Pagpalapnag sang Tsismis: San-o Ini Mangin Krimen

Ang Article 364, suno sa amendment sang Republic Act No. 10951 (2017), nagasiling:

Amo na ina ang bug-os nga article. Yara ini tupad sang incriminating an innocent person (Article 363) sa chapter parte sa "incriminatory machinations".

Suno sa iya mga tinaga, duha ka butang:

• May intrigue. Wala ginapaathag sang Code ang tinaga. Sa ordinaryo nga paggamit, ang intrigue isa ka sekreto nga plano ukon laraw, indi klaro nga pahayag nga ginhambal sa atubangan sang tawo ukon sa publiko.
• Ang pinakadaku nga tuyo amo ang pagdaut sang dungog ukon reputasyon. Ang panguna nga tuyo dapat amo ang paghalit sa maayo nga ngalan sang tawo. Ang tuyo pareho sang pagpaandam sa isa ka tawo, ukon pagpasa lang sang balita, nagapakita nga basi indi ini sakop sang article.

Wala sang desisyon sang Supreme Court parte sa Article 364 nga ginapaathag sa sini nga pahina. Kon intrigue bala nga may amo sina nga tuyo ang mga buhat, ang prosecutor kag, sa katapusan, ang korte ang magadesisyon.

Ang libel suno sa Article 353 amo ang publiko kag malisyoso nga pagbutang sa isa ka tawo sang krimen, bisyo ukon depekto, matuod man ukon hinimo-himo, ukon sang bisan ano nga buhat, kahimtangan ukon sitwasyon nga makahuluya ukon makadula sang dungog sang tawo. Ang oral defamation amo man nga klase sang pagbutang pero ginhambal. Gani kon ang isa ka tawo klaro nga nagsiling, sa atubangan sang iban, nga kawatan ang isa ka tawo, puede nga ang Article 358 ang una nga tan-awon sang prosecutor. Ang Article 364 para sa mas hilikutan nga laraw nga tuyo nga daoton ang ngalan sang tawo.

Wala nagasambit ang Article 364 sang bisan ano nga paagi; "any intrigue" lang ang ginasiling sini. Ang nasulat nga post nga publiko nga nagaakusar sa isa ka tawo puede nga libel, kag ang mga post sa social media ginahambal sa pahina parte sa cyber libel tungod sa Facebook post.

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagadalagan ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Gusto ni Weng nga indi ma-promote ang iya kaupod sa opisina. Sa sulod sang pila ka semana, hilom niya nga ginapahaging sa lain-lain nga katrabaho nga "basi" nagakawat ang iya kaupod sang mga supplies, nga wala gid niya ginasiling sing klaro, kag ginapangabay niya ang kada isa nga indi ini isugid. Kon makita sang korte nga ang iya panguna nga tuyo amo ang pagdaut sang reputasyon sang iya kaupod, puede ini mangin intriguing against honor.

Si Dante nagtindog sa barangay assembly kag nagsiling nga kawatan ang iya kaingod. Klaro ini nga akusasyon nga ginhambal, gani ang oral defamation suno sa Article 358 ang mas angay, suno sa desisyon sang prosecutor kag sang korte.

Si Celia nagsugid sa iya abyan nga nabatian niya nga ang isa ka kontraktor nagabiya sang mga proyekto nga indi tapos, kay kontrataon na sang iya abyan ang kontraktor. Kon ang iya panguna nga tuyo amo ang pagpaandam sa iya abyan, indi ang pagdaut sang dungog sang kontraktor, puede nga wala ang tuyo nga ginakinahanglan sang article.

Madamo nga away sang mga tawo nga nagaestar sa amo man nga siudad ukon banwa ang dapat anay mag-agi sa barangay conciliation antes makapasa sang reklamo. Kon kinahanglan ini nga tikang nagadepende sa mga partido kag sa sala. Tan-awa ang kinahanglan bala anay magkadto sa barangay? kag ang mga giya parte sa barangay. Ang mga buhat nga makasamok ukon makapaakig lang, nga wala sang tuyo batok sa dungog sang tawo, puede nga unjust vexation.

Makighambal sa abogado kon ang mga hambal-hambal nagadaut sang imo ngalan ukon sang imo trabaho, kon ginpasanginlan ka nga nagpalapnag sini, ukon kon indi ka sigurado kon intriguing against honor, oral defamation ukon libel ang mga natabo. Puede malip-ot ang tion sa pagpasa sang kaso para sa sini nga mga sala: tan-awa ang prescription sang mga krimen. Kon indi mo makaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga pilian.