Sagot Mo Ba ang Loan Kapag Co-Maker Ka?
Mabilis na sagot
Nakadepende ito sa pinirmahan ng co-maker. Ang co-maker na pumirma sa loan at nag-obliga sa sarili niya nang "jointly and severally" (solidarily) kasama ng umutang ay itinuturing na surety. Kung ganoon, puwedeng singilin ng nagpautang ang buong loan sa co-maker nang hindi muna idinedemanda ang umutang. Ang tunay na guarantor lang, na hindi nag-obliga nang solidarily at hindi nagsuko ng mga karapatan niya, ang puwedeng humiling sa nagpautang na habulin muna ang property ng umutang.
Ano ang pagkakaiba ng guarantor at surety?
Binibigyang-kahulugan ng Article 2047 ang dalawa:
By guaranty a person, called the guarantor, binds himself to the creditor to fulfill the obligation of the principal debtor in case the latter should fail to do so.
If a person binds himself solidarily with the principal debtor, the provisions of Section 4, Chapter 3, Title I of this Book shall be observed. In such case the contract is called a suretyship.
Sa Palmares v. Court of Appeals (1998), ipinaliwanag ng Supreme Court: "A surety is an insurer of the debt, whereas a guarantor is an insurer of the solvency of the debtor." Ibig sabihin, ang surety ay nangangakong magbabayad kung hindi magbayad ang umutang. Ang guarantor naman ay pumapayag na puwede lang siyang habulin ng creditor pagkatapos habulin ang umutang, kung hindi talaga makabayad ang umutang.
Hindi rin kailanman ipinapalagay ang guaranty. Sinasabi ng Article 2055 na ito ay "must be express and cannot extend to more than what is stipulated therein" (dapat tahasan at hindi puwedeng lumampas sa nakasaad dito).
Puwede bang singilin muna ng nagpautang ang co-maker?
Kung solidarily liable ang co-maker, oo. Sinasabi ng Article 1216:
The creditor may proceed against any one of the solidary debtors or some or all of them simultaneously. The demand made against one of them shall not be an obstacle to those which may subsequently be directed against the others, so long as the debt has not been fully collected.
Sa Palmares, pumirma ang co-maker sa promissory note at nag-obliga nang jointly and severally kasama ng mga umutang. Sinabi ng Korte na "the creditor has the right to proceed even against the surety alone" (may karapatan ang creditor na habulin kahit ang surety lang). Idinagdag ng Korte na ang pangakong "to pay upon default of the principal debtor does not automatically remove it from the ambit of a contract of suretyship" (ang pangakong magbabayad kapag hindi nakabayad ang umutang ay hindi awtomatikong nag-aalis dito sa saklaw ng suretyship).
Pero dapat galing sa dokumento o sa batas ang solidarity. Sinasabi ng Article 1207 na "There is a solidary liability only when the obligation expressly so states, or when the law or the nature of the obligation requires solidarity."
Ano ang benefit of excussion?
Proteksyon ito ng guarantor. Ayon sa Article 2058, "The guarantor cannot be compelled to pay the creditor unless the latter has exhausted all the property of the debtor, and has resorted to all the legal remedies against the debtor." Ibig sabihin, hindi mapipilit magbayad ang guarantor hangga't hindi pa nauubos ng creditor ang lahat ng property ng may utang at nagamit ang lahat ng legal na remedyo laban sa kanya.
Inililista ng Article 2059 kung kailan hindi puwede ang excussion, kasama na kapag ang guarantor ay "has expressly renounced it" (tahasang isinuko ito), kapag "he has bound himself solidarily with the debtor" (nag-obliga siya nang solidarily kasama ng may utang), at kapag insolvent ang may utang. Ayon sa Article 2060, dapat itong igiit ng guarantor kapag siningil siya ng creditor, at dapat niyang ituro ang property ng may utang sa Pilipinas na sapat para bayaran ang utang.
Hindi pangalan ang nagpapasya. Sa TIDCORP v. Philippine Veterans Bank (2019), ang isang "guarantor" ay nagsuko ng excussion at pumayag na direktang sagutin ang utang. Sinabi ng Korte na ang ganitong guarantor ay "undoubtedly makes himself/herself solidarily liable to the creditor", dahil "The determination of whether an obligation is a suretyship is not a matter of nomenclature and semantics."
Paano ito nangyayari sa totoong buhay?
Gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Pumirma si Nestor bilang "co-maker" sa promissory note ng kaibigan niyang si Arman. Sinasabi ng note na ang mga pumirma ay obligado nang "jointly and severally". Tumigil sa pagbabayad si Arman. Ayon sa Article 1216 at sa Palmares, puwedeng singilin ng nagpautang kay Nestor ang buong hindi pa nababayarang loan, nang hindi muna idinedemanda si Arman.
Pero kung guarantor lang si Nestor ayon sa dokumento, walang solidary clause at walang pagsuko ng karapatan, puwedeng gamitin ni Nestor ang excussion at hilingin sa nagpautang na habulin muna ang property ni Arman.
Hindi saklaw ng page na ito kung mababawi ni Nestor kay Arman ang ibinayad niya.
Tingnan din ang paghahambing na guarantor vs surety at ang kahulugan ng suretyship.
Kailan mo kailangan ng abogado?
Kumonsulta sa abogado bago pumirma bilang co-maker o guarantor, kung sinisingil ka ng nagpautang sa loan ng ibang tao, o kung idinemanda ka bilang co-maker. Nakadepende ang pananagutan mo sa eksaktong salita ng pinirmahan mo.
Kung wala kang pambayad sa abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas. Para sa iba pa tungkol sa loan, tingnan ang Utang at paniningil at Ilang taon puwedeng singilin ang utang?
Anong mga probisyon ang batayan ng sagot na ito?
Mga madalas itanong
Mananagot ba ang co-maker kung hindi magbayad ang umutang?
Oo, kung pumirma ang co-maker nang jointly and severally. Sa Palmares v. Court of Appeals (1998), itinuring na surety ang co-maker na pumirma sa promissory note nang jointly and severally, kaya direkta siyang mananagot sa utang.
Puwede bang singilin ng nagpautang ang co-maker nang hindi muna idinedemanda ang umutang?
Kung solidarily liable ang co-maker, oo. Pinapayagan ng Article 1216 ng Civil Code ang creditor na singilin ang sinuman sa mga solidary debtor, o lahat sila nang sabay. Ginamit ng Palmares ang patakarang ito sa co-maker.
Ano ang pagkakaiba ng guarantor at surety?
Sa Palmares, sinabi ng Supreme Court na insurer ng utang ang surety, habang insurer ng kakayahang magbayad ng may utang ang guarantor. Puwede lang pagbayarin ang guarantor pagkatapos habulin ng creditor ang property ng may utang; ang surety ay puwedeng pagbayarin agad.
Ano ang benefit of excussion?
Karapatan ito ng guarantor, ayon sa Article 2058, na hindi pilitin magbayad hangga't hindi pa nauubos ng creditor ang lahat ng property ng may utang at lahat ng legal na remedyo laban sa kanya. Ayon sa Article 2059, walang excussion kung isinuko ito ng guarantor o pumirma siya nang solidarily kasama ng may utang, bukod sa iba pang kaso.
Protektado ka ba kung guarantor ang tawag mo sa sarili mo?
Hindi dahil lang doon. Sa TIDCORP v. Philippine Veterans Bank (2019), sinabi ng Korte na hindi pangalan ang nagpapasya kung suretyship ang obligasyon. Solidarily liable ang guarantor na nagsuko ng benefit of excussion at pumayag na direktang sagutin ang utang.
Ipinapalagay bang solidarily liable ang co-maker?
Hindi. Sinasabi ng Article 1207 na may solidary liability lang kapag tahasang sinasabi ito ng obligasyon, o kapag hinihingi ito ng batas o ng uri ng obligasyon. Mahalaga ang pagkakasulat ng dokumento.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?