Article 353 sa Revised Penal Code: Kahulogan sa libel
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 353?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
A libel is a public and malicious imputation of a crime, or of a vice or defect, real or imaginary, or any act, omission, condition, status, or circumstance tending to cause the dishonor, discredit, or contempt of a natural or juridical person, or to blacken the memory of one who is dead.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Gipasabot sa Article 353 ang libel isip publiko ug malisyosong imputation (akusasyon) nga mohilig sa pagpakaulaw, pagdaot sa dungog o pagpasipala sa usa ka tawo, o sa pagdaot sa handumanan sa usa nga namatay na. Ang akusasyon mahimong bahin sa krimen, bisyo, depekto, o bisan unsang buhat, kahimtang o status, ug dili importante kung tinuod ba o hinimo-himo. Ang Article 353 nagpasabot ra sa krimen; ang silot anaa sa Article 355.
Ang "imputation" nagpasabot sa pag-ingon o pagpasabot nga ang usa ka tawo nakabuhat og butang o adunay kinaiya. Ang "public" nagpasabot nga gipahibalo ang pahayag sa uban, dili gitipigan tali lang sa nagsulti ug sa tawo nga giatake. Ang "malicious" nagtumong sa malice, nga giisip nga anaa na ubos sa Article 354 sa kadaghanan sa kaso. Ang binaba nga insulto dili libel kondili slander, o oral defamation.
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Si Jessa: post bahin sa iyang kanhing boss
Nag-post si Jessa sa Facebook nga ang iyang kanhing employer, si Ramil, "nangawat sa sweldo sa iyang mga staff", ug gihisgotan niya ang iyang ngalan. Nag-akusar ang post og krimen, nakita kini sa uban, ug klaro nga mailhan si Ramil. Kung adunay malice, mahimo kining cyber libel, kay gi-post kini online.
Si Lito: flyer sa barangay
Nag-print ug nanghatag si Lito og mga flyer nga nag-ingon nga tinuyo nga nagbaligya og expired nga baligya ang sari-sari store sa silingan. Sinulat ang flyer, daghang tawo ang nakaabot niini, ug mailhan ang tag-iya sa tindahan. Mahimo kining libel ubos sa Articles 353 ug 355.
Si Paolo: ni-react ra
Nakita ni Paolo ang post ni Jessa ug ni-react ra siya og "haha" nga emoji. Ubos sa Disini, void ang cyber libel batok sa mga tawo nga nakadawat ra sa post ug ni-react niini. Dili si Paolo ang orihinal nga tagsulat.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Gikasohan ang libel isip krimen, apan gitugotan usab sa Article 355 ang biktima nga mo-file og civil action for damages (sibil nga kaso para sa danyos).
- Mo-prescribe (mapaso) ang libel sulod sa usa ka tuig ubos sa Article 90. Para sa cyber libel, gi-hold sa Causing v. People (2023) nga usa ka tuig usab ang panahon, ihap sugod sa adlaw nga madiskobrehan ang krimen sa biktima, sa awtoridad o sa ilang mga ahente.
- Gipabilin sa Disini nga constitutional ang Articles 353, 354 ug 361.
- Ang silot anaa sa Article 355 ug sa silot sa libel sa Pilipinas. Ang kamatuoran isip depensa anaa sa Article 361 ug sa depensa ba ang kamatuoran sa libel?
Unsa ang upat ka elemento sa libel?
Sa Disini v. Secretary of Justice (2014), gilista kini sa Supreme Court sama sa mosunod:
- Akusasyon og makauulaw nga buhat o kahimtang batok sa uban. Pananglitan, pag-ingon nga nangawat, nanglimbong o adunay makauulaw nga sakit ang usa ka tawo.
- Publication sa akusasyon. Gipahibalo ang pahayag sa uban.
- Pagkaila sa tawo nga gidaot. Mailhan kinsa ang giatake.
- Presensya sa malice. Para sa pribado nga tawo, giisip sa balaod nga adunay malice kung makadaot ang pahayag (Article 354). Kung ang biktima public official o public figure, matod sa Disini, mas estrikto nga sukdanan ang gamiton ug kinahanglang pamatud-an sa prosecution ang actual malice: nga gihimo ang pahayag nga nahibalo nga bakak kini o nga walay pagtagad kung bakak ba kini.
Kinahanglang mapamatud-an ang tanang upat aron ma-convict.
Kinsa ang mahimong biktima sa libel?
Gipanalipdan sa artikulo ang "a natural or juridical person". Ang natural person usa ka tawo. Ang juridical person usa ka entidad nga giisip sa balaod nga tawo, sama sa korporasyon o asosasyon. Apil usab sa artikulo ang mga pahayag nga mohilig "to blacken the memory of one who is dead" (modaot sa handumanan sa namatay), busa gipanalipdan usab ang mga patay.
Apil ba sa Article 353 ang mga post sa Facebook?
Oo. Gisulat ang Article 353 niadtong 1930, dugay pa sa wala pa ang internet. Ang Cybercrime Prevention Act of 2012 (Republic Act No. 10175, Section 4(c)(4)) nagsilot sa libel "as defined in Article 355 of the Revised Penal Code" kung gihimo kini pinaagi sa computer system. Sa Disini, matod sa Supreme Court, gisagop niini ang mga elemento sa libel sa Article 353 kalambigit sa Article 355, ug gidugang ra ang computer system sa lista sa mga medium.
Gi-hold usab sa Disini nga balido ang cyber libel batok sa orihinal nga tagsulat sa post, apan void "with respect to others who simply receive the post and react to it", buot ipasabot dili kini magamit batok sa mga nakadawat ra sa post ug ni-react niini. Dili makasohan kaduha ang samang post, kausa isip libel ubos sa Code ug usab isip cyber libel, kay malapas niini ang lagda batok sa double jeopardy. Tan-awa ang cyber libel: makasohan ka ba tungod sa Facebook post? ug ang libel vs cyber libel.
Unsang mga desisyon sa Supreme Court ang may kalabutan?
- Disini v. Secretary of Justice (G.R. No. 203335)Disini v. Secretary of Justice: sa cyber libel, ang nagsulat ra sa post ang makasohan, dili ang nag-react. Tulo ka rule sa cybercrime law ang gi-void.
- Causing v. People (G.R. No. 258524)Causing v. People sa Bisaya: ang 2023 nga ruling nga ang cyber libel mo-prescribe sa usa ka tuig gikan sa pagkadiskubre sa post, dili na 15 ka tuig.
Kanunay nga pangutana
Unsa ang mga elemento sa libel sa Pilipinas?
Sa Disini v. Secretary of Justice (2014), upat ang gilista sa Supreme Court: pag-akusar og makauulaw nga buhat o kahimtang batok sa uban, publication (pagpakaylap) sa akusasyon, pagkaila sa tawo nga gidaot, ug ang presensya sa malice (malisya).
Mahimo bang biktima sa libel ang usa ka kompanya?
Oo. Gipanalipdan sa Article 353 ang 'natural or juridical person'. Ang juridical person usa ka entidad nga giisip sa balaod nga tawo, sama sa korporasyon.
Makahimo ba og libel batok sa tawo nga patay na?
Oo. Apil sa artikulo ang akusasyon nga mohilig 'to blacken the memory of one who is dead', buot ipasabot modaot sa handumanan sa namatay.
Apil ba sa Article 353 ang post sa Facebook?
Oo. Gisilotan sa Cybercrime Prevention Act (RA 10175) ang libel sumala sa kahulogan sa Revised Penal Code kung gihimo kini pinaagi sa computer system. Sa Disini, matod sa Supreme Court, gisagop niini ang mga elemento sa libel sa Article 353 ug nagdugang ra og bag-ong medium.
Kinahanglan ba nga bakak ang pahayag aron mahimong libel?
Dili sumala sa pagkasulat sa Article 353, nga naglakip sa mga akusasyon nga 'real or imaginary' (tinuod o hinimo-himo). Depensa ra ang kamatuoran ubos sa mga kondisyon sa Article 361: kinahanglan tinuod ang pahayag ug gipublikar nga adunay maayong motibo ug para sa makatarunganong katuyoan.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?