Puwede Ka Bang Tanggalin sa Trabaho Dahil Buntis Ka?

Ang rule ay ang [Article 135 [137]](/law/labor-code/article-135). Article 137 ito bago ang renumbering noong 2015, kaya iyon ang numerong ginagamit ng mga lumang desisyon. Ganito ang nakasulat:

Kaya pinoprotektahan ng article ang babaeng manggagawa sa tatlong sitwasyon:

1. Bago niya magamit ang benefit. Hindi siya puwedeng tanggalin ng employer para hindi niya makuha ang benefits sa ilalim ng Code.
2. Habang buntis o naka-leave. Hindi siya puwedeng tanggalin ng employer dahil sa pagbubuntis, o habang naka-leave o naka-confine siya dahil dito.
3. Pagbalik niya. Hindi siya puwedeng tanggalin ng employer, o tanggihang tanggapin ulit, dahil sa takot na mabuntis ulit siya.

May hiwalay na batas para sa maternity leave at sa benefits nito, ang Republic Act No. 11210, na nagpoprotekta rin sa security of tenure ng kababaihang gumagamit ng benefit. Hindi na inuulit dito ang mga rule na iyon. Basahin ang mga karapatan sa maternity leave.

Sinagot ito ng Supreme Court sa isang kaso ng paaralan. Sa Leus v. St. Scholastica's College Westgrove (G.R. No. 187226, 2015), nabuntis bago ikasal ang isang non-teaching employee ng isang Catholic school. Walang legal na hadlang para magpakasal siya at ang ama, at ikinasal sila bago siya tinanggal. Tinanggal siya ng paaralan dahil sa "disgraceful or immoral conduct" ayon sa regulations para sa private schools.

Ipinasya ng Court na illegal ang pagtanggal sa kanya. Gumamit ito ng two-step test: una, tingnan ang kabuuan ng mga pangyayari sa ginawa niya; ikalawa, sukatin ang mga pangyayaring iyon laban sa "the prevailing norms of conduct, i.e., what the society generally considers moral and respectable." (ang umiiral na pamantayan ng asal, ibig sabihin, ang karaniwang itinuturing ng lipunan na moral at kagalang-galang). Sinabi nitong ang mahalagang morality ay ang "public and secular morality," at tiningnan nito ang usapin "from a strictly neutral and secular point of view." (mula sa mahigpit na neutral at secular na pananaw). Kapag ganoon ang sukatan, ang ginawa niya ay "cannot be considered as disgraceful or immoral." (hindi maituturing na disgraceful o immoral).

Inutos ng Court ang full backwages at separation pay kapalit ng reinstatement.

Paalala: pinagpasyahan ng Court ang Leus ayon sa school regulations at sa just causes ng pagtanggal na nasa [Article 297 [282]](/law/labor-code/article-297) na ngayon, hindi ayon mismo sa Article 135 [137]. Kaugnay na desisyon ito, na pinagpasyahan batay sa sarili nitong facts.

Hindi kailanman dahilan ang pagbubuntis. Pero hindi ginagawa ng batas na imposibleng tanggalin ang buntis na manggagawa dahil sa valid na dahilang walang kinalaman sa pagbubuntis. Ganito ito sinasabi ng Article 158 ng Labor Code, tungkol sa kababaihang night workers, para sa mga panahong sakop nito:

Dapat may just o authorized cause ang anumang pagtanggal, na patutunayan ng employer, at dapat sumunod sa due process. Basahin ang mga valid na dahilan para tanggalin ang empleyado.

Ayon sa Article 158, na idinagdag ng Republic Act No. 10151, dapat may mga hakbang para may alternatibo sa night work ang kababaihang dapat sana'y nagtatrabaho sa gabi, bago at pagkatapos manganak, nang hindi bababa sa labing-anim na linggo, at para sa dagdag na panahon kung may medical certificate, kasama habang buntis. Sinasabi rin nito:

Illegal dismissal ang pagtanggal nang walang valid na dahilan. Ang karaniwang remedyo ay reinstatement nang walang nawawalang seniority rights at full backwages ayon sa [Article 294 [279]](/law/labor-code/article-294), o separation pay kung hindi na posible ang reinstatement, gaya sa Leus. Basahin ang mga remedyo sa illegal dismissal. May kaugnay na tanong ang mga policy na nagbabawal mag-asawa: basahin ang puwede bang ipagbawal ng employer ang pag-aasawa? at ang [Article 134 [136]](/law/labor-code/article-134).

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Joanna: Nagtatrabaho siya sa isang call center. Dalawang linggo matapos niyang sabihin sa supervisor na buntis siya, nakatanggap siya ng termination notice na nagsasabing "hindi na niya kayang abutin ang targets," kahit maganda ang ratings niya. Ayon sa Article 135 137, bawal tanggalin ang babae dahil sa pagbubuntis niya. Ebidensya ang magpapasya kung totoo ang sinabing dahilan o palusot lang.

Mae: Bumalik siya mula sa maternity leave at sinabihang "ibinigay na sa iba na hindi na magle-leave ulit" ang puwesto niya. Ayon sa Article 135 137, bawal tanggihang tanggapin siya ulit dahil sa takot na mabuntis ulit siya.

Bea: Hindi kasal na office worker siya sa isang private school at nabuntis siya. Sinabi ng paaralan na immoral conduct ang pagbubuntis. Ayon sa Leus, sinusukat ang asal gamit ang public at secular morality, at mahalaga ang mga pangyayari sa bawat kaso.

Seryosong usapin ang pagtanggal na konektado sa pagbubuntis, at tuloy-tuloy ang takbo ng deadlines para sa illegal dismissal at money claims. Itago ang bawat notice, message at medical record, at kumausap agad ng abogado, union o ng Public Attorney's Office. Kadalasang nagsisimula ang complaint sa conciliation sa DOLE; basahin ang paano mag-file ng labor complaint. Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas.