VAWC Leave: 10 Days Paid Leave para sa mga Biktima ng Karahasan

Sinasabi ng Section 43 ng RA 9262 na ang mga biktima sa ilalim ng batas ay "entitled to take a paid leave of absence up to ten (10) days in addition to other paid leaves under the Labor Code and Civil Service Rules and Regulations, extendible when the necessity arises as specified in the protection order." (may karapatang mag-paid leave nang hanggang sampung araw, dagdag sa ibang paid leave, at puwedeng pahabain kapag kailangan ayon sa protection order).

Apat na punto ang makukuha sa tekstong ito:

1. May bayad. Makukuha mo pa rin ang sahod mo sa mga araw ng leave.
2. Hanggang sampung araw. Puwede kang kumuha ng mas kaunti kung mas kaunti ang kailangan mo.
3. Dagdag. Hindi nito nauubos ang vacation leave, sick leave o service incentive leave mo.
4. Puwedeng pahabain. Puwedeng payagan ang dagdag na araw kapag kailangan, ayon sa nakasaad sa protection order.

Sakop nito ang mga manggagawa sa private sector (Labor Code) at sa gobyerno (Civil Service rules).

Ang leave ay para sa "victims under this Act." (mga biktima sa ilalim ng batas na ito). Inilalarawan ng Section 3 ang violence against women and their children bilang mga gawang ginawa ng sinumang tao laban sa:

• kanyang asawa o dating asawa;
• babaeng may o nagkaroon siya ng sexual o dating relationship;
• babaeng may anak sila;
• anak ng babae, legitimate o illegitimate, nasa loob man o labas ng bahay ng pamilya.

Ang "dating relationship" ay pagsasama bilang mag-asawa nang hindi kasal, o pagkakaroon ng romantikong relasyon na matagal at tuloy-tuloy. Hindi dating relationship ang simpleng pagkakakilala o ordinaryong pakikisalamuha sa trabaho.

Puwedeng pisikal, sekswal o sikolohikal ang karahasan, o economic abuse. Kasama sa psychological violence ang pananakot, harassment, stalking, pampublikong pangungutya o pagpapahiya, at paulit-ulit na verbal abuse. Kasama sa economic abuse ang pagtigil ng financial support at pagkontrol sa sariling pera o ari-arian ng babae.

Pinoprotektahan ng RA 9262 ang mga babae at ang kanilang mga anak. Sa Garcia v. Drilon (2013), sinabi ng isang asawang lalaki na unconstitutional ang batas dahil babae lang ang pinoprotektahan nito. Hindi ito tinanggap ng Supreme Court en banc (buong Court). Sinabi nito na nakabatay ang batas sa valid na classification at hindi nito nilalabag ang equal protection sa pagpabor sa mga babae kaysa sa mga lalaki bilang biktima ng karahasan at pang-aabuso. Kaya hindi biktima sa ilalim ng RA 9262 ang adult na lalaki at hindi niya magagamit ang leave na ito.

Dalawa ang proteksyon sa Section 43:

• Ang employer na humahadlang sa karapatan mo sa leave ay "shall be penalized in accordance with the provisions of the Labor Code and Civil Service Rules and Regulations." (mapaparusahan ayon sa Labor Code at Civil Service rules).
• Ang employer na nagpaparusa sa katrabahong tumulong sa iyo ay "liable for discrimination" din (mananagot sa diskriminasyon).

Confidential sa ilalim ng Section 44 ang mga record ng VAWC case, kasama ang mga nasa barangay. Ang paglalathala ng pangalan, address, employer o iba pang impormasyong makakapagpakilala sa biktima nang walang pahintulot niya ay mapaparusahan sa ilalim ng contempt power ng korte.

Walang listahan ang batas mismo ng mga papeles na puwedeng hingin ng employer. Hindi namin nirepaso para sa pahinang ito ang implementing rules ng RA 9262, kaya walang partikular na dokumentong binabanggit dito. Sa pangkalahatan, hinihingi ng manggagawa sa employer ang leave sa ilalim ng Section 43 ng RA 9262 at itinatabi ang mga dokumentong natanggap mula sa barangay, korte o prosecutor.

Nakadepende sa protection order ang pagpapahaba. Ang Barangay Protection Order ay ibinibigay ng Punong Barangay (Section 14). Ang Temporary Protection Order ay ibinibigay ng korte at may bisa nang 30 araw; nagtatakda ang korte ng hearing sa Permanent Protection Order sa o bago ang araw ng pagkapaso nito (Sections 15 at 16). Basahin ang paano mag-file ng VAWC case.

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Liza. Sinasaktan at pinagbabantaan si Liza ng asawa niya. Pumunta siya sa barangay at kumuha ng protection order, saka nag-file ng complaint. Sinabihan niya ang HR nang nakasulat na gagamit siya ng VAWC leave at kumuha siya ng apat na araw para dumalo sa mga hearing at lumipat sa bahay ng kapatid niya. Buo pa rin ang vacation leave niya.

Ana. Dalawang taong naging karelasyon ni Ana si Paolo. Pagkatapos ng break-up, sinusundan siya nito sa trabaho at pinadadalhan ng pagbabanta. Bilang sa RA 9262 ang dating relationship kahit hindi sila ikinasal. Magagamit ni Ana ang leave habang nagfa-file siya ng kaso.

Joy. Si Joy, katrabaho ni Ana, ay sumama sa kanya sa police station pagkatapos ng trabaho at kalaunan ay ikinuwento sa HR ang nangyari. Kung parusahan ng employer si Joy dahil tinulungan niya si Ana, puwedeng managot ang employer sa diskriminasyon sa ilalim ng Section 43.

Kung nasa panganib ka, pumunta sa barangay o sa pulis. Dapat agad tumugon ang mga opisyal ng barangay at ang pulis sa tawag ng tulong sa ilalim ng RA 9262. Para sa buong proseso, mga protection order at kung saan magfa-file, basahin ang paano mag-file ng VAWC case. Inihahambing ng talaan ng leave benefits ang VAWC leave sa iba pang paid leave.

Kung tinanggihan ng employer ang leave, puwedeng dalhin ang usapin sa DOLE sa pamamagitan ng Single Entry Approach. Basahin ang paano mag-file ng labor complaint.

Kumausap ng abogado o ng Public Attorney's Office (PAO) sa lalong madaling panahon kung magfa-file ka ng VAWC case, hihingi ng protection order, o kung pinarusahan ka ng employer dahil nag-leave ka. Binibigyan ng RA 9262 ang mga biktima ng karapatan sa legal na tulong mula sa PAO o sa anumang public legal assistance office.

Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas.