Hindi Nagbayad ang Kabilang Panig: Puwede Bang I-cancel ang Kontrata?

Sumasaklaw ang Article 1191 sa reciprocal obligations, kung saan bawat panig ay creditor at debtor ng isa't isa, gaya ng bentahan:

Ang "rescission" dito ay ang pag-cancel ng kontrata dahil sa paglabag ng kabilang panig. Sa The Wellex Group v. U-Land Airlines (2015), tinawag ito ng Korte na "a principal action precisely because it is a violation of the original reciprocal prestation."

Hindi. Sa Spouses Kaw v. Heirs of Nodalo (2024), sinabi ng Korte na ang rescission ay "is not permitted for a slight or casual breach of the contract, but only for such breaches that are substantial and fundamental as to defeat the object of the parties in making the agreement." Ibig sabihin, hindi puwede sa maliit na paglabag, kundi sa mabibigat lang na sumisira sa layunin ng kasunduan. Hindi ito ibinibigay:

1. kung maliit o hindi gaanong mahalaga ang breach;
2. kung may substantial compliance (halos natupad na); at
3. kung may makitang valid na dahilan ang korte para magbigay ng panahon para tumupad.

Sumusunod ang ikatlong punto sa teksto ng Article 1191: puwedeng magtakda ang korte ng panahon sa halip na mag-utos ng rescission kapag may makatwirang dahilan.

Halimbawa ng substantial breach ang Verga v. Harbor Star Shipping Services (2024), kung saan ang hindi pag-deliver ng nagbenta ng stock certificates ay "amounted to a substantial breach of their contract which gave rise to a right to rescind the sale" (naging mabigat na paglabag na nagbigay ng karapatang i-rescind ang bentahan).

Puwedeng sabihin ng kontrata na kayang i-cancel ito ng isang panig nang mag-isa. Pero sa Kaw, sinabi ng Korte na "judicial validation of such unilateral rescission is necessary, for it is only the final judgment of a court that will conclusively settle whether the action taken was correct in law." Kaya kung kinokontra ng kabilang panig ang pag-cancel, ang korte ang magpapasya.

Sa contract to sell, nakadepende ang obligasyon ng nagbebenta na magbenta sa buong bayad ng presyo. Ipinaliwanag ng Kaw na kung hindi nabayaran ng buyer ang buong presyo, "the remedy of rescission is not available because the non-fulfillment of the suspensive condition for failure to pay the full purchase price simply prevents the obligation to sell the subject property from arising". Ibig sabihin, hindi puwede ang rescission dahil hindi pa nagkakaroon ng obligasyong magbenta. Kung ibang substantial breach ang batayan ng claim, "the remedy of rescission is available".

Hindi saklaw ng page na ito ang mga espesyal na batas sa installment sales ng real estate.

Ibinabalik ng bawat panig ang natanggap nito. Sinasabi ng Article 1385 na ang rescission ay "creates the obligation to return the things which were the object of the contract, together with their fruits, and the price with its interest" (lumilikha ng obligasyong ibalik ang mga bagay sa kontrata, kasama ang mga bunga nito, at ang presyo kasama ang interest). Kinumpirma ng Wellex na sakop nito ang rescission sa ilalim ng Article 1191.

Puwede ring humingi ng damages ang naagrabyadong panig. Protektado ang ibang taong nakakuha ng bagay in good faith, gaya ng sinasabi ng huling talata ng Article 1191 at ng Article 1385.

Iba ito sa "rescissible contracts" ng Articles 1381 to 1383, gaya ng mga kontratang nagdudulot ng lesion (malaking pagkalugi), na puwedeng i-rescind kahit walang breach. Pinaghiwalay ng Wellex ang dalawa. Para sa iba pang may depektong kontrata, tingnan ang Void vs voidable contracts.

Gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Ibinenta ni Elmer ang delivery van niya kay Fely sa presyong babayaran nang dalawang hati, at ibinigay na niya ang van. Binayaran ni Fely ang unang hati pero ayaw nang bayaran ang natitira, na siyang mas malaking bahagi ng presyo. Puwedeng hilingin ni Elmer sa korte na i-rescind ang bentahan sa ilalim ng Article 1191 at iutos na ibalik ang van, habang ibabalik niya ang ibinayad ni Fely, at may damages pa. Kung halos lahat ay nabayaran na ni Fely at ilang araw lang siyang late, puwedeng makita ng korte na may substantial compliance at tanggihan ang rescission.

Tingnan din ang kahulugan ng rescission at ang topic page tungkol sa kontrata at obligasyon.

Kumonsulta sa abogado kung hindi nagbayad o hindi tumupad ang kabilang panig sa kontrata, kung gusto mong i-cancel ang kontrata o nakatanggap ka ng notice of cancellation, o kung may clause ang kontrata tungkol sa automatic cancellation. Kung substantial ang breach ay pinagpapasyahan kada kaso.

Kung wala kang pambayad sa abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas. Tingnan din ang Kailangan ba ng demand letter bago magdemanda?