Article 147 ng Family Code: Ari-arian ng nagsasamang puwedeng magpakasal
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 147?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
When a man and a woman who are capacitated to marry each other, live exclusively with each other as husband and wife without the benefit of marriage or under a void marriage, their wages and salaries shall be owned by them in equal shares and the property acquired by both of them through their work or industry shall be governed by the rules on co-ownership.
In the absence of proof to the contrary, properties acquired while they lived together shall be presumed to have been obtained by their joint efforts, work or industry, and shall be owned by them in equal shares. For purposes of this Article, a party who did not participate in the acquisition by the other party of any property shall be deemed to have contributed jointly in the acquisition thereof if the former’s efforts consisted in the care and maintenance of the family and of the household.
Neither party can encumber or dispose by acts inter vivos of his or her share in the property acquired during cohabitation and owned in common, without the consent of the other, until after the termination of their cohabitation.
When only one of the parties to a void marriage is in good faith, the share of the party in bad faith in the co-ownership shall be forfeited in favor of their common children. In case of default of or waiver by any or all of the common children or their descendants, each vacant share shall belong to the respective surviving descendants. In the absence of descendants, such share shall belong to the innocent party. In all cases, the forfeiture shall take place upon termination of the cohabitation.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Sakop ng Article 147 ang property ng lalaki at babae na malayang magpakasal sa isa't isa at sila lang ang nagsasama bilang mag-asawa, nang walang kasal o sa ilalim ng void marriage (kasal na walang bisa). Pantay ang hati nila sa sahod at suweldo. Ang property na nakuha nila habang nagsasama ay ipinapalagay na bunga ng sabay nilang pagsisikap at pantay ang pagmamay-ari, at binibilang na ambag ang pag-aalaga ng pamilya at ng bahay.
Hindi ito isa sa mga property regime ng kasal, gaya ng absolute community o conjugal partnership. Ang mga mag-partner na sakop ng Article 147 ay may-ari ng property na nakuha nila sa kanilang trabaho o pagsisikap sa ilalim ng mga patakaran ng co-ownership (sabayang pagmamay-ari).
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Joy at Mark: live-in partners, parehong single
Sina Joy at Mark, parehong single at lampas eighteen, ay anim na taon nang nagsasama nang hindi kasal. May suweldo si Mark at si Joy ang humahawak ng bahay at nagpapalaki ng anak nila. Ayon sa Article 147, pantay ang hati nila sa sahod. Ang condo na binili sa pangalan ni Mark habang nagsasama sila ay ipinapalagay na pantay nilang pag-aari, at binibilang na ambag ni Joy ang pag-aalaga niya ng pamilya at ng bahay.
Ella at Dan: kasal na walang license
Nagpakasal sina Ella at Dan, parehong lampas eighteen, pero idineklarang void ang kasal dahil ginawa ito nang walang license at walang exemption na akma. Hindi kasal sa iba ang alinman sa kanila, at hindi sila magkamag-anak. Article 147 ang sumasaklaw sa property na nakuha nila habang nagsasama.
Lito at Rina: share na gusto niyang ibenta
Sina Lito at Rina, mag-partner na sakop ng Article 147, ay may loteng binili habang nagsasama. Gustong ibenta ni Lito ang share niya sa isang pinsan. Habang nagsasama pa sila, hindi niya ito magagawa nang walang pahintulot ni Rina.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Void ang mga regalo (donasyon) sa pagitan ng mag-partner na nagsasama nang walang valid na kasal, maliban sa katamtamang regalo sa okasyon ng anumang pagdiriwang ng pamilya. Ginagamit din ng Article 87 sa mga mag-partner na ito ang pagbabawal nito sa donasyon sa pagitan ng mag-asawa.
- Sa Tan-Andal, pinagpasyahan ng Korte ang tanong sa property sa parehong kaso kung saan idineklara nitong void ang kasal.
- Hindi sakop ng mga property regime ng kasal ang mga mag-partner na ito, gaya ng absolute community ng Article 75.
- Para sa mas maraming halimbawa at kung ano ang mangyayari kapag namatay ang isang partner, basahin ang hati ba ang live-in partners sa property?. Para sa libreng legal na tulong, tingnan ang saan hihingi ng legal na tulong.
Ano ang sinasabi ng Article 147?
When a man and a woman who are capacitated to marry each other, live exclusively with each other as husband and wife without the benefit of marriage or under a void marriage, their wages and salaries shall be owned by them in equal shares and the property acquired by both of them through their work or industry shall be governed by the rules on co-ownership.
In the absence of proof to the contrary, properties acquired while they lived together shall be presumed to have been obtained by their joint efforts, work or industry, and shall be owned by them in equal shares. For purposes of this Article, a party who did not participate in the acquisition by the other party of any property shall be deemed to have contributed jointly in the acquisition thereof if the former’s efforts consisted in the care and maintenance of the family and of the household.
May dalawa pang talata ang article: isa tungkol sa pagbenta ng share habang nagsasama, at isa tungkol sa forfeiture (pagkawala ng share) kapag may bad faith ang isang partido sa void marriage. Ipinaliliwanag ang dalawa sa ibaba.
Sino ang sakop ng Article 147?
Dapat matugunan ang tatlong kondisyon:
- Lalaki at babae na puwedeng magpakasal sa isa't isa. Sa Tan-Andal v. Andal (2021), binanggit ng Supreme Court ang naunang desisyon nito sa Valdes v. Regional Trial Court: ang "capacitated" ay tumutukoy sa legal na kakayahang magpakasal, ibig sabihin, taong eighteen years old pataas na walang hadlang sa ilalim ng Articles 37 at 38. Sakop ng Article 37 ang incestuous marriages (kasal ng magkamag-anak) at ng Article 38 ang mga kasal na void dahil sa public policy.
- Sila lang ang nagsasama. Walang ibang partner ang alinman sa kanila.
- Bilang mag-asawa, nang walang kasal o sa ilalim ng void marriage. Sakop dito ang live-in partners at ang mag-asawang void ang kasal, halimbawa dahil walang license sa ilalim ng Article 35 o dahil sa psychological incapacity sa ilalim ng Article 36.
Kung kasal sa iba ang isang partner, o hindi sila puwedeng magpakasal sa isa't isa dahil sa ibang dahilan, ang Article 148 ang gagamitin.
Paano hinahati ang property sa ilalim ng Article 147?
- Sahod at suweldo: pantay ang hati. Sa Tan-Andal, sinabi ng Korte na ganito "regardless of who worked to earn the wage or salary", ibig sabihin, kahit sino ang nagtrabaho para kitain ito.
- Property na nakuha habang nagsasama: ipinapalagay na bunga ng sabay na pagsisikap at pantay ang pagmamay-ari, maliban kung mapatunayang hindi.
- Binibilang ang pag-aalaga ng bahay. Ang partner na hindi tumulong bumili ng property ay itinuturing pa ring nag-ambag kung ang pagsisikap niya ay ang pag-aalaga at pagpapanatili ng pamilya at ng bahay.
- Matatalo ng patunay ang presumption. Sa Tan-Andal, ipinaliwanag ng Korte na ang property na nakuha sa pagsisikap ng isang partido lang ay sa kanya lang, kung may patunay na hindi nag-ambag ang isa sa pamamagitan ng pag-aalaga at pagpapanatili ng pamilya at ng bahay.
Puwede bang ibenta ng isang partner ang share niya?
Hindi nang mag-isa, habang nagsasama sila. Sinasabi ng ikatlong talata:
Neither party can encumber or dispose by acts inter vivos of his or her share in the property acquired during cohabitation and owned in common, without the consent of the other, until after the termination of their cohabitation.
Ang "acts inter vivos" ay mga gawain sa pagitan ng mga taong buhay pa, gaya ng benta, donasyon o mortgage. Hindi sakop ng patakaran ang will (testamento).
Ano ang mangyayari kung may bad faith ang isang partido sa void marriage?
Ang huling talata ay tungkol sa void marriage kung saan isa lang ang may good faith. Ang share ng may bad faith sa co-ownership ay mapupunta (forfeited) sa kanilang mga common children. Kung hindi tumanggap o tinalikuran ito ng mga anak, mapupunta ang bawat bakanteng share sa kani-kanilang buhay na descendants. Kung walang descendants, mapupunta ang share sa inosenteng partido. Nangyayari ang forfeiture kapag natapos ang pagsasama.
Paano ginamit ng Supreme Court ang Article 147 sa Tan-Andal?
Sa Tan-Andal v. Andal (2021), idineklara ng buong Korte na void ang isang kasal dahil sa psychological incapacity ng mister. Pagkatapos, pinagpasyahan nito ang property:
- Ikinasal ang mag-asawa noong 1995, nang pareho na silang lampas eighteen, at walang ipinakitang incestuous ang kasal o void dahil sa public policy. Sila lang ang nagsama hanggang naghiwalay sila noong 2000. Kaya Article 147 ang sumaklaw sa kanilang property.
- Ang loteng idinonate ng tiyahin ng misis sa misis at sa tatay niya ay hindi nakuha sa sabay na pagsisikap ng mag-asawa. Sa misis ang kalahati niya ng lote, at walang share ang mister dahil hindi niya inalagaan at pinanatili ang pamilya at ang bahay.
- Ang perang ginamit sa pagpapatayo ng bahay ay galing lang sa pagsisikap ng misis at ng tatay niya. Walang share dito ang mister, sa parehong dahilan.
Anong mga desisyon ng Supreme Court ang kaugnay?
Mga madalas itanong
Hati ba ang live-in partners sa sahod nila?
Sa ilalim ng Article 147, oo, kung puwede silang magpakasal sa isa't isa at sila lang ang nagsasama bilang mag-asawa. Pantay ang hati nila sa sahod at suweldo, kahit sino ang kumita nito.
Binibilang bang ambag ang pag-aalaga ng bahay?
Oo. Ayon sa Article 147, ang partner na ang ambag ay pag-aalaga at pagpapanatili ng pamilya at ng bahay ay itinuturing na nag-ambag din sa property na nakuha ng isa.
Puwede bang ibenta ng partner ko ang share niya sa bahay namin nang walang pahintulot ko?
Hindi, habang nagsasama kayo. Ayon sa Article 147, walang puwedeng mag-encumber o maglipat sa pamamagitan ng acts inter vivos ng share niya sa property na nakuha habang nagsasama at pag-aari nilang dalawa, nang walang pahintulot ng isa, hanggang matapos ang pagsasama.
Ginagamit ba ang Article 147 matapos ideklarang void ang kasal?
Puwede. Sakop ng Article 147 ang mag-asawang nasa void marriage kung puwede silang magpakasal sa isa't isa. Sa Tan-Andal v. Andal (2021), ginamit ito ng Supreme Court matapos ideklarang void ang kasal sa ilalim ng Article 36.
Paano kung kasal ang isa sa amin sa ibang tao?
Kung ganoon, hindi sakop ng Article 147 dahil hindi kayo puwedeng magpakasal sa isa't isa. Ang Article 148 ang gagamitin, at ang property lang na nakuha sa totoong sabay na ambag ang paghahatian, ayon sa laki ng ambag ng bawat isa.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?