Employee vs Independent Contractor: Ano ang Pagkakaiba?
Mabilis na sagot
Nagtatrabaho ang employee sa ilalim ng kontrol ng kompanya kung paano gagawin ang trabaho. Kinukuha naman ang independent contractor para sa isang resulta, at siya ang nagpapasya kung paano ito makakamit. Pinaghihiwalay sila ng mga korte sa Pilipinas gamit ang four-fold test, at control ang pinakamabigat. Mahalaga ang pagkakaiba dahil sa employees lang ang mga karapatan sa Labor Code gaya ng security of tenure, at dahil ito ang nagpapasya kung sa Labor Arbiter o sa regular courts dadalhin ang claim.
| Aspekto | Employee | Independent contractor | Batayan sa batas |
|---|---|---|---|
| Ang test | Lahat ng apat na element ay tumuturo sa employment: ang kumuha ang pumili at nag-engage sa manggagawa, nagbabayad ng sahod, puwede siyang tanggalin, at kontrolado ang means and methods ng trabaho (Sonza v. ABS-CBN, 2004). | Hindi tumuturo sa employment ang apat na element, lalo na ang control. Tinitimbang ng Korte ang bawat isa batay sa facts. | |
| Control (ang pinakamahalagang element) | Kontrolado ng kumuha kung paano ginagawa ang trabaho. "The greater the supervision and control the hirer exercises, the more likely the worker is deemed an employee" (Sonza). | Resulta lang ang kontrolado ng kumuha. Sa Sonza, hindi sinabi ng network sa host kung paano bigkasin ang lines niya o kung paano humarap on air. | |
| Rules na itinakda ng kumuha | Ang rules na nagtatakda ng means and methods ng trabaho ay tumuturo sa employment. | Ang rules na gabay lang para makuha ang gustong resulta ay hindi lumilikha ng employment relationship (Sonza). | |
| Exclusivity | Hindi sapat na patunay ng employment ang pagtatrabaho para sa iisang kompanya lang. | "Even an independent contractor can validly provide his services exclusively to the hiring party" (Sonza). | |
| Sino ang dapat magpatunay ng status | Puwedeng ipakita ang employment ng anumang competent at relevant na ebidensya: ID, cash vouchers, social security registration, appointment letters o contracts, payrolls, organization charts at personnel lists (Fuji Television Network v. Espiritu, 2014). | "It is the burden of the employer to prove that a person whose services it pays for is an independent contractor" (Fuji, 2014). | |
| Security of tenure at mga benepisyo sa Labor Code | Meron, dahil galing ang mga ito sa employer-employee relationship. | Wala: may security of tenure lang kung may employer-employee relationship (Sonza). Sa kontrata galing ang mga karapatan. | |
| Saan ifa-file ang claims | Sa DOLE o sa Labor Arbiter ang labor claims, depende sa claim (Arts. 129, 224 [217]). | Civil dispute para sa regular courts ang claims batay sa kontrata. Sa Sonza, ibinasura ng Labor Arbiter ang kaso dahil walang jurisdiction. | Article 129, Labor Code, Article 224 [217], Labor Code |
| May third party sa gitna | Sa labor-only contracting, agent lang ang supplier at ang kompanya ang mananagot sa mga manggagawa na parang direkta silang empleyado nito (Art. 106, last paragraph). | Pinapayagan ang legitimate job contracting; kinikilala rin ng Fuji (2014) ang independent contractors na may natatanging skills at talent. | Article 106, Labor Code |
Ano ang four-fold test?
Sa Sonza v. ABS-CBN (2004), inulit ng Supreme Court ang mga element ng employer-employee relationship: "(a) the selection and engagement of the employee; (b) the payment of wages; (c) the power of dismissal; and (d) the employer's power to control the employee on the means and methods by which the work is accomplished." Ibig sabihin: ang pagpili at pagkuha sa empleyado, ang pagbabayad ng sahod, ang kapangyarihang magtanggal, at ang kontrol sa paraan ng paggawa ng trabaho. Tinawag nito ang huli, "the so-called 'control test'", na "the most important element". Tingnan ang four-fold test.
Ganito ipinaliwanag ng Korte ang control: "The greater the supervision and control the hirer exercises, the more likely the worker is deemed an employee." Totoo rin ang kabaligtaran: habang mas maliit ang control, mas malamang na independent contractor ang manggagawa.
Paano ito inilapat sa Sonza?
Kinuha ang host ng isang radio at television program sa pamamagitan ng sarili niyang management company. Nang umalis siya, nag-claim siya sa Labor Arbiter ng hindi nabayarang sahod at benepisyo. Ibinasura ng Labor Arbiter ang kaso dahil walang jurisdiction, at sumang-ayon ang Supreme Court na independent contractor siya:
- Pagpili: pinili siya dahil sa natatangi niyang skills, talent at pagiging celebrity.
- Bayad: galing sa pinag-usapang kasunduan ang talent fees at benepisyo niya, at malayong mas mataas kaysa ordinaryong salary scale.
- Pagtanggal: puwede lang tapusin ang kasunduan kapag may breach of contract.
- Control: hindi sinabi ng network kung paano niya bibigkasin ang lines niya o haharap on air; resulta lang ang kontrolado nito.
Idinagdag ng Korte na "Being an exclusive talent does not by itself mean that SONZA is an employee of ABS-CBN", ibig sabihin hindi sapat ang pagiging exclusive talent para maging empleyado, at may security of tenure lang kung may employer-employee relationship. "Individuals with special skills, expertise or talent enjoy the freedom to offer their services as independent contractors."
Sino ang dapat magpatunay ng status ng manggagawa?
Sa Fuji Television Network v. Espiritu (2014), itinuring na regular employee na illegally dismissed ang isang news correspondent na kinuha sa taunang kontrata. Sinabi ng Korte: "It is the burden of the employer to prove that a person whose services it pays for is an independent contractor rather than a regular employee with or without a fixed term." Inilista rin nito ang mga uri ng ebidensya na puwedeng magpatunay ng employment: ID, cash vouchers, social security registration, appointment letters o employment contracts, payrolls, organization charts at personnel lists.
Dalawang uri ng independent contractor ang inilarawan sa Fuji: "those engaged in legitimate job contracting and those who have unique skills and talents that set them apart from ordinary employees."
Paano kung may agency sa gitna?
Ang tanong ay kung totoong contractor ang agency. Dinedepina ng last paragraph ng Article 106 ang labor-only contracting:
There is "labor-only" contracting where the person supplying workers to an employer does not have substantial capital or investment in the form of tools, equipment, machineries, work premises, among others, and the workers recruited and placed by such person are performing activities which are directly related to the principal business of such employer. In such cases, the person or intermediary shall be considered merely as an agent of the employer who shall be responsible to the workers in the same manner and extent as if the latter were directly employed by him.
Sa madaling salita: labor-only contracting kapag walang sapat na puhunan o gamit ang nagsu-supply ng manggagawa at direktang bahagi ng pangunahing negosyo ng employer ang trabaho nila; sa ganoong kaso, agent lang ang supplier at ang employer ang mananagot sa mga manggagawa.
Sa Sonza, sinabi ng host na labor-only contractor ang sarili niyang management company. Hindi sumang-ayon ang Korte, dahil pag-aari ng host at ng broadcast partner niya ang kompanya, pinamumunuan ito ng host, at kumilos ito bilang agent niya, hindi ng network. Tingnan ang endo at labor-only contracting at mananagot ba ang client company sa hindi nabayarang sahod ng agency?
Saan dadalhin ang claims?
Napupunta sa DOLE Regional Director ang money claims ng employee kapag maliit ito at walang reinstatement (Article 129), at kung hindi, sa Labor Arbiter ([Article 224 [217]](/law/labor-code/article-224)). Ang claims ng independent contractor sa ilalim ng kontrata ay civil case para sa regular courts, gaya sa Sonza. Tingnan ang paano mag-file ng labor complaint. Para sa mga uri ng empleyado at karapatan nila, tingnan ang employment status at mga karapatan ng empleyado.
Paano ito sa totoong buhay?
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang rules. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Kinuha si Mara bilang graphic artist "per project". Ang kompanya ang nagtatakda ng oras niya, pinagagamit siya ng computer nila sa opisina, inaaprubahan ang bawat hakbang ng trabaho niya, at puwede siyang tanggalin anumang oras. Karamihan sa mga element, lalo na ang control, ay tumuturo sa employment, anuman ang tawag sa kontrata niya. Ayon sa Fuji, ang kompanya ang dapat magpatunay na independent contractor siya.
Pumayag si Ken, isang freelance web developer, na gumawa ng website kapalit ng fixed fee, na dapat tapos bago ang isang deadline. Sarili niyang gamit ang ginagamit niya, nagtatrabaho siya kung kailan niya gusto, at ang tapos na site lang ang tinitingnan ng kompanya. Mukhang independent contractor relationship ito.
Ipinadala si Lito ng isang agency para magtrabaho bilang packer sa isang pabrika. Walang sariling gamit o puhunan ang agency, at bahagi ng pangunahing negosyo ng pabrika ang pag-pack. Puwedeng labor-only contracting ito, at puwedeng ituring na employer niya ang pabrika.
Kailan kailangan ng abogado?
Kumausap ng abogado kung contractor o freelancer ang tawag sa iyo sa kontrata pero nagtatrabaho ka na parang empleyado, o kung itinatanggi ng isang kompanya na employer mo sila. Tinitimbang batay sa ebidensya ang bawat element ng test, at ang sagot ang nagpapasya sa mga karapatan mo at kung saan dapat i-file ang kaso mo. Kung hindi mo kaya ang bayad sa abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.
Anong mga probisyon ang batayan ng sagot na ito?
Anong mga desisyon ng Supreme Court ang kaugnay?
Mga madalas itanong
Paano malalaman kung employee ka o independent contractor?
Ginagamit ng mga korte ang four-fold test: sino ang pumili at nag-engage sa iyo, sino ang nagbabayad ng sahod mo, sino ang puwedeng magtanggal sa iyo, at sino ang may kontrol sa means and methods ng trabaho mo. Sa Sonza v. ABS-CBN (2004), tinawag ng Supreme Court na pinakamahalagang element ang control.
Ano ang control test?
Tinatanong nito kung kontrolado ng kumuha kung paano ginagawa ang trabaho, hindi lang ang resulta. Sa Sonza (2004), sinabi ng Korte na habang mas malaki ang supervision at control ng kumuha, mas malamang na employee ang manggagawa, at habang mas maliit ang control, mas malamang na independent contractor.
Sino ang dapat magpatunay na independent contractor ang manggagawa?
Ang kompanya. Sa Fuji Television Network v. Espiritu (2014), sinabi ng Supreme Court na nasa employer ang burden na patunayan na independent contractor, at hindi regular employee, ang taong binabayaran nito para sa serbisyo.
Employee ka na ba kung iisang kompanya lang ang pinagtatrabahuhan mo?
Hindi dahil lang doon. Sa Sonza (2004), sinabi ng Korte na hindi sapat ang pagiging exclusive talent para maging employee, dahil puwede ring magbigay ng serbisyo nang exclusive sa iisang kumuha ang independent contractor.
Anong ebidensya ang nagpapakita ng employer-employee relationship?
Sa Fuji (2014), sinabi ng Korte na puwedeng tanggapin ang anumang competent at relevant na ebidensya, gaya ng ID, cash vouchers, social security registration, appointment letters o employment contracts, payrolls, organization charts at personnel lists.
Puwede bang mag-file ng kaso sa Labor Arbiter ang independent contractor?
Kung walang employer-employee relationship, walang jurisdiction ang Labor Arbiter sa claims batay sa kontrata. Sa Sonza (2004), ibinasura ng Labor Arbiter ang reklamo ng host dahil dito, at sinabi ng Supreme Court na sa regular courts dapat dalhin ang claims niya.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?