Magkano ang Legal Interest Rate sa Pilipinas?

6% kada taon, ang rate na itinakda ng BSP Circular No. 799. Sa Nacar v. Gallery Frames (2013), sinipi ng Supreme Court ang Section 1 ng Circular: ang rate para sa loan o forbearance ng anumang pera, goods o credits, at ang rate na pinapayagan sa judgments, kapag walang tahasang kontrata sa rate, ay anim na porsyento per annum. Nagkabisa ang Circular noong July 1, 2013.

Sa 2022 Resolution nito sa Lara's Gifts & Decors v. Midtown Industrial Sales, inulit ng Court: "In contracts of simple loan of money, the legal interest rate is currently 6%."

Binabanggit din ng Civil Code ang 6%. Sinasabi ng Article 2209 na kapag late ang may-utang sa pagbabayad ng pera at walang napagkasunduang interest, ang danyos ay "the legal interest, which is six per cent per annum". Pero sa loob ng maraming taon, 12% ang ginamit ng mga korte sa loans at judgments ayon sa mga naunang patakaran ng Central Bank. Ang 6% ngayon ay nakabatay sa BSP Circular No. 799 ayon sa pagkakagamit sa Nacar, hindi lang sa Article 2209.

Oo. Para sa loans, forbearance at judgments, 12% kada taon ang rate hanggang June 30, 2013. Sinabi sa Nacar na ang bagong rate ay "could only be applied prospectively and not retroactively" (pasulong lang, hindi pabalik). Kaya:

• Para sa panahon hanggang June 30, 2013, 12% kada taon ang gagamitin.
• Mula July 1, 2013, 6% kada taon na.
• Ang mga judgment na naging final and executory bago ang July 1, 2013 ay "shall not be disturbed" (hindi gagalawin).

Sa mismong Nacar, kumita ang award ng 12% kada taon hanggang June 30, 2013 at 6% kada taon mula July 1, 2013 hanggang sa buong pagbabayad.

Para sa utang na walang napagkasunduang interest rate, nagsisimula ang interest bilang danyos mula sa default. Ayon sa Article 1169 ng Civil Code, delayed na ang may-utang mula nang singilin siya ng nagpautang, sa loob man o labas ng korte. Sinabi sa Nacar na ang 6% ay "computed from default, i.e., from judicial or extrajudicial demand". Idinagdag ng Lara's Gifts (2019 at 2022) na tumatakbo ito hanggang sa buong pagbabayad.

May hiwalay ding patakaran ang Nacar para sa panahon pagkatapos maging final ang money judgment: 6% kada taon "from such finality until its satisfaction". Sa Lara's Gifts (2019), sinabi ng Court na hindi malinaw sa patakarang iyon na, para sa loans, ang napagkasunduang interest rate ang gagamitin hanggang sa buong pagbabayad, at inilatag muli ng 2022 Resolution ang mga patakaran nang wala ang hiwalay na hakbang na iyon. Kung paano tumatakbo ang interest pagkatapos ng final judgment, tanong iyon para sa abogado.

Para sa mga claim na hindi pa tiyak ang halaga, gaya ng ilang danyos, sinasabi ng Article 2213 na hindi makukuha ang interest "except when the demand can be established with reasonable certainty".

Hindi bilang napagkasunduang interest. Maikli ang Article 1956:

Kaya ang pasalitang pangako ng "10% a month" ay hindi masisingil bilang interest. Pero hindi ibig sabihin nito na puwedeng magbayad nang late ang umutang nang walang kapalit. Kung delayed ang umutang pagkatapos ng demand, puwedeng singilin ng nagpautang ang legal interest bilang danyos mula sa petsa ng demand (Lara's Gifts, 2022).

Paano kung "with interest" ang nakasulat sa dokumento pero walang rate? Sa Spouses Abella v. Spouses Abella (2015), sinabi ng resibo na babayaran ang pera sa loob ng isang taon "with interest", nang walang rate. Ginamit ng Court ang legal rate. Idinagdag nito na kapag legal rate ang ginamit bilang napagkasunduang interest, ito ang legal rate "at the time the agreement was executed" (noong ginawa ang kasunduan). Ginawa ang utang sa Abella noong 1999, kaya 12% kada taon ang interest nito.

Hindi, maliban kung napagkasunduan. Sinasabi ng Article 1959 na ang interest na dapat nang bayaran at hindi pa nababayaran ay "shall not earn interest", pero puwedeng magkasundo ang mga partido na idagdag sa principal ang hindi pa nababayarang interest para kumita ito ng bagong interest. Sa Lara's Gifts (2019), sinabi ng Court na walang dapat compounding ng interest, "whether stipulated or legal, unless compounding is expressly agreed upon in writing by the parties or mandated by law or regulation."

May isang patakarang itinakda ng batas. Ayon sa Article 2212, "Interest due shall earn legal interest from the time it is judicially demanded". Sa 2022 Resolution nito, sinabi ng Court na batas mismo ang nagtatakda ng ganitong interest sa interest, at hindi ito nakasalalay sa diskresyon ng korte.

Hindi. Fallback rate ito (ginagamit kapag walang ibang rate na dapat sundin). Tatlong punto:

1. Nauuna ang nakasulat na napagkasunduang rate, basta hindi ito unconscionable. Sinasabi ng Lara's Gifts (2022) na kung unconscionable ang napagkasunduang rates, gagamitin ng korte ang legal rate na itinakda ng BSP. Tingnan ang Legal ba ang 5% monthly interest?
2. Danyos na hindi utang. Para sa danyos na hindi tiyak ang halaga, sinasabi ng Lara's Gifts (2022) na puwedeng magpataw ang korte ng interest na 6% kada taon, ayon sa diskresyon nito.
3. May mga batas na may sariling rate. Sa Sameer Overseas Placement Agency v. Cabiles (2014), nagpasya ang Court na hindi kayang ipawalang-bisa ng BSP circulars ang Republic Act No. 8042, kaya nanatili sa 12% na itinakda ng batas na iyon ang refund ng placement fees sa mga OFW na ilegal na tinanggal sa trabaho.

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Nagpautang si Ana ng ₱50,000 kay Ben. Ang note na pinirmahan ni Ben ay nagsasabing "payable on March 1, 2026" at walang binanggit na interest. Hindi nagbayad si Ben. Nagpadala si Ana ng nakasulat na demand noong April 1, 2026. Walang interest na napagkasunduan nang nakasulat (Article 1956), pero mula April 1, 2026, may utang si Ben na legal interest bilang danyos sa pagka-delay niya: 6% kada taon, o ₱3,000 kada taon, hanggang makabayad siya.

Pasalitang pumayag si Mark sa pinsan niya na magbayad ng "10% interest". Walang nakasulat, kaya hindi masisingil ang 10%. Kung late magbayad si Mark pagkatapos ng demand, legal rate lang bilang danyos mula sa demand ang masisingil ng pinsan niya.

Kumausap ng abogado kung nagko-compute ka ng interest para sa demand letter o kaso sa korte, kung nagsimula ang utang mo bago ang July 1, 2013 at mahalaga ang panahon ng 12%, o kung may penalty charges ang kontrata bukod pa sa interest. Nagbago na ang mga patakaran sa interest sa paglipas ng mga taon, at nakadepende ang tamang rate sa uri ng obligasyon at sa mga dokumento. Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas.