Article 172 sa Family Code: Pamatuod sa legitimate filiation
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 172?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
The filiation of legitimate children is established by any of the following:
(1) The record of birth appearing in the civil register or a final judgment; or
(2) An admission of legitimate filiation in a public document or a private handwritten instrument and signed by the parent concerned.
In the absence of the foregoing evidence, the legitimate filiation shall be roved by:
(1) The open and continuous possession of the status of a legitimate child; or
(2) Any other means allowed by the Rules of Court and special laws.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Ang Article 172 sa Family Code nag-ingon kung giunsa pagpamatuod ang filiation sa legitimate nga anak. Ang nag-unang pamatuod mao ang record of birth sa civil register, final judgment, o sinulat nga pag-angkon nga gipirmahan sa ginikanan. Kung wala kini, makasalig ang anak sa open and continuous possession (dayag ug padayon nga pagtagamtam) sa status sa legitimate nga anak, o sa bisan unsang laing ebidensya nga gitugotan sa Rules of Court ug special laws.
Ang "filiation" mao ang legal nga relasyon tali sa anak ug ginikanan. Ubos sa Article 175, ang mga anak nga natawo gawas sa kaminyoon mopamatuod sa filiation sa samang paagi ug sa samang ebidensya.
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Bea: pinirmahan nga birth certificate
Gipirmahan sa amahan ni Bea nga si Cesar ang iyang birth certificate. Kana nga record of birth mao ang primary proof sa iyang filiation ubos sa Article 172(1).
Dino: walay pirma bisan asa
Ang giingong amahan ni Dino wala mopirma sa iyang birth certificate ug wala gyud magsulat og bisan unsa nga nag-angkon sa paternity. Walay primary proof si Dino, busa kinahanglang mosalig siya sa ubang ebidensya, sama sa open and continuous possession of status o mga saksi. Dili igo ang mga litrato ug birth certificate nga walay pirma ra, sama sa mga kaso nga Salas ug Perla.
Mga hinimo-himo lang kini nga example aron ipakita kung giunsa paglihok sa lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Mga deadline. Ubos sa Article 173, ang legitimate nga anak maka-file og kaso aron i-claim ang legitimacy samtang buhi pa siya. Kung mamatay ang anak samtang menor de edad o samtang buang, ang mga manununod adunay lima ka tuig aron mo-file. Ang kaso nga na-file na sa anak magpadayon bisan og mamatay ang usa ka partido.
- Ang mga anak nga natawo gawas sa kaminyoon nagsunod sa samang mga lagda, nga adunay usa ka kalainan sa mga deadline: tan-awa ang Article 175.
- Ang birth record pangayoon sa PSA. Tan-awa ang giya sa PSA birth certificate online.
- Ang apelyido sa anak nga natawo gawas sa kaminyoon nagdepende sa recognition sa amahan: tan-awa ang Article 176 ug magamit ba sa illegitimate nga anak ang apelyido sa amahan?
- Para sa giya nga pangutana ug tubag, tan-awa ang unsaon pagpamatuod kinsa ang amahan.
Unsa ang giingon sa Article 172?
The filiation of legitimate children is established by any of the following: (1) The record of birth appearing in the civil register or a final judgment; or (2) An admission of legitimate filiation in a public document or a private handwritten instrument and signed by the parent concerned.
In the absence of the foregoing evidence, the legitimate filiation shall be roved by: (1) The open and continuous possession of the status of a legitimate child; or (2) Any other means allowed by the Rules of Court and special laws.
Ang kopya sa E-Library nag-imprenta og "roved" sa ikaduhang paragraph. Ang mga desisyon sa Supreme Court nga nagkutlo sa artikulo, sama sa Herrera v. Alba (2005) ug Salas v. Matusalem (2013), nagbasa niini nga "proved".
Unsa ang primary proof?
Ang unang paragraph naglista sa labing lig-on nga ebidensya:
- Ang record of birth sa civil register, o final judgment nga nagdeklarar sa filiation.
- Sinulat nga pag-angkon (admission) sa filiation sa ginikanan, sa public document o sa private handwritten instrument, nga gipirmahan sa maong ginikanan.
Sa Aguilar v. Siasat (2015), igo na ang sworn SSS Form E-1 sa amahan nga nagngalan sa nag-claim isip iyang anak: miingon ang Korte nga ang dokumento mismo usa ka admission of legitimate filiation sa public document nga gipirmahan sa ginikanan. Nagkutlo sa usa ka unang desisyon, gidugang niini nga ang recognition sa anak sa record of birth, will, pahayag atubangan sa court of record, o bisan unsang authentic writing usa na ka consummated act of acknowledgment, ug wala nay laing kaso sa korte nga gikinahanglan.
Unsa ang maihap ug unsa ang dili?
Gisusi pag-ayo sa Korte ang mga papeles nga gipresentar sa mga tawo:
- Birth certificate nga walay pirma. Sa Perla v. Baring (2012), ang birth certificate nga nagngalan sa amahan walay probative value aron pamatud-an ang filiation ngadto kaniya kay wala niya kini pirmahi. Miingon ang Korte nga taas nga standard of proof ang gikinahanglan aron pamatud-an ang paternity ug filiation.
- Baptismal certificate. Sa samang kaso, miingon ang Korte nga tungod kay walay apil ang amahan sa pag-andam sa baptismal certificate, dili kini competent aron pamatud-an ang paternity.
- Sulat bahin sa kwarta. Sa Nepomuceno v. Lopez (2010), ang handwritten note nga nagsaad og binulan nga suporta walay bisan unsang pahayag bahin sa filiation sa bata, busa dili kini admission ubos sa Article 172(2). Miingon ang Korte nga ang sinulat kinahanglang sinulat mismo sa giingong amahan (putative father).
- Mga litrato ug malambing nga sulat. Sa Salas v. Matusalem (2013), ang mga sulat nga walay pirma ug mga litrato sa inahan ug anak uban sa giingong amahan wala makapamatuod sa filiation. Miingon ang Korte nga inconclusive nga ebidensya ang mga litrato.
Unsa ang ubang pamatuod sa ikaduhang paragraph?
Kung wala lang ang primary proof, mapamatud-an ang filiation pinaagi sa:
- Open and continuous possession of the status sa legitimate nga anak; o
- Bisan unsang laing paagi nga gitugotan sa Rules of Court ug special laws. Sa Salas v. Matusalem (2013), mihatag ang Korte og mga example: baptismal certificate, judicial admission, family Bible diin nakasulat ang ngalan sa bata, common reputation bahin sa kagikan (pedigree), admission by silence, testimonya sa mga saksi, ug ubang pamatuod nga madawat ubos sa Rule 130. Miingon kini nga ang order para sa recognition ug suporta ihatag lang kung ang filiation gipakita pinaagi sa clear and convincing evidence.
Ang DNA evidence usa niining ubang mga paagi. Tan-awa ang Article 175.
Kanunay nga pangutana
Giunsa pagpamatuod ang filiation ubos sa Family Code?
Gilista sa Article 172 ang primary proof: ang record of birth sa civil register, final judgment, o pag-angkon sa filiation sa public document o sa private handwritten instrument nga gipirmahan sa ginikanan. Kung wala kini, mapamatud-an ang filiation pinaagi sa open and continuous possession of status o sa ubang paagi nga gitugotan sa Rules of Court ug special laws.
Igo na ba ang birth certificate nga wala gipirmahi sa amahan?
Dili aron pamatud-an ang filiation ngadto sa amahan. Sa Perla v. Baring (2012), miingon ang Supreme Court nga ang birth certificate nga nagngalan sa amahan walay probative value aron pamatud-an ang filiation ngadto kaniya kung wala niya kini pirmahi.
Mapamatud-an ba sa SSS form nga gipirmahan sa amahan ang filiation?
Sa Aguilar v. Siasat (2015), ang sworn SSS Form E-1 sa amahan nga nagngalan sa nag-claim isip iyang anak giisip nga admission of legitimate filiation sa public document nga gipirmahan sa ginikanan.
Igo na ba ang mga litrato ug baptismal certificate?
Dili kung sila ra. Sa Salas v. Matusalem (2013), miingon ang Korte nga inconclusive ang mga litrato sa inahan ug anak uban sa giingong amahan, ug sa Perla v. Baring (2012) giingon niini nga ang baptismal certificate nga giandam nga walay apil ang amahan dili competent aron pamatud-an ang paternity.
Hangtod kanus-a maka-file ang anak og kaso aron i-claim ang legitimacy?
Ubos sa Article 173, samtang buhi pa ang anak. Kung mamatay ang anak samtang menor de edad o samtang buang (state of insanity), mapasa ang kaso sa mga manununod, nga adunay lima ka tuig aron mo-file niini.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?