip nga parehas ang bahin, ug ang pag-atiman ni Joy sa pamilya ug sa panimalay giisip nga iyang kontribusyon.
Ella ug Dan: kaminyoon nga walay license
Si Ella ug Dan, pareho labaw napulog-walo ka tuig ang edad, naminyo, apan gideklarar nga void ang ilang kaminyoon kay gisaulog kini nga walay license ug walay exemption nga magamit. Walay usa kanila nga minyo sa uban, ug dili sila magkaparyente. Ang Article 147 ang mosakop sa propiedad nga ilang napalit samtang nagpuyo.
Lito ug Rina: bahin nga gusto niyang ibaligya
Si Lito ug Rina, mga partner nga sakop sa Article 147, nanag-iya og lote nga napalit samtang nagpuyo. Gusto ni Lito ibaligya ang iyang bahin sa iyang ig-agaw. Samtang nagpuyo pa sila, dili niya kini mahimo nga walay pagtugot ni Rina.
Hinimo-himo ra kini nga mga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok sa lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Void ang mga regalo tali sa partners nga nagpuyo nga walay balido nga kaminyoon, gawas sa gamay nga regalo sa okasyon sa bisan unsang selebrasyon sa pamilya. Gigamit sa Article 87 ang iyang pagdili sa donation tali sa magtiayon ngadto usab niini nga mga partner.
- Sa Tan-Andal, gihusay sa Korte ang pangutana sa propiedad sa samang kaso diin gideklarar niini nga void ang kaminyoon.
- Ang mga property regime sa kaminyoon, sama sa absolute community sa Article 75, dili magamit niini nga mga partner.
- Para sa dugang pananglitan ug unsay mahitabo kung mamatay ang usa ka partner, tan-awa ang managbahin ba ang live-in partners sa propiedad?. Para sa libre nga legal nga tabang, tan-awa ang pangitag legal nga tabang.
Unsa ang giingon sa Article 147?
When a man and a woman who are capacitated to marry each other, live exclusively with each other as husband and wife without the benefit of marriage or under a void marriage, their wages and salaries shall be owned by them in equal shares and the property acquired by both of them through their work or industry shall be governed by the rules on co-ownership.
In the absence of proof to the contrary, properties acquired while they lived together shall be presumed to have been obtained by their joint efforts, work or industry, and shall be owned by them in equal shares. For purposes of this Article, a party who did not participate in the acquisition by the other party of any property shall be deemed to have contributed jointly in the acquisition thereof if the former’s efforts consisted in the care and maintenance of the family and of the household.
Naa pay duha ka paragraph ang artikulo: usa bahin sa pagbaligya sa bahin samtang nag-ipon pa, ug usa bahin sa forfeiture (pagkawala sa bahin) kung ang usa sa void nga kaminyoon naa sa bad faith. Gipasabot silang duha sa ubos.
Kinsa ang sakop sa Article 147?
Kinahanglang matuman ang tulo ka kondisyon:
- Lalaki ug babaye nga makaminyo sa usag usa. Sa Tan-Andal v. Andal (2021), gihinumdom sa Supreme Court ang nauna niining desisyon sa Valdes v. Regional Trial Court: ang "capacitated" nagpasabot og legal nga katakos sa pagminyo, nga mao ang tawo nga napulog-walo (eighteen) anyos pataas ug walay impediment ubos sa Articles 37 ug 38. Ang Article 37 bahin sa incestuous nga kaminyoon ug ang Article 38 bahin sa kaminyoon nga void tungod sa public policy.
- Sila ra ang nagpuyo. Walay laing partner ang bisan kinsa kanila.
- Isip bana ug asawa, walay kasal o naa sa void nga kaminyoon. Sakop niini ang live-in partners ug ang magtiayon nga void ang kaminyoon, pananglitan tungod kay walay license ubos sa Article 35 o tungod sa psychological incapacity ubos sa Article 36.
Kung ang usa ka partner minyo sa laing tawo, o dili sila makaminyo sa usag usa tungod sa laing rason, ang Article 148 ang magamit.
Giunsa pagbahin ang propiedad ubos sa Article 147?
- Wages ug sweldo: parehas ang bahin. Sa Tan-Andal, matod sa Korte, kini "regardless of who worked to earn the wage or salary" (bisan kinsa ang nagtrabaho alang sa sweldo).
- Propiedad nga napalit samtang nagpuyo: giisip nga bunga sa hiniusang paningkamot ug parehas ang bahin, gawas kung mapamatud-an nga dili.
- Giisip ang pag-atiman sa balay. Ang partner nga wala motabang sa pagpalit sa propiedad giisip gihapon nga nag-amot kung ang iyang paningkamot mao ang pag-atiman ug pagmentinar sa pamilya ug sa panimalay.
- Mapildi sa pruweba ang presumption. Sa Tan-Andal, gipasabot sa Korte nga ang propiedad nga nakuha pinaagi sa paningkamot sa usa lang iya ra niya, kung adunay pruweba nga ang pikas wala mo-amot pinaagi sa pag-atiman ug pagmentinar sa pamilya ug sa panimalay.
Mabaligya ba sa usa ka partner ang iyang bahin?
Dili nga siya ra, samtang nagpuyo pa sila. Matod sa ikatulong paragraph:
Neither party can encumber or dispose by acts inter vivos of his or her share in the property acquired during cohabitation and owned in common, without the consent of the other, until after the termination of their cohabitation.
Ang "acts inter vivos" mao ang mga buhat tali sa buhi nga mga tawo, sama sa baligya, donation o mortgage. Dili sakop sa lagda ang testamento (will).
Unsay mahitabo kung ang usa sa void nga kaminyoon naa sa bad faith?
Ang kataposang paragraph bahin sa void nga kaminyoon diin usa ra ang naa sa good faith. Ang bahin sa naa sa bad faith sa co-ownership ma-forfeit pabor sa ilang komon nga mga anak. Kung walay anak, o kung mo-waive niini ang mga anak, ang matag bakante nga bahin moadto sa ilang tagsa-tagsa ka buhi nga kaliwatan (descendants). Kung walay kaliwatan, moadto ang bahin sa inosente nga partido. Mahitabo ang forfeiture inig matapos ang pag-ipon.
Giunsa paggamit sa Supreme Court ang Article 147 sa Tan-Andal?
Sa Tan-Andal v. Andal (2021), gideklarar sa tibuok Korte nga void ang kaminyoon tungod sa psychological incapacity sa bana. Unya gidesisyonan niini ang propiedad:
- Naminyo ang magtiayon sa 1995, nga pareho nang labaw napulog-walo ka tuig ang edad, ug walay gipakita nga incestuous ang kaminyoon o void tungod sa public policy. Sila ra ang nagpuyo hangtod nagbulag sila sa 2000. Busa ang Article 147 ang misakop sa ilang propiedad.
- Ang lote nga gi-donate sa iyaan sa asawa ngadto sa asawa ug sa iyang amahan wala makuha pinaagi sa hiniusang paningkamot sa magtiayon. Iya sa asawa ang iyang katunga sa lote, ug walay bahin ang bana kay wala man siya moatiman ug momentinar sa pamilya ug sa panimalay.
- Ang kwarta sa pagpatukod sa balay gikan ra sa paningkamot sa asawa ug sa iyang amahan. Walay bahin ang bana niini, tungod sa samang rason.
Unsang mga desisyon sa Supreme Court ang may kalabutan?
Kanunay nga pangutana
Tag-iya ba sa live-in partners nga duha ang ilang mga sweldo?
Ubos sa Article 147, oo, kung makaminyo sila sa usag usa ug sila ra ang nagpuyo isip bana ug asawa. Ang ilang wages ug sweldo ilang gipanag-iya nga parehas ang bahin, bisan kinsa ang nagtrabaho niini.
Giisip ba nga kontribusyon ang pag-atiman sa balay?
Oo. Matod sa Article 147, ang partner nga ang iyang paningkamot mao ang pag-atiman ug pagmentinar sa pamilya ug sa panimalay giisip nga nag-amot usab sa propiedad nga napalit sa pikas.
Mabaligya ba sa akong partner ang iyang bahin sa among balay nga walay pagtugot nako?
Dili samtang nagpuyo pa mo nga duha. Matod sa Article 147, walay usa nga maka-encumber o makabaligya pinaagi sa acts inter vivos sa iyang bahin sa propiedad nga napalit samtang nag-ipon ug dungan nilang gipanag-iya, nga walay pagtugot sa pikas, hangtod matapos ang ilang pag-ipon.
Magamit ba ang Article 147 human ideklarar nga void ang kaminyoon?
Mahimo. Ang Article 147 naglangkob sa magtiayon sa void nga kaminyoon kung makaminyo unta sila sa usag usa. Sa Tan-Andal v. Andal (2021), gigamit kini sa Supreme Court human ideklarar nga void ang kaminyoon ubos sa Article 36.
Unsaon kung ang usa kanamo minyo sa laing tawo?
Dili magamit ang Article 147, kay dili man sila makaminyo sa usag usa. Ang Article 148 ang magamit, ug ang propiedad ra nga napalit pinaagi sa tinuod nga hiniusang kontribusyon ang bahinon, sumala sa kontribusyon sa matag usa.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?