Sameer v. Cabiles (2014): Buong Sahod ng Illegally Dismissed OFW

Nag-apply si Joy Cabiles bilang quality control worker sa Taiwan sa pamamagitan ng Sameer Overseas Placement Agency. Pumirma siya ng isang taong employment contract na may buwanang sahod na NT$15,360. Sabi niya, nagbayad siya ng placement fee; kinontra ng agency ang halaga.

Na-deploy siya para magtrabaho sa Taiwan Wacoal noong June 26, 1997. Noong July 14, 1997, wala pang tatlong linggo, sinabihan siya nang walang paunang abiso na tanggal na siya. Pinaghanda siya para sa agarang repatriation at pinauwi sa mismong araw na iyon. Kinaltas sa sahod niya ang NT$3,000 para sa plane ticket niya.

Nag-file siya ng reklamo para sa illegal dismissal. Sabi ng agency, inefficient daw siya at hindi niya naabot ang work requirements ng employer. Ibinasura ng Labor Arbiter ang reklamo niya. Binaliktad ito ng NLRC: illegally dismissed daw siya, at binigyan siya ng tatlong buwang sahod (NT$46,080), ng NT$3,000 na kinaltas, at ng NT$300 na attorney's fees. Kinatigan ng Court of Appeals ang mga award na ito. Umapela ang agency sa Supreme Court.

Illegally dismissed ba si Joy? Kung oo, magkano ang sahod na dapat sa kanya: tatlong buwan, o ang buong natitirang bahagi ng kontrata niya? At valid ba ang three-month clause na ibinalik ng Congress sa batas noong 2010?

Ibinasura ng Supreme Court ang petition ng agency at itinaas ang award kay Joy.

Illegal ang pagtanggal. Ang employer ang dapat magpatunay ng just cause (makatarungang dahilan). Inefficiency lang ang sinabi ng agency. Wala itong ebidensya, hindi nito sinabi kung aling standards ang hindi naabot ni Joy, at hindi nito ipinakitang ipinaalam sa kanya ang mga standards. Sabi ng Court, puwede lang tanggalin ang worker dahil sa inefficiency kung nagtakda ang employer ng work standards, ipinaalam ito sa worker, at ginawa ito nang may sapat na panahon bago ang assessment. Wala ring due process: walang dalawang written notice at walang pagkakataong magpaliwanag. Tinanggal siya at pinauwi sa iisang araw.

May [security of tenure](/tl/law/glossary/security-of-tenure) pa rin ang mga OFW. In-apply ng Court ang rule na ang batas ng lugar kung saan ginawa ang kontrata ang sumasaklaw dito, at inulit nito ang mga naunang ruling na pinoprotektahan ng labor law ng Pilipinas ang mga OFW na ang kontrata ay ginawa sa Pilipinas. Sa ilalim ng batas na iyon, puwedeng tanggalin ang OFW dahil lang sa just o authorized cause, at pagkatapos lang ng due process.

Void ulit ang three-month clause. Ang Section 10 ng Republic Act No. 8042, ang Migrant Workers and Overseas Filipinos Act of 1995, ay nagbibigay sa illegally dismissed na OFW ng sahod para sa natitirang bahagi ng kontrata "or for three (3) months for every year of the unexpired term, whichever is less" (o tatlong buwan kada taon ng natitirang term, alinman ang mas mababa). Sa Serrano v. Gallant Maritime Services (2009), idineklara ng Court na unconstitutional ang clause na iyon. Ibinalik ng Republic Act No. 10022, na na-promulgate noong March 8, 2010, ang parehong clause.

Napansin ng Court na hindi pa sakop ng RA 10022 si Joy, na tinanggal noong 1997. Gayunman, nagpasya pa rin ito tungkol sa clause, para maiwasan ang kalituhan at delay para sa maraming overseas worker. Sabi nito: "A law or provision of law that was already declared unconstitutional remains as such unless circumstances have so changed as to warrant a reverse conclusion." Sa madaling salita: nananatiling unconstitutional ang batas na naideklara nang ganoon, maliban kung nagbago ang sitwasyon nang sapat para baligtarin ang konklusyon. Wala itong nakitang ganoong pagbabago. Lumabag ulit ang clause sa equal protection at due process, at idineklarang "unconstitutional and, therefore, null and void" (unconstitutional, kaya walang bisa).

Interest. In-apply ng Court ang Nacar v. Gallery Frames at ang BSP Circular No. 799. Pero sabi nito, hindi sakop ng circular ang refund ng placement fee. Nagtatakda ang Section 10 ng RA 8042 ng 12% kada taon para sa refund na iyon, at "Bangko Sentral ng Pilipinas circulars cannot repeal Republic Act No. 8042" (hindi mapapawalang-bisa ng mga circular ng BSP ang RA 8042). Walang rate sa batas para sa sahod sa natitirang kontrata, kaya 6% kada taon ang interest nito.

Sino ang magbabayad. Ipinaliwanag ng Court na sa ilalim ng Section 10, jointly and severally liable (parehong mananagot, at puwedeng singilin ang buong halaga sa alinman) ang foreign employer at ang local agency sa money claims ng worker. Kung may dispute ang agency at ang ibang agency na sinasabing nilipatan ng accreditation ng employer, hindi nito pinipigilan ang worker na ipatupad ang judgment.

Ang order. Dapat bayaran ng agency si Joy ng sahod niya para sa natitirang bahagi ng kontrata, na binilang ng Court mula July 15, 1997 hanggang June 25, 1998, may 6% interest kada taon mula nang maging final ang judgment. Dapat din nitong ibalik ang NT$3,000 na kinaltas at bayaran ang NT$300 na attorney's fees, may parehong interest. Hindi kasama sa order ang refund ng placement fee. Hindi pa nagpasya ang NLRC sa claim na iyon.

Sumulat si Justice Brion ng separate opinion, na sumang-ayon sa isang bahagi at tumutol sa isang bahagi.

Unconstitutional at void ang clause na "or for three (3) months for every year of the unexpired term, whichever is less" sa Section 7 ng RA 10022, na nag-amyenda sa Section 10 ng RA 8042; may karapatan ang illegally dismissed na overseas worker sa sahod para sa buong natitirang bahagi ng employment contract, at may 12% interest na itinakda ng RA 8042 ang refund ng placement fee, na hindi mababago ng BSP circular.

Sinasagot ng Sameer ang argumentong tatlong buwang sahod lang ang puwedeng i-claim ng OFW na illegally dismissed. Kapag binasa kasama ng Serrano v. Gallant Maritime Services, ang ibig sabihin nito ay ang buong sahod sa natitirang kontrata ang batayan, natanggal man ang worker bago o pagkatapos maipasa ang RA 10022.

Narito ang isang gawa-gawang halimbawa, na imbento ang mga pangalan. Pumirma si Grace ng dalawang taong kontrata bilang factory worker sa abroad. Pinauwi siya ng employer pagkatapos ng apat na buwan nang walang valid na dahilan at walang abiso. Kung magpasya ang isang labor tribunal na illegal ang pagtanggal, ayon sa rule ng Sameer, ang batayan ng claim niya sa sahod ay ang 20 buwang natitira sa kontrata niya, hindi ang tatlong-buwang limit.

Ipinapaliwanag ng page na ito ang decision noong 2014. Hindi sakop dito ang mga batas tungkol sa overseas employment na naipasa pagkatapos ng 2014. Bago pumirma o magbayad sa anumang agency, i-check ang license nito sa DMW list. Para sa simpleng sagot, basahin ang OFW na illegally dismissed: sahod para sa natitirang kontrata, at kung may sarili kang kaso, tingnan ang saan makakakuha ng legal na tulong.