Donation vs Sale sang Propiedad sa Anak sa Pilipinas
Dasig nga sabat
Ang donation (pagregalo) nagahatag sang propiedad sa anak nga libre, samtang ang sale (pagbaligya) nagabalhin sini sa presyo nga ginabayaran gid sang anak. Ang kinalain pinakaimportante kon mapatay ang ginikanan: ang propiedad nga gin-donate ginadugang liwat sa estate kag ginaisip nga parte sang panubli sang anak, gani mahimo mangayo sang reduction ang iya mga utod kon sobra ini. Ang matuod nga sale indi ginaisip sing amo, pero ang "sale" nga wala sang matuod nga presyo ukon wala sang matuod nga tuyo nga magbaligya mahimo ideklara nga void. Ang donation sang duta nagakinahanglan sang notaryado nga deed nga ginabaton sang anak samtang buhi pa ang ginikanan, kag ang donor's tax 6% sang mga regalo sa sulod sang isa ka tuig nga sobra sa ₱250,000.
| Aspeto | Donation sa anak | Sale sa anak | Basehan sa balaod |
|---|---|---|---|
| Ano ini | Regalo: ginahatag sang ginikanan ang propiedad nga libre, bangod sang iya kabuot, kag ginabaton ini sang anak (Article 725). | Kontrata: ginabalhin sang ginikanan ang pagpanag-iya kag nagabayad ang anak sang tino nga presyo sa kuarta ukon sa katumbas sini (Article 1458). | |
| Porma para sa duta ukon balay | Dapat himuon sa public document (notaryado nga dokumento) nga nagalaragway sang propiedad kag sang balor sang mga obligasyon nga dapat bayaran sang anak. Kon wala sini, indi valid ang donation (Article 749). | Ginalista sang Article 1358 ang mga kontrata nga nagabalhin sang real rights sa duta sa mga dapat yara sa public document, kag nagasiling nga ang pagbaligya sang duta ginasakop sang Statute of Frauds: ang kasugtanan sa pagbaligya sang duta nga wala nakasulat indi mapilit sa korte luwas kon ini ginratify (Articles 1403(2)(e) kag 1405). | Article 1403, Civil Code |
| Porma para sa movables (salakyan, kuarta, alahas) | Mahimo nga ginhambal lang kon ginhatag dayon ang butang. Kon ang balor sobra sa ₱5,000, dapat nakasulat ang donation kag ang acceptance, kay kon indi, void ang donation (Article 748). | Ginasunod ang kasagaran nga mga lagda sa kontrata kag ang Statute of Frauds (Articles 1356 kag 1403). | Article 1356, Civil Code, Article 1403, Civil Code |
| Acceptance (pagbaton) | Para sa duta, ginabaton sang anak sa amo man nga deed ukon sa lain nga public document, kag samtang buhi pa lang ang ginikanan. Kon sa lain nga dokumento ang acceptance, dapat pormal nga pahibaloon ang ginikanan kag isulat ini sa duha ka dokumento (Article 749). | Wala sang lain nga dokumento sang acceptance: ang pagsugot sang bumalakal nga magbakal kag magbayad sang presyo parte na sang kontrata (Article 1458). | |
| Limite sa kon pila ang mahimo ibalhin | Indi mahimo ihatag sang ginikanan paagi sa donation ang sobra sa mahimo niya ihatag paagi sa will; ang sobra inofficious (Article 752). Dapat magbilin ang ginikanan sang bastante para sa iya kaugalingon nga pangabuhi kag sa mga paryente nga dapat niya buligan suno sa layi, kay kon indi, mahimo pagamayan ang donation (Article 750). | Ang mga limite sa donation sang Articles 750 kag 752 mga lagda para sa donation. Ang sale nga may simulated (indi matuod) nga presyo void, pero mahimo mapamatud-an nga donation gid ini (Article 1471), kag dayon ang mga lagda sa donation ang ginagamit. | |
| Epekto sa panubli (legitime kag collation) | Ginadugang liwat ang balor sa estate kon mapatay ang ginikanan para isipon ang legitime sang tagsa ka manunubli, kag ginakarga ini sa legitime sang anak nga nakabaton (Articles 908, 909 kag 1061). Kon sobra ini sa mahimo ihatag sang ginikanan paagi sa will, inofficious ini kag mahimo mangayo sang reduction ang iban nga compulsory heirs (Articles 752, 771 kag 772). | Ang collation nagasakop sa nabaton sang anak paagi sa donation ukon iban pa nga gratuitous title (libre nga paagi) (Article 1061). Ang sale nga ginbayaran gid sang anak ang presyo indi gratuitous. | Article 888, Civil Code |
| Mahimo bala bawion? | Huo, sa mga kaso nga ginatalana sang layi: wala ginhimo sang anak ang kondisyon nga ginpatuman sang ginikanan (Article 764, sa sulod sang apat ka tuig halin sa wala pagtuman); ukon ingratitude (pagkadimapasalamaton), pareho sang sala batok sa ginikanan ukon wala sang rason nga pagdumili sa suporta nga dapat ihatag sang anak (Article 765, sa sulod sang isa ka tuig halin sa tion nga nahibal-an ini sang ginikanan kag mahimo na sia mag-file, Article 769). | Ang mga rason sa pagbawi sang donation (Articles 764 kag 765) mga lagda para sa donation, indi para sa sale. | |
| Simulated deed | Indi problema kon ang deed nagasiling sang matuod nga klase sang pagbalhin: regalo. | Ang sale nga ginpirmahan nga wala sang matuod nga tuyo nga magbaligya absolutely simulated kag void (Articles 1346 kag 1409); ang kaso para ideklara ini nga void indi nagaprescribe (Article 1410). Ginpa-void sang Supreme Court ang amo nga deed sa Rebusquillo v. Spouses Gualvez (2014). | |
| Donor's tax | 6% sang kabilugan nga regalo sa sulod sang isa ka calendar year nga sobra sa ₱250,000 nga exempt (National Internal Revenue Code Section 99(A), suno sa amendment sang TRAIN law). | Ginatratar sang Section 100 ang parte sang sale nga mas nubo sa fair market value bilang regalo, pero indi para sa real property nga ginasambit sa Section 24(D). Ang mga buhis sa pagbaligya sang duta wala ginapaathag sa sini nga pahina. |
Ngaa importante ang pinili para sa iban nga kabataan?
Bangod sang legitime, ang parte sang estate sang ginikanan nga ginatagana sang layi para sa mga compulsory heir (mga manunubli nga indi mahimo kuhaan sang ila parte). Suno sa Article 888, ang legitimate nga kabataan nagabinahinay sa katunga sang estate sang tagsa ka ginikanan. Indi ini malikawan sang ginikanan paagi sa paghatag sang tanan samtang buhi pa sia.
Amo ina nga ginapaisip sang Civil Code ang mga donation sa kabataan kon mapatay ang ginikanan:
Donations given to children shall be charged to their legitime.
Sa madali nga hambal: ang mga donation sa kabataan ginakarga sa ila legitime.
Kon mapatay ang ginikanan, ang balor sang mga donation sa kabataan, suno sa balor sang tion nga ginhatag ini, ginadugang sa net estate para isipon ang legitime sang tagsa ka manunubli (Article 908). Ini nga pagdugang liwat ginatawag nga collation (Article 1061). Kon ang donation sobra sa mahimo ihatag sang ginikanan paagi sa will, "inofficious" ini kag ginapagamay; kon madamo ang donation, ang pinakaulihi nga mga donation ang una nga ginapagamay (Articles 752, 771 kag 773). Ang may karapatan lang sa legitime kon mapatay ang ginikanan, kag ang ila mga manunubli kag successors, ang makapangayo sang reduction, kag indi nila mahimo bayaan ina nga karapatan samtang buhi pa ang ginikanan (Article 772).
Para sa kadakuon sang parte sang tagsa ka manunubli, tan-awa ang legitime shares sa Pilipinas kag ang table sang legitime shares.
Ano ang delikado sa deed of sale sa anak?
Wala sang Civil Code article sa donation kag sale nga ginagamit sa sini nga pahina nga nagapunggi sa ginikanan nga magbaligya sa iya anak. Ang delikado amo ang sale nga indi matuod. May mga pamilya nga nagapirma sang deed of sale para "malikawan ang gamo" ukon para mapangalan ang titulo sa anak, nga wala sang presyo nga ginbayaran kag wala sang tuyo nga magbaligya. Mabug-at ang pagtratar sang layi sa sina nga klase sang deed:
- Ang absolutely simulated nga kontrata, nga wala gid gintuyo sang mga partido nga magtalana sa ila, void (Articles 1346 kag 1409(2)).
- Ang kaso para ideklara ini nga void indi nagaprescribe (Article 1410), buot silingon wala sang deadline.
- Kon ang presyo lang ang simulated, void ang sale, pero mahimo mapamatud-an nga donation gid ang pagbalhin (Article 1471). Dayon ang mga lagda sa donation, lakip ang collation, ang ginagamit.
Sa Rebusquillo v. Spouses Gualvez (2014), nagpirma ang isa ka iloy sang deed of absolute sale sang duta nga iya ginpanubli pabor sa iya anak nga babayi kag sa iya umagad. Ginkilala sang mag-asawa nga ang deed para lang mapadali ang pagpatitulo sang duta. Ginsiling sang Supreme Court nga absolutely simulated kag void ang deed, bisan notaryado pa ini, kag ginbalik ang desisyon sang trial court. Sa hambal sang Korte: "The form of a contract does not make an otherwise simulated and invalid act valid." Buot silingon, ang porma sang kontrata indi makapa-valid sa buhat nga simulated kag invalid.
Kon ang duta ginapanag-iyahan pa sing tingob sang mga manunubli, ang co-owner makabaligya lang sang iya kaugalingon nga undivided share (bahin nga wala pa ginbahin); tan-awa ang Mahimo bala magbaligya ang co-owner sang iya bahin?
Paano ginahimo ang donation sang duta?
Ang Article 749 sang Civil Code ang nagatalana sang mga lagda:
In order that the donation of an immovable may be valid, it must be made in a public document, specifying therein the property donated and the value of the charges which the donee must satisfy.
Sa madali nga hambal: para mangin valid ang donation sang duta ukon balay, dapat ini sa public document nga nagasiling sang propiedad nga gin-donate kag sang balor sang mga obligasyon nga dapat tumanon sang nakabaton.
Dapat batunon ini sang anak, sa amo man nga deed ukon sa lain nga public document, kag may epekto lang ang acceptance kon ginhimo ini samtang buhi pa ang ginikanan. Ang acceptance sa lain nga dokumento dapat pormal nga ipahibalo sa ginikanan kag isulat sa duha ka dokumento. Indi man mahimo i-donate ang "future property", buot silingon ang bisan ano nga indi pa mahimo ihatag sang ginikanan sa tion sang donation (Article 751).
Para sa pagbaligya sang duta, ginatudlo sang Article 1358 ang Statute of Frauds: ang kasugtanan sa pagbaligya sang duta indi mapilit sa korte luwas kon ini, ukon ang isa ka nota sini, nakasulat kag ginpirmahan sang partido nga ginakaso, ukon ginratify ini (Article 1403 kag Article 1405).
Pila ang donor's tax nga dapat bayaran?
Suno sa Section 99(A) sang National Internal Revenue Code, nga gin-amend sang TRAIN law (Republic Act No. 10963), ang donor's tax 6% sang kabilugan nga regalo sa sulod sang calendar year nga sobra sa ₱250,000. Ang buhis ginabayaran sang naghatag (ang donor), kag ginaisip kada calendar year.
Wala ginapaangot sang sini nga pahina ang kabilugan nga gastos sa buhis sang donation kag sang sale. Wala diri ginapaathag ang mga lagda sang capital gains tax kag documentary stamp tax sa pagbaligya sang duta. Para sa sina, kag kon paano mag-file kag magbayad sang donor's tax, magpamangkot sa Bureau of Internal Revenue ukon sa abogado.
Paano ini sa matuod nga kabuhi?
Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang mga lagda. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Gin-donate ni Mang Ramon ang lote kay Joy. Ginhatag ni Mang Ramon ang isa ka lote sa iya kamagulangan nga anak nga si Joy paagi sa notaryado nga deed nga ginbaton ni Joy sa amo man nga dokumento. Kon mapatay si Ramon, ang balor sang lote sa tion sang donation ginadugang sa iya estate para isipon ang legitime sang tagsa ka anak, kag ginakarga ini sa parte ni Joy (Articles 908 kag 909). Kon sobra ini sa mahimo ihatag ni Ramon paagi sa will, mahimo mangayo sang reduction ang iya mga utod (Articles 752 kag 771).
"Ginbaligya" ni Aling Celia ang iya balay sa iya anak. Nagpirma si Aling Celia sang deed of sale sang iya balay sa iya anak nga lalaki sa presyo nga wala gid niya ginbayaran, "para indi mag-away". Kon ginakontra ang deed sa korte, mahimo ini ideklara nga simulated: void kon wala gid sang matuod nga tuyo nga magbalhin (Articles 1346 kag 1409), ukon mapamatud-an nga donation gid kon ang presyo lang ang indi matuod (Article 1471). Sa sina nga kaso, ang mga lagda sa donation kag ang collation ang ginagamit.
Ang tuition indi ginadugang liwat. Ginbayaran sang isa ka amay ang suporta kag pag-eskwela sang isa niya ka anak. Ang gastos sa suporta kag edukasyon indi ginacollate (Article 1067). Ang gastos sa career ginacollate lang kon amo ini ang ginhimo sang ginikanan ukon kon nagaapekto ini sa legitime (Article 1068).
San-o ka kinahanglan sang abogado?
Magpakighambal sa abogado antes magpirma sang deed of donation ukon deed of sale sang duta sa sulod sang pamilya, ilabi na kon may iban pa nga kabataan ukon asawa, kag kon gusto mo kontrahon ang deed nga ginpirmahan sang ginikanan. Masusi man sang abogado ang mga lakat sa buhis kag registration, nga wala ginapaathag sang sini nga pahina. Kon indi mo makaya ang bayad, tan-awa ang libre nga bulig legal.
Ano nga mga probisyon ang ginbasihan sini nga sabat?
Masami nga pamangkot
Mahimo bala magbaligya sang duta ang ginikanan sa iya anak sa Pilipinas?
Wala sang Civil Code article sa donation kag sale nga ginagamit sa sini nga pahina nga nagapunggi sini. Pero dapat matuod ang sale: dapat magbayad ang anak sang tino nga presyo sa kuarta ukon sa katumbas sini (Article 1458). Ang deed of sale nga ginpirmahan nga wala sang matuod nga tuyo nga magbaligya absolutely simulated kag void (Articles 1346 kag 1409).
Ginaisip pa bala ang propiedad nga gin-donate kon mapatay ang ginikanan?
Huo. Ginadugang liwat ang balor sini sa estate para isipon ang mga legitime (Article 908) kag ginakarga ini sa legitime sang anak nga nakabaton (Article 909). Kon sobra ini sa mahimo ihatag sang ginikanan paagi sa will, mahimo mangayo ang iban nga compulsory heirs sa korte nga pagamayan ini (Articles 752 kag 771).
Mahimo bala bawion sang ginikanan ang duta nga gin-donate sa anak?
Sa mga rason lang nga ginahatag sang layi, halimbawa ingratitude, nga lakip ang wala sang rason nga pagdumili sang anak sa suporta nga dapat niya ihatag sa ginikanan (Article 765). Ang kaso bangod sang ingratitude dapat i-file sa sulod sang isa ka tuig halin sa tion nga nahibal-an sang ginikanan ang ginhimo kag mahimo na sia mag-file (Article 769).
Mahimo bala sang ginikanan nga indi ipaisip ang donation sa panubli?
Mahimo isiling sang ginikanan nga maathag nga wala sang collation, pero ginapagamay gihapon ang donation kon inofficious ini, nga buot silingon nagakaon ini sa legitime sang iban nga manunubli (Article 1062).
Ginaisip bala ang tuition sang anak bilang abanse sa panubli?
Ang suporta, edukasyon, gastos sa bulong kag kinaandan nga regalo indi subject sa collation (Article 1067). Ang gastos para sa propesyon ukon vocational nga career sang anak ginacollate lang kon amo ini ang ginhimo sang ginikanan ukon kon nagaapekto ini sa legitime (Article 1068).
Pareho bala ang mga lagda sa tunga sang bana kag asawa?
Indi. Void ang donation sa tunga sang mag-asawa samtang kasal sila, luwas sa diutay nga regalo sa mga okasyon sang pamilya (Family Code Article 87). Indi man makabaligya sang propiedad ang mag-asawa sa isa kag isa, luwas kon may separation of property nga ginsugtan sa marriage settlements ukon ginmando sang korte (Civil Code Article 1490).
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?