Legal Ba ang 5% Monthly Interest sa Pilipinas?

Walang fixed para sa ordinaryong utang. Sinasabi ng Article 1961 ng Civil Code na ang usurious contracts ay sakop ng Usury Law at ibang special laws. Sa 2022 Resolution nito sa Lara's Gifts & Decors v. Midtown Industrial Sales, sinabi ng Supreme Court na ang Central Bank Circular No. 905, Series of 1982, ay "effectively lifted the ceiling on interest rates."

Hindi ibig sabihin nito na puwede ang kahit anong rate. Sinasabi rin ng parehong Resolution na ang napagkasunduang interest rates, "whether conventional or compensatory, are subject to the 'unconscionability' standard". Sa madaling salita, malaya ang mga partido na magkasundo sa rate, pero puwedeng tumanggi ang korte na ipatupad ang rate na unconscionable.

Sakop ng page na ito ang utang sa pagitan ng mga pribadong tao sa ilalim ng Civil Code. Ang lending at financing companies, kasama ang online lending apps, ay puwedeng may hiwalay na patakarang hindi sakop dito. Tingnan ang Harassment ng online lending app: ano ang sinasabi ng batas.

Ang limang porsyento kada buwan ay 60% kada taon. Ang legal interest rate ay 6% kada taon (tingnan ang Ano ang legal interest rate?). Kaya ang 5% kada buwan ay sampung beses ng legal rate, at limang beses ng 12% kada taon, na doble ng legal rate (ang tawag ng Court dito ay "twice the prevailing legal rate", ipinaliwanag sa ibaba).

Sa utang na ₱100,000, ang 5% kada buwan ay ₱5,000 bawat buwan, o ₱60,000 kada taon, bago pa ang anumang penalty charges.

Walang iisang numero. Sinasabi ng Lara's Gifts (2022) na ang interest rates ay "become unconscionable in light of the context in which they were imposed or applied", kaya nakasalalay ang sagot sa diskresyon ng korte batay sa facts ng bawat kaso.

May praktikal na test ang Court. Sa Spouses Abella v. Spouses Abella (2015), sinabi nitong ang legal rate ang itinuturing na makatwirang bayad para sa hiniram na pera. Kapag lampas sa doble ng umiiral na legal rate ang napagkasunduang rate, "it is for the creditor to prove that this rate is required by prevailing market conditions." Inulit ito ng Lara's Gifts (2022) at idinagdag na ang nagpautang ay "must also show that the parties were on an equal footing when they stipulated on the interest rate."

Kaya, dahil 6% kada taon ang legal rate:

Patakaran ito tungkol sa kung sino ang dapat magpatunay ng ano. Hindi ito legal cap, at puwede pa ring kuwestiyunin ang rate na mas mababa sa 12% batay sa facts.

Oo, sa mga naunang kaso. Sinasabi ng Lara's Gifts (2022): "This Court had struck down stipulated monthly interest rates of 2.5%, 5%, 6%, and 10% for being unconscionable." Sa parehong bahagi, inilarawan ng Court ang Toledo v. Hyden, kung saan pinayagan ang monthly rate na 6% hanggang 7% dahil hindi gipit sa pera ang umutang at siya mismo ay gumawa ng hindi patas na mga hakbang.

Sa Abella, gusto ng mga nagpautang ang 2.5% kada buwan, o 30% kada taon. Ipinakita ng Court kung paano, kapag compounded, lalaki ang utang sa ₱500,000 na loan nang higit sa ₱33 million pagdating ng 2015. Tinawag nitong unconscionable ang rate at sinabing ang interest "is not the default vehicle for predatory gain."

Makikita sa mga kasong ito ang pattern: madalas ibasura ang mataas na monthly rates, pero nakadepende ang resulta sa facts.

Ang rate lang ang mawawala. Sinasabi ng Lara's Gifts (2022) na kapag unconscionable ang napagkasunduang rate, "only the rate is nullified and deemed not written into the contract; the parties' agreement on the payment of interest remains." Saka gagamitin ng korte ang legal rate na umiiral noong ginawa ang kasunduan.

Utang pa rin ng umutang ang principal. Ayon sa Article 1953 ng Civil Code, dapat ibalik ng umutang ang katumbas na halaga ng parehong uri at kalidad. Kahit sabihin ng korte na sobrang taas ang interest, hindi nito kinakansela ang mismong utang.

Ganito rin ang trato sa penalty charges. Sinasabi ng Article 1229 na ang penalty ay "may also be reduced by the courts if it is iniquitous or unconscionable", at binanggit ng Lara's Gifts (2022) na binawasan o tinanggal na ng Court ang mga penalty charges na unconscionable.

Oo. Sinasabi ng Article 1956:

Ang rate na pinagkasunduan lang sa salita ("5% a month" na sinabi pero hindi isinulat) ay hindi masisingil bilang interest. Kung "with interest" ang nakasulat sa pinirmahang note pero walang rate, ginamit sa Abella ang legal rate na umiiral noong pinirmahan ang note. Tingnan ang Valid ba ang promissory note kahit hindi notarized?

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Umutang si Rosa ng ₱100,000 kay Tess, isang private lender. Nakasulat sa pinirmahang note ang "5% interest per month". Nagbayad si Rosa nang ilang panahon, tapos huminto. Kung kakasuhan siya ni Tess, dapat ipakita ni Tess na kailangan ang 5% kada buwan (60% kada taon) dahil sa market conditions at pantay ang posisyon nila ni Rosa. Kung makita ng korte na unconscionable ang rate, tatanggalin nito ang rate at gagamitin ang legal rate na umiiral noong pinirmahan ang note. Utang pa rin ni Rosa ang ₱100,000.

Umutang si Dan ng ₱10,000 sa kanyang officemate. Pasalita silang nagkasundo sa "5% a month", pero walang isinulat. Hindi masisingil bilang interest ang 5% (Article 1956). Kung late magbayad si Dan pagkatapos ng demand, legal interest lang bilang danyos sa pagkaantala ang masisingil ng officemate niya.

Nagpautang si Liza ng ₱30,000 sa 1% kada buwan (12% kada taon) gamit ang pinirmahang note. Hindi ito lampas sa doble ng legal rate, kaya hindi siya sakop ng dagdag na pasanin ng patunay. Puwede pa ring hingan si Liza na patunayan ang utang at ang kasunduan.

Kumausap ng abogado kung kinakasuhan ka dahil sa utang na may mataas na monthly rate o penalty charges, kung nagpapautang ka at pinag-iisipan mo kung anong rate ang ilalagay sa kontrata, o kung may lending company na kasangkot. Kung unconscionable ba ang isang rate ay dinedesisyunan kada kaso, batay sa ebidensya. Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas.