Article 996 ng Civil Code: Naiwang asawa kasama ang mga anak
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 996?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
If a widow or widower and legitimate children or descendants are left, the surviving spouse has in the succession the same share as that of each of the children.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Itinatakda ng Article 996 ng Civil Code ang parte ng biyuda o biyudo kapag walang will at nag-iwan ang namatay ng mga legitimate na anak o descendant. Pareho ng parte ng bawat anak ang makukuha ng naiwang asawa. Kaya hinahati ang estate sa magkakaparehong bahagi, isa para sa bawat legitimate na anak at isa para sa asawa.
Patakaran ito ng intestate succession: ginagamit ito kapag namatay ang tao nang walang will, na may void na will, o na may will na hindi sumasaklaw sa lahat ng ari-arian (Article 960).
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Ang pamilya ni Jose
Namatay si Jose nang walang will. Naiwan niya ang asawang si Maria at tatlong legitimate na anak. Pagkatapos ihiwalay ang sariling parte ni Maria sa ari-arian nila at bayaran ang mga utang, hinahati ang net estate ni Jose sa apat na magkakaparehong bahagi: isa para kay Maria at isa para sa bawat anak.
Si Liza, may asawa at walang anak
Namatay si Liza nang walang will. Nauna nang namatay ang mga magulang niya. Naiwan niya ang asawa niya at tatlong kapatid. Kalahati ng estate niya ang makukuha ng asawa niya, at paghahatian ng tatlong kapatid ang kabilang kalahati (Article 1001).
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Kung may will, compulsory heir din ang asawa na may legitime na hindi puwedeng alisin ng will. Tingnan ang Article 887, Article 888 at mga parte sa legitime.
- "Children" (maramihan) ang sinasabi ng Article 996. Hindi saklaw ng pahinang ito kung paano ito ginamit ng korte kapag iisa lang ang legitimate na anak.
- Puwedeng magmana sa lolo o lola sa pamamagitan ng representation ang apong ipinanganak sa labas ng kasal, gaya ng ipinasya sa Aquino v. Aquino. Nasa Article 992 ang harang sa pagitan ng illegitimate na anak at ng legitimate na kamag-anak ng magulang nila.
- Para sa buong larawan kapag walang will, basahin ang sino ang magmamana kung walang will? Para hatiin ang estate nang hindi pumupunta sa korte, basahin ang extrajudicial settlement of estate.
- Para sa libre o murang legal na tulong, tingnan ang saan hihingi ng legal na tulong.
- Para sa gabay na tanong at sagot, basahin ang magkano ang mamanahin ng naiwang asawa? Para makita sa iisang table ang mga parte ng bawat grupo ng heirs, tingnan ang intestate shares: sino ang makakakuha ng ano.
Ano ang sinasabi ng Article 996?
If a widow or widower and legitimate children or descendants are left, the surviving spouse has in the succession the same share as that of each of the children.
Sa madaling salita, binibilang ang asawa na parang isa pang anak kapag hinahati ang estate. Pantay-pantay ang mana ng mga legitimate na anak (Articles 979 at 980), at ang parte ng asawa ay katumbas ng parte ng isang anak.
Aling estate ang hinahati?
Ang sariling estate lang ng namatay. Kung kasal ang namatay sa ilalim ng absolute community o conjugal partnership, pag-aari na ng naiwang asawa ang sarili niyang parte sa ari-ariang iyon at inihihiwalay muna ito. Ang natitira pagkatapos ng mga utang at ng paghihiwalay na iyon ang estate na hinahati sa ilalim ng Article 996.
Paano kung may illegitimate na anak din?
Sakop ng Article 999 ang ganitong kaso:
When the widow or widower survives with legitimate children or their descendants and illegitimate children or their descendants, whether legitimate or illegitimate, such widow or widower shall be entitled to the same share as that of a legitimate child.
Kapag sabay na nagmamana ang mga legitimate at illegitimate na anak, itinuturo ng Article 983 ng Civil Code ang mga parte ng illegitimate na anak sa mga proporsyong itinakda para sa legitime. Itinatakda ng Family Code ang legitime ng bawat illegitimate na anak sa kalahati ng legitime ng isang legitimate na anak (Family Code Article 176, na inamyendahan ng Republic Act No. 9255). Kailangang patunayan ng illegitimate na anak ang filiation niya. Para sa iba pa, basahin ang puwede bang magmana ang illegitimate na anak?
Paano nagbabago ang parte ng asawa kapag may ibang heirs?
Nakadepende ang parte sa ibang heirs na naiwan:
| Sino ang naiwan kasama ang asawa | Parte ng asawa | Article |
|---|---|---|
| Legitimate na anak o descendant | Pareho ng bawat anak | 996 |
| Legitimate at illegitimate na anak | Pareho ng isang legitimate na anak | 999 |
| Legitimate na magulang o ascendant | Kalahati | 997 |
| Illegitimate na anak lang | Kalahati | 998 |
| Mga kapatid, o ang mga anak nila | Kalahati | 1001 |
| Walang ibang heir | Ang buong estate | 995 |
Ganito ang patakaran para sa mga kapatid:
Should brothers and sisters or their children survive with the widow or widower, the latter shall be entitled to one-half of the inheritance and the brothers and sisters or their children to the other half.
Sa Treyes v. Larlar (2020), ginamit ng Supreme Court ang patakarang ito: ang mga kapatid ng namatay na babaeng may asawa at walang anak ay may karapatan, by operation of law, sa kalahati ng mana niya, at ang biyudo niya sa kabilang kalahati.
Kailan walang makukuha ang asawa?
Sinasabi ng Article 1002 na sa legal separation, walang alinman sa mga karapatang ito ang naiwang asawa na nagbigay ng dahilan para sa paghihiwalay.
Anong mga desisyon ng Supreme Court ang kaugnay?
Mga madalas itanong
Magkano ang mamanahin ng naiwang asawa kung walang will?
Kung naiwan ang asawa kasama ang mga legitimate na anak o descendant, sinasabi ng Article 996 na pareho ng parte ng bawat anak ang makukuha ng asawa.
Paano kung may illegitimate na anak din?
Sinasabi ng Article 999 na kapag naiwan ang asawa kasama ang mga legitimate at illegitimate na anak, may karapatan ang asawa sa parehong parte ng isang legitimate na anak.
Magkano ang makukuha ng asawa kung walang anak ang namatay?
Nakadepende sa kung sino pa ang naiwan. Kung kasama ang legitimate na magulang o ascendant ng namatay, kalahati ang makukuha ng asawa (Article 997). Kung kasama ang mga kapatid o ang mga anak nila, kalahati rin (Article 1001). Kung ang asawa lang ang heir, sa kanya ang buong estate (Article 995).
Kasama ba sa mana ang kalahati ng asawa sa conjugal property?
Hindi. Bago hatiin ang estate, inihihiwalay muna ang sariling parte ng naiwang asawa sa community o conjugal property. Ang estate lang ng namatay ang sakop ng Article 996.
Nagmamana ba ang asawang naging dahilan ng legal separation?
Hindi. Sinasabi ng Article 1002 na kung ang naiwang asawa ang nagbigay ng dahilan para sa legal separation, wala siyang anumang karapatang ibinibigay ng mga naunang article.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?