Article 887 ng Civil Code: Sino ang mga compulsory heir
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 887?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
The following are compulsory heirs:
(1) Legitimate children and descendants, with respect to their legitimate parents and ascendants;
(2) In default of the foregoing, legitimate parents and ascendants, with respect to their legitimate children and descendants;
(3) The widow or widower;
(4) Acknowledged natural children, and natural children by legal fiction;
(5) Other illegitimate children referred to in article 287.
Compulsory heirs mentioned in Nos. 3, 4 and 5 are not excluded by those in Nos. 1 and 2; neither do they exclude one another.
In all cases of illegitimate children, their filiation must be duly proved.
The father or mother of illegitimate children of the three classes mentioned, shall inherit from them in the manner and to the extent established by this Code.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Nakalista sa Article 887 ng Civil Code ang mga compulsory heir: ang mga taong may takdang bahagi ng mana na protektado ng batas, na tinatawag na legitime. Sila ang mga legitimate na anak at descendant; kung wala sila, ang mga legitimate na magulang at ascendant; ang widow o widower; at ang mga illegitimate na anak. Hindi puwedeng alisin ng will ang legitime nila, maliban sa mga kasong pinapayagan ng batas.
Ang salitang "compulsory" ay nangangahulugang ang batas mismo ang gumagawa sa kanila na tagapagmana ng bahagi ng mana, anuman ang sabihin ng will. Paliwanag ng Article 886, ang legitime ay ang bahagi ng ari-arian na hindi puwedeng ipamigay ng testator "because the law has reserved it for certain heirs who are, therefore, called compulsory heirs." Kung gaano kalaki ang bawat bahagi ay itinatakda ng mga kasunod na article, simula sa Article 888.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Ang pamilya ni Jose
Namatay si Jose. Naiwan niya ang asawang si Maria at tatlong legitimate na anak. Buhay pa ang mga magulang niya. Compulsory heirs si Maria at ang tatlong anak. Hindi compulsory heirs ang mga magulang ni Jose, dahil may mga legitimate na anak.
Si Ana, single at walang anak
Single si Ana, walang anak, at namatay nang may will. Buhay pa ang mga magulang niya, at may dalawa siyang kapatid na lalaki. Ang mga magulang niya ang compulsory heirs niya. Hindi compulsory heirs ang mga kapatid niya, kaya ang maibibigay lang sa kanila ng will ni Ana ay ang matitira pagkatapos ng legitime ng mga magulang niya.
Si Pedro at si Liza
Si Pedro, isang biyudo, ay nag-iwan ng dalawang legitimate na anak at isang anak na babaeng ipinanganak sa labas ng kasal, si Liza. Napatunayan ang filiation ni Liza sa birth record na pinirmahan ni Pedro. Compulsory heirs ang tatlong anak. Sa ilalim ng Family Code Article 176, ang legitime ni Liza ay kalahati ng legitime ng bawat legitimate na anak.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Ang will na hindi nagsama ng compulsory heir ay hindi nag-aalis ng legitime niya. Hindi puwedeng alisan ng testator ng legitime ang compulsory heirs "except in cases expressly specified by law" (Article 904). Basahin ang puwede bang i-disinherit ng magulang ang anak?
- Para sa kung magkano ang makukuha ng bawat tagapagmana, basahin ang Article 888, ang legitime table at legitime shares sa Pilipinas.
- Kung walang will, ang mga patakaran sa intestate succession ang gagamitin. Basahin ang sino ang magmamana kung walang will?
- Karaniwang pinapatunayan ng mga tagapagmana ang relasyon nila gamit ang PSA records. Tingnan ang mga gabay sa PSA birth certificate at PSA marriage certificate.
- Hindi saklaw ng page na ito ang mga adopted na anak, na ang mga karapatan ay itinatakda ng adoption laws.
- Para sa libre o murang legal na tulong, tingnan ang saan hihingi ng legal na tulong.
Ano ang sinasabi ng Article 887?
The following are compulsory heirs: (1) Legitimate children and descendants, with respect to their legitimate parents and ascendants; (2) In default of the foregoing, legitimate parents and ascendants, with respect to their legitimate children and descendants; (3) The widow or widower; (4) Acknowledged natural children, and natural children by legal fiction; (5) Other illegitimate children referred to in article 287.
Sa madaling salita, ang mga compulsory heir ay:
- Mga legitimate na anak at descendant ng namatay, gaya ng mga apo.
- Mga legitimate na magulang at ascendant, gaya ng lolo at lola, pero kung wala lang legitimate na anak o descendant.
- Ang naiwang asawa (widow o widower).
- Mga illegitimate na anak ng namatay. Hinahati pa rin sila ng Civil Code sa mga lumang klase sa items (4) at (5); tingnan sa ibaba.
Hindi compulsory heir ang mga kapatid, pamangkin, tiyo at pinsan. Puwede silang magmana kapag walang will, sa ilalim ng mga patakaran sa intestate succession.
Sino ang nag-e-exclude kanino sa mga compulsory heir?
Dalawang patakaran ang itinakda ng Article 887:
- Ine-exclude ng mga legitimate na anak at descendant ang mga legitimate na magulang at ascendant. Ang item (2) ay gumagana lang "in default of the foregoing".
- Hindi kailanman natutulak palabas ng iba ang asawa at ang mga illegitimate na anak:
Compulsory heirs mentioned in Nos. 3, 4 and 5 are not excluded by those in Nos. 1 and 2; neither do they exclude one another.
Kaya ang isang biyuda, ang mga legitimate niyang anak at ang illegitimate na anak ng yumao niyang asawa ay puwedeng sabay na maging compulsory heirs ng iisang mana.
Paano binago ng Family Code ang patakaran para sa illegitimate na anak?
Ginagamit ng items (4) at (5) ang mga lumang klase ng illegitimate na anak sa Civil Code: "acknowledged natural children", "natural children by legal fiction" at "other illegitimate children". Magkakaiba ang bahaging ibinigay sa kanila ng Civil Code (Article 895).
Iisang kategorya na lang ang ginagamit ng Family Code. Sinasabi ng Article 165 na ang mga anak na ipinaglihi at ipinanganak sa labas ng valid na kasal ay illegitimate, maliban kung iba ang sinasabi ng Code. At ang Family Code Article 176, na inamyendahan ng Republic Act No. 9255, ay nagtatakda ng iisang bahagi para sa bawat isa sa kanila:
The legitime of each illegitimate child shall consist of one-half of the legitime of a legitimate child.
Kaya dapat basahin ang Article 887 kasama ng Family Code Article 176. Compulsory heir pa rin ang illegitimate na anak, at ang legitime ng bawat isa ay kalahati ng sa isang legitimate na anak.
Kailangan bang patunayan ng illegitimate na anak ang filiation?
Oo. Sinasabi ng Article 887:
In all cases of illegitimate children, their filiation must be duly proved.
Ang "filiation" ay ang legal na relasyon ng magulang at anak. Sinasabi ng Family Code Article 175 na puwedeng patunayan ito ng illegitimate na anak sa parehong paraan at gamit ang parehong ebidensya ng legitimate na anak. Sa ilalim ng Article 172, isa sa mga paraang iyon ang record of birth sa civil register.
Gumagana rin pabaligtad ang huling talata ng Article 887: nagmamana ang ama o ina ng illegitimate na anak mula sa anak na iyon "in the manner and to the extent established by this Code."
Puwede bang magmana sa lolo o lola ang apong ipinanganak sa labas ng kasal?
Sa Aquino v. Aquino (2021), sinabi ng Supreme Court, En Banc, na ang anak na hindi nagpakasal ang mga magulang sa isa't isa ay puwedeng magmana sa lolo o lola sa pamamagitan ng right of representation, ibig sabihin, pumapalit siya sa puwesto ng magulang, halimbawa ng magulang na naunang namatay kaysa sa lolo o lola. Nilimitahan ng Court ang ruling sa ganitong kaso ng representation. Sinabi nitong "not now ruling on the extent of the right of a nonmarital child to inherit in their own right." Kailangan pa ring patunayan ang filiation. Para sa higit pa, basahin ang puwede bang magmana ang illegitimate na anak?
Anong mga desisyon ng Supreme Court ang kaugnay?
Mga madalas itanong
Sino ang mga compulsory heir sa Pilipinas?
Sa ilalim ng Article 887 ng Civil Code: ang mga legitimate na anak at descendant; kung wala sila, ang mga legitimate na magulang at ascendant; ang naiwang asawa (widow o widower); at ang mga illegitimate na anak. Kailangang patunayan ng illegitimate na anak ang filiation niya.
Compulsory heir ba ang mga kapatid?
Hindi. Wala ang mga kapatid sa listahan ng Article 887. Puwede silang magmana kapag walang will, sa ilalim ng mga patakaran sa intestate succession, o kung bibigyan sila ng will ng bahagi ng free portion.
Compulsory heir ba ang mga magulang ng namatay?
Oo, pero kung wala lang naiwang legitimate na anak o descendant ang namatay. Sinasabi ng Article 887 na compulsory heir ang mga legitimate na magulang at ascendant 'in default of' o kung wala ang mga legitimate na anak at descendant.
Nawawalan ba ng mana ang naiwang asawa kapag may mga anak?
Hindi. Sinasabi ng Article 887 na ang widow o widower at ang mga illegitimate na anak ay hindi ine-exclude ng mga legitimate na anak o ng mga magulang. Sabay silang nagmamana.
Magkano ang nakukuha ng illegitimate na anak bilang compulsory heir?
Ayon sa Family Code Article 176, na inamyendahan ng Republic Act No. 9255, ang legitime ng bawat illegitimate na anak ay kalahati ng legitime ng isang legitimate na anak. Kailangang patunayan ng anak ang filiation.
Puwede bang hindi isama sa will ang isang compulsory heir?
Bilang patakaran, hindi. Sinasabi ng Article 904 na hindi puwedeng alisan ng testator ng legitime ang compulsory heirs, maliban sa mga kasong tahasang sinabi ng batas, gaya ng valid na disinheritance. Ang tuluyang hindi pagsama sa will ng compulsory heir sa direct line ay tinatawag na preterition, at ayon sa Article 854, pinapawalang-bisa nito ang institution of heir.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?