Article 353 sang Revised Penal Code: Kahulugan sang libel
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 353?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
A libel is a public and malicious imputation of a crime, or of a vice or defect, real or imaginary, or any act, omission, condition, status, or circumstance tending to cause the dishonor, discredit, or contempt of a natural or juridical person, or to blacken the memory of one who is dead.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ginapaathag sang Article 353 ang libel bilang publiko kag malisyoso nga imputation nga mahimo makapakahuya, makadaut sang dungog ukon makapakanubo sa isa ka tawo, ukon makadaut sang handumanan sang tawo nga patay na. Ang imputation mahimo nga krimen, bisyo, depekto, ukon bisan ano nga buhat, kahimtangan ukon status, kag indi importante kon matuod ini ukon hinimo-himo lang. Ginapaathag lang sang Article 353 kon ano ang krimen; ang silot yara sa Article 355.
Ang "imputation" buot silingon ang pagsiling ukon pagpahangop nga may ginhimo ang isa ka tawo ukon may kinaiya sia nga amo sina. Ang "publiko" buot silingon nga ginpahibalo ang ginsiling sa iban, indi lang sa tunga sang naghambal kag sang tawo nga ginsalakay. Ang "malisyoso" nahanungod sa malice, nga ginapresumir sang Article 354 sa kadam-an nga kaso. Ang insulto nga ginhambal indi libel kundi slander, ukon oral defamation.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Jessa: post nahanungod sa iya anay amo
Nag-post si Jessa sa Facebook nga ang iya anay employer nga si Ramil "steals the salaries of his staff" (nagakawat sang sweldo sang iya mga trabahador), kag ginsambit ang iya ngalan. Nagasiling ang post sang krimen, nakita ini sang iban, kag klaro nga makilala si Ramil. Kon may malice, mahimo ini nga cyber libel, kay ginpost ini online.
Lito: flyer sa barangay
Nagpaimprenta kag nagpanagtag si Lito sang flyer nga nagasiling nga tinuyo nga nagabaligya sang expired nga produkto ang sari-sari store sang iya kaingod. Nakasulat ang flyer, nakaabot ini sa madamu nga tawo, kag makilala ang tag-iya sang tindahan. Mahimo ini nga libel sa idalom sang Articles 353 kag 355.
Paolo: nag-react lang
Nakita ni Paolo ang post ni Jessa kag nag-react lang sia sang "haha" emoji. Suno sa Disini, void ang cyber libel para sa mga tawo nga nakabaton lang sang post kag nag-react sini. Indi si Paolo ang orihinal nga awtor.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Ginakaso ang libel bilang krimen, pero ginatugutan man sang Article 355 ang ginpierdi nga partido nga magsampa sang civil action para sa danyos.
- Nagaprescribe ang libel sa sulod sang isa ka tuig sa idalom sang Article 90. Para sa cyber libel, ginhuptan sang Causing v. People (2023) nga amo man ang isa ka tuig nga period, nga ginaisip halin sa adlaw nga nadiskubre ang krimen sang ginpierdi nga partido, sang awtoridad ukon sang ila mga ahente.
- Ginhuptan sang Disini nga konstitusyonal ang Articles 353, 354 kag 361.
- Ang silot yara sa Article 355 kag sa silot sa libel sa Pilipinas. Ang kamatuoran bilang depensa yara sa Article 361 kag depensa bala ang kamatuoran sa libel?
Ano ang apat ka elemento sang libel?
Sa Disini v. Secretary of Justice (2014), amo ini ang paglista sang Supreme Court:
- May ginsiling nga makahuluya nga buhat ukon kahimtangan sang iban. Halimbawa, ang pagsiling nga nagpangawat, nagdaya ukon may makahuluya nga balatian ang isa ka tawo.
- Publication sang ginsiling. Ginpahibalo ini sa iban.
- Makilala ang tawo nga ginpakahuluya. Mahibal-an kon sin-o ang ginsalakay.
- May malice. Para sa pribado nga tawo, ginapresumir sang law ang malice halin sa makahuluya nga ginsiling (Article 354). Kon ang ginpierdi nga partido public official ukon public figure, siling sang Disini nga mas estrikto nga standard ang mag-apply kag dapat pamatud-an sang prosecution ang actual malice: nga ginsiling ini nga nahibaluan nga butig, ukon nga wala gid ginsapak kon butig ini ukon indi (reckless disregard).
Dapat mapamatud-an ang tanan nga apat para sa conviction.
Sin-o ang mahimo nga biktima sang libel?
Ginaprotektahan sang article ang "a natural or juridical person". Ang natural person amo ang tawo. Ang juridical person amo ang entidad nga ginakabig sang law nga tawo, pareho sang korporasyon ukon asosasyon. Sakop man sang article ang mga ginsiling nga mahimo "to blacken the memory of one who is dead", gani protektado man ang mga patay.
Nag-apply bala ang Article 353 sa mga post sa Facebook?
Huo. Ginsulat ang Article 353 sang 1930, dugay pa antes sang internet. Ang Cybercrime Prevention Act of 2012 (Republic Act No. 10175, Section 4(c)(4)) nagasilot sang libel "as defined in Article 355 of the Revised Penal Code" kon ginhimo ini paagi sa computer system. Sa Disini, siling sang Supreme Court nga ginagamit sini ang mga elemento sang libel sa Article 353 kaupod sang Article 355, kag ginadugang lang ang computer system sa listahan sang media.
Ginhuptan man sang Disini nga valid ang cyber libel batok sa orihinal nga awtor sang post, pero void "with respect to others who simply receive the post and react to it". Indi puede kasuhan sing duha ka beses ang pareho nga post, isa bilang libel sa idalom sang Code kag liwat bilang cyber libel, kay ginalapas sini ang rule batok sa double jeopardy. Tan-awa ang cyber libel: makasuhan ka bala tungod sa post sa Facebook? kag libel vs cyber libel.
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
- Disini v. Secretary of Justice (G.R. No. 203335)Disini v. Secretary of Justice: ang cyber libel para lang sa nagsulat sang post, indi sa nag-react, kag tatlo ka probisyon sang cybercrime law gin-void.
- Causing v. People (G.R. No. 258524)Causing v. People: ruling sang 2023 nga ang cyber libel nagaprescribe sa isa ka tuig halin sa pagkakita sang post, kag ginbayaan ang 15 ka tuig nga rule.
Masami nga pamangkot
Ano ang mga elemento sang libel sa Pilipinas?
Sa Disini v. Secretary of Justice (2014), apat ang ginlista sang Supreme Court: may ginsiling nga makahuluya nga buhat ukon kahimtangan sang iban, ginpahibalo ini sa iban (publication), makilala ang tawo nga ginpakahuluya, kag may malisya (malice).
Mangin biktima bala sang libel ang isa ka kompanya?
Huo. Ginaprotektahan sang Article 353 ang 'natural or juridical person'. Ang juridical person amo ang entidad nga ginakabig sang law nga tawo, pareho sang korporasyon.
Makahimo ka bala sang libel batok sa tawo nga patay na?
Huo. Sakop sang article ang imputation nga mahimo 'to blacken the memory of one who is dead' (makadaut sang handumanan sang patay).
Sakop bala sang Article 353 ang post sa Facebook?
Huo. Ginasilutan sang Cybercrime Prevention Act (RA 10175) ang libel suno sa kahulugan sa Revised Penal Code kon ginhimo ini paagi sa computer system. Sa Disini, siling sang Supreme Court nga ginagamit sini ang mga elemento sang libel sa Article 353 kag nagadugang lang sang bag-o nga medium.
Kinahanglan bala nga butig ang ginsiling para mangin libel?
Indi suno sa pagkasulat sang Article 353, nga nagasakop sang imputation nga 'real or imaginary' (matuod ukon hinimo-himo). Depensa lang ang kamatuoran sa idalom sang mga kondisyon sang Article 361: dapat matuod ang ginsiling kag ginpahibalo nga may maayo nga motibo kag para sa justifiable nga katuyuan.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?