Leave Benefits sa Pilipinas: Pila ka Adlaw ang Matag Leave?
Maternity leave: 105 ka adlaw nga full pay; paternity: 7 ka adlaw; solo parent: hangtod 7 ka working day; VAWC: hangtod 10 ka adlaw; SIL: 5 ka adlaw.
| Leave | Pila ka adlaw | Kinsa ang pwedeng mo-leave | Gigikanan |
|---|---|---|---|
| Maternity leave (pagpanganak) | 105 ka adlaw nga full pay, dugang ang opsyon nga 30 pa ka adlaw nga walay sweldo | Mga babayeng trabahante sa gobyerno ug sa private sector, apil ang informal economy, "regardless of civil status or the legitimacy of her child" (RA 11210, Sec. 3). Para sa dugang 30 ka adlaw, kinahanglang makadawat ang employer og sinulat nga pahibalo dili moubos sa 45 ka adlaw sa wala pa mahuman ang leave; kung medical emergency, pwedeng ihatag ang pahibalo human na (Secs. 4 ug 5(b)) | Republic Act No. 11210 (105-Day Expanded Maternity Leave Law), Secs. 3, 4 and 5, Supreme Court E-Library |
| Maternity leave sa solo parent | 105 + 15 = 120 ka adlaw nga full pay | Babayeng trabahante nga qualified isip solo parent ubos sa RA 8972 (RA 11210, Sec. 3) | Republic Act No. 11210, Sec. 3, Supreme Court E-Library |
| Maternity leave tungod sa miscarriage (pagkakuha) o emergency termination of pregnancy | 60 ka adlaw nga full pay | Mga babayeng trabahante, sa matag higayon, "regardless of frequency" (RA 11210, Sec. 3) | Republic Act No. 11210, Sec. 3, Supreme Court E-Library |
| Maternity leave nga adlaw nga ihatag sa amahan (allocation) | Hangtod 7 ka adlaw, kuhaon gikan sa maternity leave sa inahan | Ang amahan sa bata, "whether or not the same is married to the female worker"; kung patay, wala o dili makahimo, usa ka alternate caregiver. Kinahanglan ang sinulat nga pahibalo sa mga employer. Dugang kini sa paternity leave sa RA 8187 (RA 11210, Sec. 6) | Republic Act No. 11210, Sec. 6, Supreme Court E-Library |
| Paternity leave | 7 ka adlaw nga full pay | Minyo nga lalaking empleyado, public o private, para sa unang upat ka pagpanganak sa iyang legitimate nga asawa nga iyang kauban sa pagpuyo. Ang "delivery" naglakip sa pagpanganak o miscarriage. Kinahanglan niyang pahibaw-on ang iyang employer bahin sa pagmabdos ug sa gidahom nga petsa sa pagpanganak (RA 8187, Sec. 2) | Republic Act No. 8187 (Paternity Leave Act of 1996), Sec. 2, Supreme Court E-Library |
| Solo parent leave (parental leave) | Dili molapas sa 7 ka working day nga may sweldo matag tuig; mawala kung dili gamiton ug dili ma-ipon (forfeitable ug noncumulative) | Solo parent nga empleyado, "regardless of employment status", nga dili moubos sa 6 ka bulan sa serbisyo (RA 8972, Sec. 8, ingon sa giusab sa RA 11861) | Republic Act No. 11861 (Expanded Solo Parents Welfare Act), Sec. 7, Supreme Court E-Library |
| Solo parent leave sa kasambahay | 7 ka adlaw (parehas nga parental leave) | Solo parent nga kasambahay nga dili moubos sa 6 ka bulan sa serbisyo sa samang employer (Revised IRR sa RA 8972, Sec. 22). Nangayo usab ang rules og valid nga Solo Parent ID Card (Secs. 22 ug 23) | Revised Implementing Rules of RA 8972 as amended by RA 11861, Secs. 22 and 23, Supreme Court E-Library |
| VAWC leave | Hangtod 10 ka adlaw nga may sweldo, dugang sa ubang paid leave; ma-extend kung gikinahanglan, sumala sa protection order | Mga biktima sa violence against women and their children ubos sa RA 9262 (Sec. 43) | Republic Act No. 9262 (Anti-VAWC Act), Sec. 43, Supreme Court E-Library |
| Service incentive leave (SIL) | 5 ka adlaw nga may sweldo matag tuig | Matag empleyado nga dili moubos sa usa ka tuig sa serbisyo, gawas sa mga wala iapil sa rules (Labor Code, Art. 95, ingon sa gikutlo sa Supreme Court sa Auto Bus Transport Systems v. Bautista, 2005) | Auto Bus Transport Systems, Inc. v. Bautista (2005), quoting Labor Code Art. 95, Supreme Court E-Library |
| Service incentive leave sa kasambahay | 5 ka adlaw nga may sweldo matag tuig; ang wala magamit nga adlaw dili madala sa sunod tuig ug dili mailisan og cash | Domestic worker (kasambahay) nga dili moubos sa usa ka tuig sa serbisyo (RA 10361, Sec. 29) | Republic Act No. 10361 (Batas Kasambahay), Sec. 29, Supreme Court E-Library |
Mga nota
- Kini ang mga minimum nga gitakda sa balaod. Ang company policy o collective bargaining agreement pwedeng mohatag og labaw pa. Para sa trabahante sa private sector nga SSS member, ang employer ang mo-advance sa maternity benefit ug ang SSS mobayad niini balik sa employer (RA 11210, Sec. 5(a)): tan-awa ang giya sa SSS maternity benefit ug ang maternity benefit calculator.
- Ang maternity leave dili depende sa kaminyoon, ug magamit kini sa matag pagmabdos, miscarriage o emergency termination of pregnancy. Tan-awa ang Mga katungod sa maternity leave.
- Ang minyo nga amahan pwedeng makabaton sa iyang 7 ka adlaw ubos sa RA 8187 ug hangtod 7 ka adlaw nga gi-allocate sa inahan ubos sa RA 11210, tungod kay ang balaod nag-ingon nga ang allocation "over and above" sa RA 8187. Ang amahan nga dili minyo sa inahan walay leave ubos sa RA 8187, pero ang inahan pwede gihapong mo-allocate kaniya hangtod 7 ka adlaw. Tan-awa ang Paternity leave.
- Para sa solo parent leave, gitangtang sa RA 11861 ang daang lagda nga usa ka tuig nga serbisyo: igo na ang 6 ka bulan, ug apil na ang mga contractual nga trabahante. Tan-awa ang Solo parent leave ug Mga benepisyo sa solo parent.
- Ang VAWC leave para sa biktima, dili sa nakasala. Tan-awa ang VAWC leave hangtod 10 ka adlaw ug Unsaon pag-file og VAWC case.
- Sa Auto Bus, gideklarar sa Supreme Court nga ang bus driver nga gisuholan pinaagi sa komisyon pero kanunay nga gibantayan adunay katungod sa SIL. Gideklarar usab niini nga ang tulo ka tuig nga panahon aron i-claim ang kantidad sa wala magamit nga SIL magsugod kung modumili ang employer sa pagbayad human kini gipangayo sa trabahante, o kung dili kini mabayran sa employer sa pagkahuman sa trabaho. Ang wala magamit nga SIL kasagaran apil sa final pay: tan-awa ang Service incentive leave, ang giya sa final pay ug ang final pay calculator.
- Adunay kaugalingong lagda ang kasambahay bahin sa leave, rest day ug benepisyo: tan-awa ang Mga katungod sa kasambahay.
- Hinimo-himo nga pananglitan: Si Maria, nga dili minyo, nanganak samtang nagtrabaho sa call center. Adunay siyay katungod sa 105 ka adlaw nga full pay. Gipili niya nga ihatag ang 7 niana nga mga adlaw kang Jose, ang amahan sa bata, nga nagtrabaho sa laing lugar, ug naghatag siya og sinulat nga pahibalo sa duha ka employer. Mabilin kang Maria ang 98 ka adlaw.
- Hinimo-himo nga pananglitan: Si Carla, usa ka biyuda nga adunay Solo Parent ID, 7 na ka bulan nga nagtrabaho isip contractual nga sales clerk. Pwede siyang mo-leave hangtod 7 ka working day nga paid parental leave karong tuiga.
- Kung dili mosugot ang imong employer sa leave nga sa imong hunahuna angay nimo, tan-awa ang Unsaon pag-file og labor complaint o Libreng legal help.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?