Support Habang Tumatakbo ang Kaso ng Annulment o Legal Separation

Ganito ang Article 49:

Nasa kabanata tungkol sa void at voidable na kasal ang Article 49. Para sa legal separation, ginagamit ng Article 62 ang parehong patakaran:

Kaya sa tatlong klase ng kasong ito, puwedeng ayusin ng korte ang support, custody at pagbisita habang tumatakbo ang kaso.

Sa common property muna. Sabi ng Article 198:

Pareho ang sinasabi ng Rule on Provisional Orders, ayon sa sinipi ng Supreme Court sa Lim-Lua v. Lua: kung walang sapat na nakasulat na kasunduan, "the spouses may be supported from the properties of the absolute community or the conjugal partnership," at puwedeng magbigay ang korte ng support sa alinmang asawa "based on their standard of living during the marriage" (batay sa pamumuhay nila habang kasal).

Sa Lim-Lua v. Lua (2013), ipinaliwanag ng Supreme Court na kapag natanggap na ang verified petition para sa nullity, annulment o legal separation, puwedeng magbigay ang korte ng support pendente lite nang kusa o sa verified application ng isang partido, guardian o custodian, anumang oras bago ang judgment. Dahil pansamantala ito, ang korte ay "does not need to delve fully into the merits of the case." Sinabi ng Court: "It is enough that the facts be established by affidavits or other documentary evidence appearing in the record." Sa madaling salita: sapat na ang mga affidavit o ibang dokumentong nasa record.

Para sa mga anak, pinapayagan ng Rule on Provisional Orders, ayon sa sinipi sa Lim-Lua, na isaalang-alang ng korte ang:

1. ang financial resources ng magulang na may custody, ng kabilang magulang at ng bata;
2. ang kalusugan ng katawan at emosyon ng bata at ang espesyal niyang pangangailangan at kakayahan;
3. ang pamumuhay na nakasanayan ng bata;
4. ang mga ambag ng mga magulang sa pag-aalaga sa bata na hindi pera.

Sabi rin ng sinipi na rule, puwedeng iutos ng korte na ibawas sa sahod ng magulang ang pansamantalang support.

Walang takdang halaga. Gaya ng lahat ng support, ayon ito sa kakayahan ng nagbibigay at pangangailangan ng tumatanggap (Article 201), at sakop nito ang nakalista sa Article 194: pagkain, tirahan, damit, pagpapagamot, pag-aaral at transportasyon. Para sa isang pamilya lang itinakda ang mga halaga sa Lim-Lua at hindi ito standard na rate.

Para lang sa mga gastos na may kinalaman sa support na iniutos ng korte. Sa Lim-Lua, ibinawas ng mister sa hindi pa nababayarang support ang presyo ng dalawang kotseng binili niya para sa mga anak, ang maintenance ng mga ito, biyahe at damit. Pinayagan lang ng Court ang gastos sa pagpapagamot at dentista at ang mga binili gamit ang credit card na grocery at dry goods. Ang ibang mga item ay "bear no relation to the judgment awarding support pendente lite" (walang kinalaman sa judgment na nag-utos ng support pendente lite).

Oo. Hindi kailanman permanente ang support. Sa Lam v. Chua (2004), sinabi ng Court na "the amount of support is by no means permanent," at sinipi ang mas lumang desisyon: "Judgment for support does not become final." Inulit ito ng Lim-Lua at sinabing sa trial court na humahawak ng pangunahing kaso dapat ihain ang hiling na baguhin ang halaga. Basahin ang Puwede bang taasan o babaan ang child support?

Sakop din ng Article 49 ang custody at pagbisita sa mga anak. Binibigyan ng korte ng "paramount consideration" (pinakamataas na pagsasaalang-alang) ang kapakanan ng mga anak at ang pinili nilang magulang, ayon sa Title IX. Kasama sa Title IX ang Article 213: isinasaalang-alang ang pinili ng batang lampas pitong taon, at walang batang wala pang pitong taon na ilalayo sa nanay maliban kung may nakitang compelling reasons ang korte. Basahin ang Custody ng batang wala pang 7.

Dagdag pa ng Article 198: "After the final judgment granting the petition, the obligation of mutual support between the spouses ceases. However, in case of legal separation, the court may order that the guilty spouse shall give support to the innocent one, specifying the terms of such order." Ibig sabihin, natatapos ang obligasyon ng mag-asawa na suportahan ang isa't isa, pero sa legal separation puwedeng utusan ang asawang may kasalanan na suportahan ang inosente. Hiwalay na obligasyon ng mga magulang ang support ng mga anak at hindi ito natatapos kasabay ng kaso (Article 195). Basahin ang Magkano ang child support?

Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Sina Liza at Ed. Nag-file si Liza ng petisyon para ideklarang void ang kasal niya. Wala siyang trabaho at siya ang nag-aalaga sa dalawa nilang anak. Humingi siya sa korte ng support pendente lite, kasama ang mga affidavit at dokumento tungkol sa kita ni Ed at sa gastos ng pamilya. Puwedeng utusan ng korte si Ed na magbigay ng buwanang support habang tumatakbo ang kaso, nang hindi hinihintay ang pagtatapos ng trial.

Si Ruben. Inutusan ng korte si Ruben na magbayad ng buwanang support habang nakabinbin ang kaso niya ng legal separation. Sa halip, binilhan niya ng motorbike ang anak niyang lalaki at gusto niyang ibawas ang presyo nito. Sa ilalim ng Lim-Lua, ang mga gastos lang na may kinalaman sa iniutos na support, gaya ng pagkain at gamot, ang puwedeng ibawas.

Hinihingi ang support pendente lite sa loob ng kaso sa korte, kaya kadalasang abogado ang humahawak nito kasabay ng petisyon. Kumausap ng abogado tungkol sa ebidensya ng kita at gastos, tungkol sa custody at pagbisita habang may kaso, at kung ano ang gagawin kung hindi binabayaran ang iniutos na support.

Kung hindi mo kaya ang abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.