Visitation Rights sa Amahan sa Illegitimate nga Anak
Mubo nga tubag
Oo, mahatagan siya sa korte og visitation rights. Ang bata nga natawo gawas sa kasal anaa sa sole parental authority sa inahan (Article 176 sa Family Code), busa siya ang adunay custody. Pero gipalig-on sa Supreme Court ang katungod sa amahan nga mobisita, base sa natural nga katungod ug katungdanan sa mga ginikanan sa ilang mga anak: sa *Silva v. Court of Appeals* (1997) ug sa Briones v. Miguel (G.R. No. 156343, 2004). Ang korte ang magbutang sa iskedyul ug mga kondisyon, giyahan sa kaayohan sa bata.
Kinsa ang adunay parental authority?
Ang inahan:
Illegitimate children shall use the surname and shall be under the parental authority of their mother, and shall be entitled to support in conformity with this Code.
Tinuod kini bisan mipirma ang amahan sa birth certificate. Sa *Briones*, giingon sa Supreme Court nga ang pag-ila sa amahan "could be a ground for ordering the latter to give support to, but not custody of, the child." Tan-awa ang Kinsa ang adunay custody sa illegitimate nga anak?
Diin gikan ang katungod sa pagbisita?
Walay article sa Family Code nga klarong naghatag sa amahan sa illegitimate nga anak og katungod sa pagbisita. Nakita kini sa Supreme Court sa natural nga mga katungod sa mga ginikanan. Sa *Silva v. Court of Appeals* (1997), nag-ipon ang mga ginikanan nga walay kasal. Giingon sa Court: "There is, despite a dearth of specific legal provisions, enough recognition on the inherent and natural right of parents over their children."
Nagsalig kini sa Article 209 uban sa Article 220, nga naglista sa mga katungod ug katungdanan sa mga ginikanan, lakip ang:
(1) To keep them in their company, to support, educate and instruct them by right precept and good example, and to provide for their upbringing in keeping with their means; (2) To give them love and affection, advice and counsel, companionship and understanding;
Sa *Briones v. Miguel* (2004), gi-affirm sa Court ang "visitorial right" sa amahan, nga nagkutlo sa *Silva*, ug giingon nga ang relasyon sa ginikanan ug anak dili angay mag-antos "absent any real, grave or imminent threat to the well-being of the child."
Unsa nga mga kondisyon ang gibutang sa mga korte?
Ang matag korte magbutang sa kaugalingong kondisyon. Ang tulo ka kaso sa Supreme Court nagpakita sa klase sa mga kondisyon nga gigamit:
- Silva (1997): bisita sa weekend, pero dili madala sa amahan ang mga bata sa gawas nga walay sinulat nga consent sa inahan.
- Briones (2004): bisita labing menos kausa sa usa ka semana; madala sa amahan ang bata sa gawas kung adunay sinulat nga consent sa inahan.
- [Masbate v. Relucio](/law/cases/masbate-v-relucio) (2018): bisita nga duha ka adlaw sa usa ka semana; madala lang sa amahan ang bata sa gawas kung adunay sinulat nga consent sa inahan.
Sa matag kaso bahin sa bata, matod sa Court sa *Silva*, "his interest and welfare is always the paramount consideration."
Makapili ba ang bata sa edad nga 7 o 10?
Dili niini nga sitwasyon. Sa *Briones*, gitugotan sa Court of Appeals ang bata nga mopili og ginikanan sa edad nga napulo. Gitangtang sa Supreme Court kana nga bahin, kay ang lagda nga gibasehan niini para sa mga ginikanan nga kasado sa usag usa. Para sa mga bata nga ubos sa pito ka tuig, tan-awa ang custody sa bata nga ubos sa 7.
Obligado pa ba ang amahan nga mohatag og support?
Oo. Lahi ang visitation ug ang support. Ang Article 176 nag-ingon nga ang illegitimate nga anak adunay katungod sa support, ug sa *Briones* nagpabilin ang katungdanan sa amahan sa pag-support. Tan-awa ang Pila ang child support?
Mo-apply ba kini kung wala pa ilha sa amahan ang bata?
Ang mga kaso sa Supreme Court nga gibasa para niini nga page naglambigit sa mga amahan nga ang paternity wala gikuwestiyon. Wala kini gipalapad niini nga page ngadto sa lalaki nga wala moila sa bata. Kung unsaon pagpamatuod ang paternity, tan-awa ang Unsaon pagpamatuod ang paternity.
Kinahanglan ba ang mediation?
Ang mga away bahin sa visitation tali sa mga ginikanan usa sa mga kaso nga ipadala sa family mediation ubos sa Rule on Family Mediation sa Supreme Court (A.M. No. 24-02-06-SC). Sakop usab niana nga rule ang mga partido nga anaa o kaniadto anaa sa common-law, dating o sexual nga relasyon. Wala apil ang mga kaso sa violence ubos sa RA 9262. Wala gihulagway niini nga page ang proseso sa korte para sa visitation petition, kay ang rule bahin sa custody sa mga minor wala makit-i sa E-Library para niini nga page.
Unsaon kini sa tinuod nga kinabuhi?
Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok ang mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Hector ug Iris. Wala gyud sila naminyo. Ang ilang anak nga lalaki nagpuyo uban ni Iris, nga adunay parental authority (Article 176). Mipirma si Hector sa birth certificate. Makapangayo siya sa korte og visitation, ug mahimo kining ihatag sa korte, giyahan sa kaayohan sa bata.
Ang mga kondisyon. Gitugotan sa korte si Hector nga mobisita kada weekend pero gidili ang pagdala sa bata sa gawas nga walay sinulat nga consent ni Iris, sama sa kaso nga *Silva*.
Kanus-a ka kinahanglan og abogado?
Pakigsulti sa abogado kung dili kamo magkasabot sa pikas nga ginikanan bahin sa bisita, kung wala gisunod ang visitation order, o kung nahadlok ka sa kaluwasan sa bata panahon sa bisita. Masulti sa abogado kung unsang korte ug proseso ang mo-apply ug unsa ang tan-awon sa korte.
Kung dili nimo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga tabang sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug uban pang kapilian.
Unsang mga probisyon ang gipasukaran niini nga tubag?
Unsang mga desisyon sa Supreme Court ang may kalabutan?
- Briones v. Miguel (G.R. No. 156343)Briones v. Miguel sa Bisaya: ang inahan ra ang adunay parental authority ug custody sa illegitimate nga anak, ug walay custody ang amahan bisan iya gi-ila.
- Masbate v. Relucio (G.R. No. 235498)Masbate v. Relucio sa Bisaya: ang tender-age rule nagpanalipod usab sa illegitimate nga anak, ug ang amahan nga nag-atiman sa bata makakiha gihapon.
Kanunay nga pangutana
Adunay visitation rights ba ang amahan sa illegitimate nga anak sa Pilipinas?
Gihatagan kini sa mga korte. Sa Silva v. Court of Appeals (1997) ug Briones v. Miguel (2004), gipalig-on sa Supreme Court ang visitation rights sa mga amahan sa mga anak nga natawo gawas sa kasal, base sa natural nga katungod ug katungdanan sa mga ginikanan sa ilang mga anak.
Makadumili ba ang inahan nga ipakita ang bata sa amahan?
Ang inahan ra ang adunay parental authority sa illegitimate nga anak ubos sa Article 176. Pero makapangayo ang amahan sa korte og visitation. Sa Briones, giingon sa Court nga protektado ang relasyon sa ginikanan ug anak gawas kung adunay tinuod, grabe o hapit na nga hulga sa bata.
Madala ba sa amahan ang bata sa gawas sa panahon sa bisita?
Kung itugot lang sa korte. Sa Silva, Briones ug Masbate v. Relucio (2018), madala lang sa amahan ang bata sa gawas kung adunay sinulat nga consent sa inahan.
Mohatag ba ang visitation og custody sa amahan?
Dili. Sa Briones, giingon sa Court nga ang pag-ila sa amahan mahimong ground para mag-order og support, pero dili custody. Makuha lang sa amahan ang custody ug authority kung mapakyas (default) ang inahan.
Kapila makabisita ang amahan?
Walay piho nga iskedyul sa balaod. Ang mga korte ang magbutang niini kaso por kaso: labing menos kausa sa usa ka semana sa Briones, duha ka adlaw sa usa ka semana sa Masbate, ug weekend sa Silva.
Unsa ang tan-awon sa korte sa pagdesisyon sa visitation?
Ang kaayohan sa bata. Sa Silva, giingon sa Supreme Court nga sa tanang kaso bahin sa bata, ang iyang interes ug kaayohan kanunay ang labing importante.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?