Legal Bala ang 5% nga Interest Kada Bulan sa Pilipinas?

Wala sang fixed para sa ordinaryo nga loan. Siling sang Article 1961 sang Civil Code nga ang usurious contracts ginadumalahan sang Usury Law kag iban pa nga special laws. Sa iya 2022 Resolution sa Lara's Gifts & Decors v. Midtown Industrial Sales, ginsiling sang Supreme Court nga ang Central Bank Circular No. 905, Series of 1982, "effectively lifted the ceiling on interest rates", ukon amo ang nagkuha sang ceiling sa interest rates.

Indi buot silingon nga puede na ang bisan ano nga rate. Siling man sang amo nga Resolution nga ang gin-agree nga interest rates, "whether conventional or compensatory, are subject to the 'unconscionability' standard". Sa iban nga hambal, hilway ang duha ka bahin nga mag-agree sa rate, pero puede magdumili ang korte nga ipatuman ang rate nga unconscionable.

Ini nga pahina para sa loan sa tunga sang pribado nga mga tawo suno sa Civil Code. Ang lending kag financing companies, lakip ang online lending apps, puede nga may lain nga mga patakaran nga wala ginasakop sang sini nga pahina. Basaha ang Online lending app harassment: ano ang ginasiling sang layi.

Ang lima ka porsyento kada bulan 60% kada tuig. Ang legal interest rate 6% kada tuig (basaha ang Ano ang legal interest rate?). Gani ang 5% kada bulan napulo ka pilo sang legal rate, kag lima ka pilo sang 12% kada tuig, nga amo ang doble sang legal rate (ang Court nagahambal sang "twice the prevailing legal rate", nga ginapaathag sa idalom).

Sa loan nga ₱100,000, ang 5% kada bulan ₱5,000 kada bulan, ukon ₱60,000 kada tuig, wala pa ang bisan ano nga penalty charges.

Wala sang isa lang ka numero. Siling sang Lara's Gifts (2022) nga ang interest rates "become unconscionable in light of the context in which they were imposed or applied", gani ang pamangkot nagadepende sa discretion sang korte suno sa facts sang kada kaso.

May ginhatag nga test ang Court. Sa Spouses Abella v. Spouses Abella (2015), siling sini nga ang legal rate amo ang presumptive nga makatarunganon nga bayad para sa ginhulam nga kuwarta. Kon ang gin-agree nga rate labaw sa doble sang prevailing legal rate, "it is for the creditor to prove that this rate is required by prevailing market conditions." Gin-utro ini sang Lara's Gifts (2022) kag gindugang nga ang nagpautang "must also show that the parties were on an equal footing when they stipulated on the interest rate."

Gani, kay ang legal rate 6% kada tuig:

Patakaran ini parte sa kon sin-o ang dapat magpamatuod sang ano. Indi ini legal cap, kag ang rate nga kubos sa 12% puede gihapon kuestyunon suno sa iya facts.

Huo, sa mga nauna nga kaso. Siling sang Lara's Gifts (2022): "This Court had struck down stipulated monthly interest rates of 2.5%, 5%, 6%, and 10% for being unconscionable." Sa amo man nga bahin, ginpaathag sang Court ang Toledo v. Hyden, diin ginbaton ang monthly rate nga 6% tubtob 7% kay ang nakautang wala sa dinalian nga kinahanglan sang kuwarta kag siya mismo may sala sa indi patas nga mga buhat.

Sa Abella, gusto sang mga nagpautang ang 2.5% kada bulan, ukon 30% kada tuig. Ginpakita sang Court kon paano, kon compounded, ang utang sa loan nga ₱500,000 magdaku unta sang labaw sa ₱33 million pag-abot sang 2015. Gintawag sini nga unconscionable ang rate kag siling sini nga ang interest "is not the default vehicle for predatory gain."

Ginapakita sang sini nga mga kaso ang pattern: ang mataas nga monthly rates kasagaran gina-strike down, pero ang resulta nagadepende sa facts.

Ang rate lang ang ginakuha. Siling sang Lara's Gifts (2022) nga kon unconscionable ang gin-agree nga rate, "only the rate is nullified and deemed not written into the contract; the parties' agreement on the payment of interest remains." Dayon ginagamit sang korte ang legal rate nga ginasunod sang tion nga ginhimo ang kasugtanan.

Dapat gihapon bayaran sang nakautang ang principal. Suno sa Article 1953 sang Civil Code, dapat ibalik sang naghulam ang pareho nga kantidad sang pareho nga klase kag kalidad. Ang desisyon nga sobra kataas ang interest indi nagakansela sang loan.

Pareho man ang pagtratar sa penalty charges. Siling sang Article 1229 nga ang penalty "may also be reduced by the courts if it is iniquitous or unconscionable", kag ginsiling sang Lara's Gifts (2022) nga ginpanubo ukon ginkuha sang Court ang penalty charges nga unconscionable.

Huo. Siling sang Article 1956:

Ang rate nga gin-agree lang paagi sa hambal ("5% kada bulan" nga ginhambal pero wala ginsulat) indi dapat bayaran bilang interest. Kon ang pirmado nga note nagasiling "with interest" pero wala sang rate, gin-aplikar sang Abella ang legal rate nga ginasunod sang tion nga ginpirmahan ang note. Basaha ang Balido bala ang promissory note nga wala ginpanotaryo?

Ini mga halimbawa lang nga gin-imbento para ipakita kon paano nagaobra ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Rosa naghulam sang ₱100,000 kay Tess, isa ka pribado nga nagapautang. Ang pirmado nga note nagasiling "5% interest per month". Nagbayad si Rosa sang pila ka tion, dayon nag-untat. Kon kasuhan siya ni Tess, dapat ipakita ni Tess nga ang 5% kada bulan (60% kada tuig) ginakinahanglan sang market conditions kag nga pareho ang posisyon nila ni Rosa. Kon makita sang korte nga unconscionable ang rate, kuhaon sini ang rate kag gamiton ang legal rate nga ginasunod sang tion nga ginpirmahan ang note. Utang gihapon ni Rosa ang ₱100,000.

Si Dan naghulam sang ₱10,000 sa iya ka-opisina. Nag-agree sila sa hambal sang "5% kada bulan", pero wala sang ginsulat. Ang 5% indi dapat bayaran bilang interest (Article 1956). Kon maulihi si Dan sa pagbayad pagkatapos sang demand, ang legal interest lang ang masingil sang iya ka-opisina bilang danyos sa pagkaulihi.

Si Liza nagpautang sang ₱30,000 sa 1% kada bulan (12% kada tuig) paagi sa pirmado nga note. Indi ini labaw sa doble sang legal rate, gani wala nagaaplikar ang dugang nga pas-anon sa pagpamatuod. Puede gihapon pangayuon kay Liza nga pamatud-an ang loan kag ang kasugtanan.

Makighambal sa abogado kon ginakasuhan ka parte sa loan nga may mataas nga monthly rate ukon penalty charges, kon nagapautang ka kag ginadesisyunan mo kon ano nga rate ang ibutang sa kontrata, ukon kon may lending company nga labot. Kon unconscionable bala ang rate, ginadesisyunan ini kada kaso, suno sa ebidensya. Kon indi mo makaya ang abogado, basaha ang Libre nga legal nga bulig sa Pilipinas.