Article 91 sang Family Code: Ano ang sakop sang absolute community property
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 91?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
Unless otherwise provided in this Chapter or in the marriage settlements, the community property shall consist of all the property owned by the spouses at the time of the celebration of the marriage or acquired thereafter.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Siling sang Article 91, sa absolute community of property, ang komon nga propiedad amo ang tanan nga propiedad nga ara na sa mag-asawa sang adlaw sang kasal kag ang tanan nga nakuha pagkatapos. Amo ini ang default nga sistema para sa mag-asawa nga nagpakasal sa idalom sang Family Code nga wala sang prenup (Article 75). Ang mga luwas nakalista sa Article 92, ukon mahimo maghalin sa marriage settlement sang mag-asawa. Kag ginakabig sang Article 93 nga komon ang propiedad nga nakuha sa sulod sang kasal.
Sa simple nga pulong: sa absolute community, ang "akon" antes sang kasal kasagaran nangin "aton", upod ang ginakita kag ginabakal sang kada isa pagkatapos. Tatlo lang ka klase sang propiedad ang nagapabilin nga bulag suno sa Article 92.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Maria: condo nga ginbakal antes sang kasal
Nabayaran na ni Maria sing bug-os ang iya condo sang 2012 kag nagpakasal sila ni Jose sang 2015 nga wala sang prenup. Wala sang bata ang bisan sin-o sa ila sa nauna nga kasal. Suno sa Article 91, nangin community property ang condo halin sa adlaw sang kasal, bisan si Maria lang ang nagbayad sini.
Si Maria liwat: lote halin sa iya tatay
Sang 2020, napatay ang tatay ni Maria kag ginbilin sa iya ang isa ka lote paagi sa iya will. Ginapaabangan ang lote. Nakuha ang lote paagi sa gratuitous title, gani nagapabilin ini nga kay Maria suno sa Article 92(1), upod ang kita sa abang, luwas kon klaro nga ginsiling sang will nga bahin ini sang community.
Ramon: balo nga nagpakasal liwat
Si Ramon, balo nga may bata nga lalaki sa una niya nga kasal, may balay na antes sia nagpakasal kay Elsa. Suno sa Article 92(3), nagapabilin nga eksklusibo nga propiedad ni Ramon ang balay kag ang kita sini, kay may legitimate descendant sia sa nauna nga kasal.
Ben: salakyan nga sa iya lang ngalan
Nagbakal si Ben sang salakyan sa sulod sang iya kasal kay Ana kag ginparehistro niya ini sa iya lang ngalan. Ginakabig sang Article 93 nga sakop sang community ang salakyan. Kon siling ni Ben nga iya lang ini, dapat niya pamatud-an nga isa ini sa mga propiedad nga ginsikway sang Article 92.
Ini mga himo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagadalagan ang rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Nagasugod ang community sa mismo nga oras nga ginhiwat ang kasal, kag void (wala sing bili) ang bisan ano nga kasugtanan nga iban ang petsa sang pagsugod (Article 88).
- Mag-upod ang mag-asawa sa pagdumala sang community property. Indi ini mabaligya ukon ma-mortgage sang isa nga wala sang written consent (sinulat nga pagtugot) sang isa ukon order sang korte (Article 96).
- Wala sang bisan sin-o sa mag-asawa ang makadonate sang community property nga wala sang pagtugot sang isa, luwas sa diutay nga donation para sa charity ukon sa mga okasyon sang kalipay ukon kalisod sang pamilya (Article 98).
- Ginabayaran sang community ang mga utang nga nakalista sa Article 94, pareho sang suporta sa pamilya kag mga utang nga ginhimo para sa benepisyo sang community.
- Nagatapos ang community kon may mapatay, legal separation, annulment ukon declaration of nullity, ukon judicial separation of property (Article 99). Dayon ginapartihan ang net assets suno sa Article 102. Tan-awa ang epekto sang legal separation.
- Ang mag-asawa nga nagpakasal antes sang August 3, 1988 nga wala sang prenup kasagaran sakop sang conjugal partnership of gains, diin ginabilin sang kada isa ang iya gindala sa kasal (Article 109). Tan-awa ang Article 124 kag ang absolute community vs conjugal partnership.
- Ang live-in partners indi sakop sini nga sistema; tan-awa ang Article 147.
Ano ang ginasiling sang Article 91?
Unless otherwise provided in this Chapter or in the marriage settlements, the community property shall consist of all the property owned by the spouses at the time of the celebration of the marriage or acquired thereafter.
Importante ang una nga mga pulong. Ang "Unless otherwise provided in this Chapter" nagatudlo sa mga ginsikway sa Article 92. Ang "or in the marriage settlements" buot silingon nga mahimo bag-uhon sang balido nga prenup ang rule.
Ano nga propiedad ang indi sakop sang absolute community?
Tatlo ka luwas ang ginalista sang Article 92:
(1) Property acquired during the marriage by gratuitous title by either spouse, and the fruits as well as the income thereof, if any, unless it is expressly provided by the donor, testator or grantor that they shall form part of the community property; (2) Property for personal and exclusive use of either spouse. However, jewelry shall form part of the community property; (3) Property acquired before the marriage by either spouse who has legitimate descendants by a former marriage, and the fruits as well as the income, if any, of such property.
Sa simple nga pulong:
- Regalo kag panublion nga nabaton sa sulod sang kasal. Ang "gratuitous title" buot silingon nga libre nga nakuha sang asawa ukon bana ang propiedad, pareho sang donation ukon panublion. Bulag ang propiedad kag ang bunga kag kita sini, luwas kon klaro nga ginsiling sang naghatag nga mangin komon ini.
- Mga butang para sa personal nga gamit sang isa, pareho sang bayo. Ang alahas ang luwas: komon nga propiedad ini.
- Propiedad antes sang kasal sang asawa ukon bana nga may legitimate descendants sa nauna nga kasal, upod ang bunga kag kita sini. Ginaprotektahan sini ang mga kabataan sa una nga kasal.
Sin-o ang dapat magpamatuod nga ginsikway ang isa ka propiedad?
Ang asawa ukon bana nga nagasiling sini. May presumption ang Article 93 (ginakabig sang layi nga matuod ini, tubtob may magpamatuod nga indi):
Property acquired during the marriage is presumed to belong to the community, unless it is proved that it is one of those excluded therefrom.
Gani ang salakyan ukon lote nga ginbakal sa sulod sang kasal ginakabig nga komon nga propiedad, luwas kon may magpamatuod nga sakop ini sang Article 92.
Masami nga pamangkot
Bahin bala sang community ang propiedad nga ginbakal ko antes sang kasal?
Kasagaran huo, sa absolute community. Sakop sang Article 91 ang tanan nga propiedad sang mag-asawa sang adlaw sang kasal. Ang luwas amo ang Article 92(3): ang propiedad nga ara na antes sang kasal sang asawa ukon bana nga may legitimate descendants (lehitimo nga kaliwat) sa nauna nga kasal, nagapabilin nga iya, upod ang bunga kag kita sini.
Ginapaambit bala sa akon asawa ukon bana ang akon panublion?
Indi, luwas kon ang tawo nga nagbilin sini sa imo klaro nga nagsiling nga mangin bahin ini sang community. Ginsikway sang Article 92(1) ang propiedad nga nakuha sa sulod sang kasal paagi sa gratuitous title, pareho sang panublion ukon donation, upod ang bunga kag kita sini.
Community property bala ang alahas?
Huo. Ginsikway sang Article 92(2) ang propiedad para sa personal kag eksklusibo nga gamit sang asawa ukon bana, pero siling sini nga ang alahas bahin sang community property.
Ngalan lang sang akon bana ang yara sa titulo sang balay. Komon gihapon bala ini?
Kon nakuha ini sa sulod sang kasal, ginakabig sang Article 93 nga sakop ini sang community, luwas kon mapamatud-an nga isa ini sa mga propiedad nga ginsikway sang Article 92.
Paano ginapartihan ang community property kon matapos ang kasal?
Ginalista sang Article 102 ang mga tikang: inventory, pagbayad sang mga utang, paghatag sa kada isa sang iya eksklusibo nga propiedad, kag dayon ginapartihan sing patas ang net assets, luwas kon iban ang partihan sa marriage settlement ukon may bahin nga balido nga ginbayaan.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?