Legal Kadi ti 5% a Binulan nga Interest iti Pilipinas?

Awan ti naikeddeng para kadagiti kadawyan nga utang. Kuna ti Article 1961 ti Civil Code a dagiti usurious contract ket iturturay ti Usury Law ken dadduma a special law. Iti 2022 a Resolution-na iti Lara's Gifts & Decors v. Midtown Industrial Sales, kinuna ti Supreme Court a ti Central Bank Circular No. 905, Series of 1982, "effectively lifted the ceiling on interest rates."

Saan a kayatna a sawen nga umiso ti aniaman a rate. Kuna met dayta a Resolution a dagiti nagtulagan nga interest rate, "whether conventional or compensatory, are subject to the 'unconscionability' standard". Iti sabali a sao, siwayawaya dagiti partido nga agtulag iti rate, ngem mabalin nga ilaksid ti korte a patungpalen ti rate nga unconscionable.

Sakup daytoy a panid dagiti utang iti nagbaetan dagiti pribado a partido iti sidong ti Civil Code. Dagiti lending ken financing company, a pakairamanan dagiti online lending app, ket mabalin nga adda iti sidong ti sabali a pagannurotan a saan a sakup daytoy a panid. Kitaen ti Panangriribuk dagiti online lending app: ania ti kuna ti linteg.

Ti lima a porsiento kada bulan ket 60% kada tawen. Ti legal interest rate ket 6% kada tawen (kitaen ti Ania ti legal interest rate?). Isu a ti 5% kada bulan ket mamimpullo ti legal rate, ken mamimlima ti 12% kada tawen, a mamindua ti legal rate (agsao ti Court iti "twice the prevailing legal rate", a mailawlawag iti baba).

Iti utang nga ₱100,000, ti 5% kada bulan ket ₱5,000 iti tunggal bulan, wenno ₱60,000 kada tawen, sakbay ti aniaman a penalty charge.

Awan ti maymaysa a numero. Kuna ti Lara's Gifts (2022) a dagiti interest rate ket "become unconscionable in light of the context in which they were imposed or applied", isu nga agpannuray ti saludsod iti pangngeddeng ti korte a naibatay kadagiti pasamak ti tunggal kaso.

Nangted ti Court iti maysa a pagpadasan a test. Iti Spouses Abella v. Spouses Abella (2015), kinunana a ti legal rate ti maipagarup a nainkalintegan a bayad para iti kuarta a binulod. No ti nagtulagan a rate ket nasurok ngem mamindua ti agdama a legal rate, "it is for the creditor to prove that this rate is required by prevailing market conditions." Inulit daytoy ti Lara's Gifts (2022) ket innayonna a ti creditor "must also show that the parties were on an equal footing when they stipulated on the interest rate."

Isu nga, no 6% kada tawen ti legal rate:

Pagannurotan daytoy no siasino ti masapul a mangpaneknek iti ania. Saan daytoy a legal a kangatuan, ket mabalin latta a mapagduaduaan ti rate a nababbaba ngem 12% gapu kadagiti pasamakna.

Wen, kadagiti immuna a kaso. Kuna ti Lara's Gifts (2022): "This Court had struck down stipulated monthly interest rates of 2.5%, 5%, 6%, and 10% for being unconscionable." Iti isu met laeng a paset, inlawlawag ti Court ti Toledo v. Hyden, a ti binulan a rate nga 6% agingga iti 7% ket inanamongan gapu ta saan a kasapulan unay ti nangutang ti kuarta ken isuna met laeng ti nagaramid iti saan a nainkalintegan nga aramid.

Iti Abella, kayat dagiti nagpabulod ti 2.5% kada bulan, wenno 30% kada tawen. Impakita ti Court no kasano a, no ma-compound, ti utang iti ₱500,000 a binulod ket dimmakkel koma iti nasurok nga ₱33 million iti 2015. Inawaganna ti rate nga unconscionable ket kinunana a ti interest ket "is not the default vehicle for predatory gain."

Ipakita dagitoy a kaso ti padron: masansan a maikkat dagiti nangato a binulan a rate, ngem ti resulta ket agdepende kadagiti pasamak.

Ti laeng rate ti maikkat. Kuna ti Lara's Gifts (2022) a no unconscionable ti nagtulagan a rate, "only the rate is nullified and deemed not written into the contract; the parties' agreement on the payment of interest remains." Kalpasanna, usaren ti korte ti legal rate nga agdama idi naaramid ti katulagan.

Utang latta ti nangutang ti principal (ti kuarta a binulodna). Iti Article 1953 ti Civil Code, masapul nga isubli ti nangutang ti agpada a kadakkel iti isu met laeng a kita ken kalidad. Ti pannakaikeddeng a nangato unay ti interest ket saanna nga ikkaten ti utang.

Kasta met ti pannakatrato dagiti penalty charge. Kuna ti Article 1229 a ti penalty "may also be reduced by the courts if it is iniquitous or unconscionable", ket kuna ti Lara's Gifts (2022) a kinissayan wenno inikkat ti Court dagiti penalty charge nga unconscionable.

Wen. Kuna ti Article 1956:

Ti rate a nagtulagan laeng babaen ti sao ("5% kada bulan" a naibaga ngem saan a pulos a naisurat) ket saan a masingir kas interest. No kuna ti pinirmaan a nota ti "with interest" ngem awan ti rate, inusar ti Abella ti legal rate nga agdama idi napirmaan ti nota. Kitaen ti Valid kadi ti promissory note nga awan notary?

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti pagannurotan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Nangutang ni Rosa iti ₱100,000 ken ni Tess, maysa a pribado a nagpabulod. Kuna ti pinirmaan a nota ti "5% interest per month". Nagbayad ni Rosa iti apagbiit, sa nagsardeng. No idarum ni Tess, masapul nga ipakitana a kasapulan ti kasasaad ti market ti 5% kada bulan (60% kada tawen) ken agpada ti puestoda ken ni Rosa. No ikeddeng ti korte nga unconscionable ti rate, ikkatenna ti rate ket usarenna ti legal rate nga agdama idi napirmaan ti nota. Utang latta ni Rosa ti ₱100,000.

Nangutang ni Dan iti ₱10,000 iti katrabahona. Nagtulaganda babaen ti sao ti "5% kada bulan", ngem awan ti naisurat. Saan a masingir kas interest ti 5% (Article 1956). No naladaw ti panagbayad ni Dan kalpasan ti demand, legal interest laeng ti mabalin a kiddawen ti katrabahona kas danyos gapu iti pannakaladaw.

Agpabulod ni Liza iti ₱30,000 iti 1% kada bulan (12% kada tawen) babaen ti pinirmaan a nota. Saan daytoy a nangatngato ngem mamindua ti legal rate, isu a saan nga agaplikar ti nayon a pabaklay a panangpaneknek. Mabalin latta a mapakiddawan ni Liza a paneknekanna ti utang ken ti katulagan.

Makisarita iti abogado no maidarumka maipapan iti utang a nangato ti binulan a rate wenno penalty charge, no nagpabulodka ket ikeddengmo no ania a rate ti ikabil iti kontrata, wenno no adda lending company a nairaman. Maikeddeng iti tunggal kaso, sigun iti ebidensia, no unconscionable wenno saan ti maysa a rate. No saanmo a kaya ti agbayad iti abogado, kitaen ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas.