Article 353 ti Revised Penal Code: Kaipapanan ti libel
Status: Adda pay bilegna
Ania ti kuna ti Article 353?
Ti opisial a testo ti linteg ket iti English.
A libel is a public and malicious imputation of a crime, or of a vice or defect, real or imaginary, or any act, omission, condition, status, or circumstance tending to cause the dishonor, discredit, or contempt of a natural or juridical person, or to blacken the memory of one who is dead.
Ania ti kayatna a sawen iti nalaka a sasao?
Ilawlawag ti Article 353 a ti libel ket publiko ken malicious a pammabasol a mangpababain, mangpadakes wenno mangyeg iti pananguyaw iti maysa a tao, wenno mangpadakes iti pananglagip iti tao a natayen. Ti pammabasol ket mabalin a maipapan iti krimen, bisio, pagkurangan, wenno aniaman nga aramid, kasasaad wenno status, ken saan a napateg no pudno wenno inaramid laeng. Ilawlawag laeng ti Article 353 ti krimen; ti dusa ket adda iti Article 355.
Ti "imputation" (pammabasol) ket kayatna a sawen ti panangibaga wenno panangipasimudaag nga adda inaramid ti maysa a tao wenno adda kababalinna. Ti "public" ket kayatna a sawen a naipakaammo ti sasao kadagiti sabali, saan a nagbaetan laeng ti nagsao ken ti tao a dinarupna. Ti "malicious" ket maipapan iti malice (dakes a gandat), nga ipagarup ti Article 354 iti kaaduan a kaso. Ti insao a pammabain ket saan a libel no di ket slander, wenno oral defamation.
Kasano nga agandar daytoy iti pudno a biag?
Jessa: post maipapan iti dati nga amona
Nag-post ni Jessa iti Facebook a ti dati nga employer-na, ni Ramil, ket "takawenna ti sueldo dagiti empleadona", ket inaganna. Ipabasol ti post ti krimen, nakita dayta dagiti sabali, ken nalawag a mailasin ni Ramil. No adda malice, mabalin a cyber libel daytoy, ta online a naipost.
Lito: flyer iti barangay
Nangiprinta ken nangiwaras ni Lito kadagiti flyer a kunana nga inggagara ti sari-sari store ti kaarrubana ti aglako kadagiti expired a tagilako. Nakasurat ti flyer, nakadanon iti adu a tao, ken mailasin ti makinkukua ti tienda. Mabalin a libel daytoy iti sidong dagiti Article 353 ken 355.
Paolo: reaction laeng
Nakita ni Paolo ti post ni Jessa ket nag-react laeng iti "haha" emoji. Iti sidong ti Disini, void ti cyber libel maipapan kadagiti tao a simple laeng a nakaawat iti post ken nag-react iti dayta. Saan a ni Paolo ti orihinal nga autor.
Ania ti kayatna a sawen iti praktika?
- Maidarum ti libel a kas krimen, ngem ipalubos met ti Article 355 iti nadangran ti agidarum iti civil action para iti damages.
- Ma-prescribe ti libel iti maysa a tawen iti sidong ti Article 90. Para iti cyber libel, inkeddeng ti Causing v. People (2023) a maipapaay met ti maysa a tawen a period, a mabilang manipud iti aldaw a natakuatan ti krimen ti nadangran, dagiti autoridad wenno dagiti ahente da.
- Intalinaed ti Disini a constitutional dagiti Article 353, 354 ken 361.
- Ti dusa ket adda iti Article 355 ken iti dusa ti libel iti Pilipinas. Ti kinapudno a kas depensa ket adda iti Article 361 ken depensa kadi ti kinapudno iti libel?
Ania dagiti uppat nga elemento ti libel?
Iti Disini v. Secretary of Justice (2014), kastoy ti panangilista ti Supreme Court kadagitoy:
- Pammabasol iti makapabain nga aramid wenno kasasaad ti sabali. Kas pagarigan, ti panangibaga a nagtakaw, nangallilaw wenno addaan makapabain a sakit ti maysa a tao.
- Panangipablaak iti pammabasol. Naipakaammo ti sasao kadagiti sabali.
- Pannakailasin ti tao a nadadael ti dayawna. Mailasin ti tao a dinarup.
- Kaadda ti malice. Para iti pribado a tao, ipagarup ti linteg ti malice manipud iti makadadael-dayaw a sasao (Article 354). No ti nadangran ket public official wenno public figure, kuna ti Disini a nainget a pagrukodan ti maipapaay ken masapul a paneknekan ti prosecution ti actual malice: a naibaga ti sasao nga ammo nga ulbod wenno awan pakaseknan no ulbod wenno saan.
Masapul a maipaneknek ti uppat tapno adda conviction.
Siasino ti mabalin a biktima ti libel?
Salakniban ti artikulo ti "a natural or juridical person". Ti natural person ket tao. Ti juridical person ket entidad a tratuen ti linteg a kas tao, kas iti korporasion wenno asosasion. Sakupen met ti artikulo dagiti sasao a mangpadakes "to blacken the memory of one who is dead", isu a nasalakniban met dagiti natay.
Maipapaay kadi ti Article 353 kadagiti post iti Facebook?
Wen. Naisurat ti Article 353 idi 1930, nabayag sakbay ti internet. Dusaen ti Cybercrime Prevention Act of 2012 (Republic Act No. 10175, Section 4(c)(4)) ti libel "as defined in Article 355 of the Revised Penal Code" no inaramid babaen ti computer system. Iti Disini, kinuna ti Supreme Court nga ar-aramatenna dagiti elemento ti libel iti Article 353 a mainaig iti Article 355, ken inayonna laeng ti computer system iti listaan dagiti media.
Inkeddeng met ti Disini a valid ti cyber libel maibusor iti orihinal nga autor ti post, ngem void "with respect to others who simply receive the post and react to it". Ti isu met laeng a post ket saan a mabalin a maidarum iti mamindua, maminsan a libel iti sidong ti Code ken manen a cyber libel, ta dayta ket maisalungasing iti pagalagadan maibusor iti double jeopardy. Kitaen ti cyber libel: mabalin kadi ti maidarumka gapu iti post iti Facebook? ken libel vs cyber libel.
Ania a desision ti Supreme Court ti mainaig?
- Disini v. Secretary of Justice (G.R. No. 203335)Disini v. Secretary of Justice: ti laeng nangisurat iti post ti ma-charge-an iti cyber libel, saan a dagiti nag-react; tallo a paset ti naiwaksi.
- Causing v. People (G.R. No. 258524)Causing v. People: desision idi 2023 a ti cyber libel ket ag-prescribe iti maysa a tawen manipud pannakaduktal ti post, ket inwaksina ti 15-year rule.
Kadawyan a saludsod
Ania dagiti elemento ti libel iti Pilipinas?
Iti Disini v. Secretary of Justice (2014), uppat ti inlista ti Supreme Court: pammabasol iti makapabain nga aramid wenno kasasaad ti sabali, panangipablaak iti pammabasol, pannakailasin ti tao a nadadael ti dayawna, ken kaadda ti malice.
Mabalin kadi a biktima ti libel ti kompania?
Wen. Salakniban ti Article 353 ti 'natural or juridical person'. Ti juridical person ket entidad a tratuen ti linteg a kas tao, kas iti korporasion.
Mabalin kadi ti agaramid iti libel maibusor iti tao a natayen?
Wen. Iraman ti artikulo ti pammabasol a mangpadakes 'to blacken the memory of one who is dead'.
Sakupen kadi ti Article 353 ti post iti Facebook?
Wen. Dusaen ti Cybercrime Prevention Act (RA 10175) ti libel a kas nailawlawag iti Revised Penal Code no inaramid babaen ti computer system. Iti Disini, kinuna ti Supreme Court nga ar-aramatenna dagiti elemento ti libel iti Article 353 ken mangnayon laeng iti baro a medium.
Masapul kadi nga ulbod ti sasao tapno agbalin a libel?
Saan iti sidong ti sasao ti Article 353, a sakupenna dagiti pammabasol a 'real or imaginary'. Depensa laeng ti kinapudno iti sidong dagiti kondision ti Article 361: masapul a pudno ti sasao ken naipablaak nga addaan naimbag a motibo ken para iti justifiable a panggep.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?