Article 147 sang Family Code: Propiedad sang live-in nga puede magpakasal
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 147?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
When a man and a woman who are capacitated to marry each other, live exclusively with each other as husband and wife without the benefit of marriage or under a void marriage, their wages and salaries shall be owned by them in equal shares and the property acquired by both of them through their work or industry shall be governed by the rules on co-ownership.
In the absence of proof to the contrary, properties acquired while they lived together shall be presumed to have been obtained by their joint efforts, work or industry, and shall be owned by them in equal shares. For purposes of this Article, a party who did not participate in the acquisition by the other party of any property shall be deemed to have contributed jointly in the acquisition thereof if the former’s efforts consisted in the care and maintenance of the family and of the household.
Neither party can encumber or dispose by acts inter vivos of his or her share in the property acquired during cohabitation and owned in common, without the consent of the other, until after the termination of their cohabitation.
When only one of the parties to a void marriage is in good faith, the share of the party in bad faith in the co-ownership shall be forfeited in favor of their common children. In case of default of or waiver by any or all of the common children or their descendants, each vacant share shall belong to the respective surviving descendants. In the absence of descendants, such share shall belong to the innocent party. In all cases, the forfeiture shall take place upon termination of the cohabitation.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ang Article 147 amo ang rule sa propiedad sang lalaki kag babayi nga puede magpakasal sa isa kag isa kag sila lang duha ang nagapuyo bilang mag-asawa, wala sang kasal ukon sa void nga kasal. Ang ila wages kag sweldo ila nga duha sa pareho nga bahin. Ang propiedad nga ila nakuha samtang nagapuyo sila nga mag-upod ginakabig nga bunga sang ila duha nga pagpanikasog kag ila sa pareho nga bahin, kag ang pag-atipan sang pamilya kag panimalay ginakabig nga kontribusyon.
Indi ini isa sa mga property regime sang kasal, pareho sang absolute community ukon conjugal partnership. Ang mag-asawa nga sakop sang Article 147 nagapanag-iya sang propiedad nga ila nakuha paagi sa ila obra ukon industry sa idalom sang mga rule sang co-ownership (pagpanag-iya nga mag-upod).
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Joy kag Mark: live-in partners, pareho single
Si Joy kag Mark, pareho single kag sobra na sa eighteen, anom na ka tuig nga nagapuyo nga mag-upod nga wala nagpakasal. May sweldo si Mark kag si Joy ang nagadumala sang ila balay kag nagapadaku sang ila bata. Suno sa Article 147, ang ila wages ila nga duha sa pareho nga bahin. Ang condo nga ginbakal sa ngalan ni Mark samtang nagapuyo sila nga mag-upod ginakabig nga ila sa pareho nga bahin, kag ang pag-atipan ni Joy sang pamilya kag panimalay ginakabig nga iya kontribusyon.
Ella kag Dan: kasal nga wala sang license
Si Ella kag Dan, pareho sobra na sa eighteen, nagpakasal, pero gindeklara nga void ang ila kasal kay ginhiwat ini nga wala sang license kag wala sang exemption nga nag-apply. Wala sang isa sa ila nga kasal sa iban, kag indi sila magparyente. Ang Article 147 ang nagadumala sang propiedad nga ila nakuha samtang nagapuyo sila nga mag-upod.
Lito kag Rina: bahin nga gusto niya ibaligya
Si Lito kag Rina, partners nga sakop sang Article 147, may lote nga ginbakal samtang nagapuyo sila nga mag-upod. Gusto ni Lito ibaligya ang iya bahin sa iya pakaisa. Samtang nagapuyo pa sila nga mag-upod, indi niya ini mahimo nga wala sang pagtugot ni Rina.
Mga hinimo-himo lang ini nga halimbawa agod ipakita kon paano nagaobra ang rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Void ang mga regalo sa tunga sang partners nga nagapuyo nga mag-upod nga wala sang balido nga kasal, luwas sa simple nga regalo sa okasyon sang kasadyahan sang pamilya. Ang pagdumili sang Article 87 sa donation sa tunga sang mag-asawa nagaapply man sa ini nga mga partners.
- Sa Tan-Andal, gin-areglo sang Korte ang pamangkot sa propiedad sa amo man nga kaso diin gindeklara niya nga void ang kasal.
- Ang mga property regime sang kasal, pareho sang absolute community sang Article 75, indi mag-apply sa ini nga mga partners.
- Para sa dugang nga halimbawa kag kon ano ang matabo kon mapatay ang isa ka partner, tan-awa ang nagapartihanay bala sang propiedad ang live-in partners?. Para sa libre nga bulig legal, tan-awa ang pangita sang bulig legal.
Ano ang ginasiling sang Article 147?
When a man and a woman who are capacitated to marry each other, live exclusively with each other as husband and wife without the benefit of marriage or under a void marriage, their wages and salaries shall be owned by them in equal shares and the property acquired by both of them through their work or industry shall be governed by the rules on co-ownership.
In the absence of proof to the contrary, properties acquired while they lived together shall be presumed to have been obtained by their joint efforts, work or industry, and shall be owned by them in equal shares. For purposes of this Article, a party who did not participate in the acquisition by the other party of any property shall be deemed to have contributed jointly in the acquisition thereof if the former’s efforts consisted in the care and maintenance of the family and of the household.
May duha pa ka paragraph ang article: ang isa nahanungod sa pagbaligya sang bahin samtang nagapuyo pa sila nga mag-upod, kag ang isa nahanungod sa forfeiture (pagkadula) kon ang isa ka partido sa void nga kasal may bad faith. Ginapaathag ang duha sa idalom.
Sin-o ang sakop sang Article 147?
Dapat matuman ang tatlo ka kondisyon:
- Lalaki kag babayi nga may capacity nga magpakasal sa isa kag isa. Sa Tan-Andal v. Andal (2021), ginpahanumdom sang Supreme Court ang nauna nga desisyon sa Valdes v. Regional Trial Court: ang "capacitated" nagakahulugan sang legal capacity nga magpakasal, buot silingon tawo nga edad eighteen pataas kag wala sang impediment sa Articles 37 kag 38. Sakop sang Article 37 ang incestuous nga kasal (sa malapit nga paryente), kag sang Article 38 ang kasal nga void tungod sa public policy.
- Sila lang duha ang nagapuyo. Wala sang iban nga partner ang bisan sin-o sa ila.
- Bilang mag-asawa, wala sang kasal ukon sa void nga kasal. Sakop diri ang live-in partners kag ang mag-asawa nga void ang kasal, pareho sang wala sang license sa idalom sang Article 35 ukon tungod sa psychological incapacity sa idalom sang Article 36.
Kon ang isa ka partner kasal sa iban, ukon indi sila puede magpakasal sa isa kag isa tungod sa iban nga rason, ang Article 148 ang mag-apply.
Paano ginapartihanay ang propiedad sa idalom sang Article 147?
- Wages kag sweldo: pareho nga bahin. Sa Tan-Andal, siling sang Korte, amo ini "regardless of who worked to earn the wage or salary" (bisan sin-o ang nag-obra para sa sweldo).
- Propiedad nga nakuha samtang nagapuyo nga mag-upod: ginakabig nga bunga sang ila duha nga pagpanikasog kag ila sa pareho nga bahin, luwas kon mapamatud-an nga indi.
- Ginakabig ang pag-atipan sang panimalay. Ang partner nga wala nagbulig sa pagbakal sang propiedad ginakabig gihapon nga nag-ambag kon ang iya pagpanikasog amo ang pag-atipan kag pagmantener sang pamilya kag panimalay.
- Mahimo mapierde ang presumption kon may pamatuod. Sa Tan-Andal, ginpaathag sang Korte nga ang propiedad nga nakuha paagi lang sa pagpanikasog sang isa ka partido iya lang, kon may pamatuod nga ang isa wala nag-ambag paagi sa pag-atipan kag pagmantener sang pamilya kag panimalay.
Mabaligya bala sang isa ka partner ang iya bahin?
Indi nga sia lang, samtang nagapuyo pa sila nga mag-upod. Siling sang ikatlo nga paragraph:
Neither party can encumber or dispose by acts inter vivos of his or her share in the property acquired during cohabitation and owned in common, without the consent of the other, until after the termination of their cohabitation.
Ang "acts inter vivos" amo ang mga buhat sa tunga sang mga buhi pa nga tawo, pareho sang baligya, donation ukon mortgage. Indi sakop sang rule ang testamento (will).
Ano ang matabo kon ang isa ka partido sa void nga kasal may bad faith?
Ang ulihi nga paragraph nahanungod sa void nga kasal diin ang isa lang ka partido ang may good faith. Ang bahin sang partido nga may bad faith sa co-ownership ginaforfeit pabor sa ila mga anak. Kon ang mga anak mag-default ukon mag-waive sini, ang kada bakante nga bahin makadto sa ila tagsa-tagsa nga buhi nga mga kaliwat. Kon wala sang kaliwat, ang bahin makadto sa inosente nga partido. Ang forfeiture nagakatabo kon matapos ang ila pagpuyo nga mag-upod.
Paano gin-apply sang Supreme Court ang Article 147 sa Tan-Andal?
Sa Tan-Andal v. Andal (2021), gindeklara sang bug-os nga Korte nga void ang kasal tungod sa psychological incapacity sang bana. Dayon gindesisyunan sini ang propiedad:
- Nagpakasal ang mag-asawa sang 1995, sang pareho sila sobra na sa eighteen, kag wala sang pamatuod nga incestuous ang kasal ukon void tungod sa public policy. Sila lang duha ang nagpuyo tubtob nagbulagay sila sang 2000. Gani ang Article 147 ang nag-apply sa ila propiedad.
- Ang lote nga gin-donate sang iyaan sang asawa sa asawa kag sa iya tatay wala nakuha paagi sa duha nga pagpanikasog sang mag-asawa. Iya sang asawa ang iya katunga sang lote, kag wala sang bahin ang bana kay wala sia nag-atipan kag nagmantener sang pamilya kag panimalay.
- Ang kuwarta para sa pagpatindog sang balay naghalin lang sa pagpanikasog sang asawa kag sang iya tatay. Wala sang bahin ang bana diri, sa pareho nga rason.
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
Masami nga pamangkot
Ang live-in partners bala nagapanag-iya sang ila sweldo nga mag-upod?
Suno sa Article 147, huo, kon may capacity sila nga magpakasal sa isa kag isa kag sila lang duha ang nagapuyo bilang mag-asawa. Ang ila wages kag sweldo ila nga duha sa pareho nga bahin, bisan sin-o ang nagpangita sini.
Ginakabig bala nga kontribusyon ang pag-atipan sang panimalay?
Huo. Siling sang Article 147, ang partner nga ang iya pagpanikasog amo ang pag-atipan kag pagmantener sang pamilya kag sang panimalay ginakabig nga nag-ambag man sa propiedad nga nakuha sang isa.
Mabaligya bala sang akon partner ang iya bahin sa amon balay nga wala sang akon pagtugot?
Indi samtang nagapuyo pa kamo nga mag-upod. Siling sang Article 147, wala sa ila ang maka-encumber ukon maka-dispose paagi sa acts inter vivos sang iya bahin sa propiedad nga nakuha samtang nagapuyo sila nga mag-upod kag ila nga duha, nga wala sang pagtugot sang isa, tubtob matapos ang ila pagpuyo nga mag-upod.
Nag-apply bala ang Article 147 pagkatapos ideklara nga void ang kasal?
Mahimo. Sakop sang Article 147 ang mag-asawa sa void nga kasal kon may capacity sila nga magpakasal sa isa kag isa. Sa Tan-Andal v. Andal (2021), gin-apply ini sang Supreme Court pagkatapos ideklara nga void ang kasal sa idalom sang Article 36.
Paano kon ang isa sa amon kasal sa iban?
Indi mag-apply ang Article 147, kay wala sila sang capacity nga magpakasal sa isa kag isa. Ang Article 148 ang mag-apply, kag ang propiedad lang nga nakuha paagi sa matuod nga pag-ambag sang duha ang ginapartihanay, suno sa kadamuon sang ambag sang kada isa.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?