Solo Parent Leave: 7 ka Working Days nga May Sweldo

Ang bag-o nga Section 8 sang RA 8972 nagahatag sang "parental leave of not more than seven (7) working days with pay every year" sa "any solo parent employee, regardless of employment status, who has rendered service of at least six (6) months." Buot silingon, parental leave nga indi magsobra sa pito ka working days nga may sweldo kada tuig, para sa bisan sin-o nga solo parent nga empleyado, bisan ano ang status sang obra, nga nakaserbisyo na indi magnubo sa anom ka bulan. Para ini sa mga empleyado sa gobyerno kag sa private sector. Ang leave "in addition to leave privileges under exiting laws" (amo ina ang spelling sang layi mismo), ukon dugang sa mga leave suno sa iban nga layi, gani indi ini makabaylo sa imo vacation leave, sick leave ukon service incentive leave.

Ang Revised Implementing Rules (Section 23) nagatakda sang tatlo ka kondisyon:

1. indi magnubo sa anom ka bulan nga serbisyo, "whether continuous or interrupted", ukon padayon man ukon may pag-untat;
2. pahibalo sa imo employer sa sulod sang makatarunganon nga tion; kag
3. valid nga SPIC.

Ginadugang sang Section 22 sang amo man nga rules nga "a valid SPIC is the only requirement to avail of parental leave", ukon ang valid nga SPIC amo lang ang requirement para makagamit sang parental leave.

Ginalista sang layi ang mga kategorya (bag-o nga Section 4 sang RA 8972). Ang pila sa ila:

• ginikanan nga isa lang nga nagaatipan kag nagasuporta sa bata tungod sa pagkapatay sang asawa;
• tungod sa legal separation, ukon de facto separation (nagbulag nga wala sang kaso) nga indi magnubo sa anom ka bulan;
• tungod sa pagbiya sang asawa nga indi magnubo sa anom ka bulan;
• tungod sa pagkapriso sang asawa nga indi magnubo sa tatlo ka bulan, ukon tungod kay indi na makasarang ang asawa sa lawas ukon sa hunahuna, nga ginpamatud-an sang doktor;
• tungod sa declaration of nullity ukon annulment sang kasal, kon ang ginikanan lang ang nagaatipan sa bata;
• wala nakasal nga iloy ukon amay nga nagatipig kag nagapadaku sa bata;
• legal guardian, adoptive ukon foster parent nga isa lang nga nagaatipan sa bata;
• ang asawa ukon miyembro sang pamilya sang low- ukon semi-skilled nga OFW nga wala sa balay sing padayon sang 12 ka bulan, suno sa mga kondisyon sang layi;
• buntis nga babayi nga isa lang nga nagaatipan kag nagasuporta sa bata nga wala pa natawo.

Ang pagkasolo parent dapat ipakita paagi sa SPIC. Nagatukod ang layi sang Solo Parent Office sa kada probinsya kag siudad, kag Solo Parent Division sa kada munisipyo, nga nagahatag sang SPIC nga libre. Para sa iban pa nga benepisyo sang solo parent, tan-awa ang mga benepisyo sang solo parent.

Huo. Siling sang Section 22 sang Revised IRR nga ang solo parent nga kasambahay may kinamatarong man sa pito ka adlaw nga parental leave, basta nakaserbisyo siya indi magnubo sa anom ka bulan "to the same employer", ukon sa amo man nga employer. Tan-awa ang mga kinamatarong sang kasambahay.

Indi. Ginatawag sang layi ang leave nga "forfeitable and noncumulative", ukon puede madula kag indi ginatipon. Ang mga adlaw nga wala mo nagamit sa sulod sang tuig madula na lang kag indi nagadamo.

Indi. Siling sang Section 25 sang Revised IRR nga ang emergency ukon contingency leave suno sa policy sang kompanya ukon collective bargaining agreement "shall not be credited as compliance", ukon indi ginaisip nga pagsunod sa parental leave. Kon may ginahatag na ang imo kompanya nga pareho nga parental benefit, ginaisip ini, kag kon ina nga benepisyo sobra sa pito ka adlaw, ang mas daku nga benepisyo ang masunod.

Suno sa orihinal nga Section 8 sang RA 8972 (2000), ang leave para sa solo parent nga empleyado "who has rendered service of at least one (1) year", ukon nakaserbisyo na indi magnubo sa isa ka tuig. Ginbuhinan sang RA 11861 ang requirement sang serbisyo sa anom ka bulan kag gindugang ang mga pulong nga "regardless of employment status". Kon may mabasa ka nga daan nga artikulo nga nagasiling nga kinahanglan mo ang isa ka tuig, ang daan nga layi ang ginapaathag sini.

Indi. Siling sang bag-o nga Section 7 nga wala sang employer nga puede magpihig sa solo parent nga empleyado sa mga termino kag kondisyon sang obra tungod sa iya status. Puede man magkasugot ang employer kag ang solo parent nga empleyado sa telecommuting (pag-obra sa balay ukon sa layo), kag may prayoridad ang mga solo parent.

Ang mga silot yara sa bag-o nga Section 26. Ang employer nga nagdumili ukon wala naghatag sang mga benepisyo, sa una nga paglapas, may multa nga ₱10,000 tubtob ₱50,000 ukon pagkapriso nga anom ka bulan tubtob isa ka tuig, ukon pareho. Sa masunod nga mga paglapas, ang multa ₱100,000 tubtob ₱200,000 ukon pagkapriso nga isa tubtob duha ka tuig, ukon pareho. Puede man kanselahon ang business permit pagkatapos sang notice kag hearing. Sa pihak nga bahin, ang tawo nga nagbutig parte sa iya status ukon nagpalsipikar sang dokumento para makuha ang mga benepisyo puede multahan tubtob ₱50,000 kag ipriso sang anom ka bulan tubtob isa ka tuig, ukon pareho.

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang mga rules. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Carla. Balo si Carla kag pito na ka bulan nga contractual nga sales clerk. May valid siya nga SPIC. Puede siya magkuha tubtob pito ka working days nga paid parental leave subong nga tuig, bisan indi siya regular nga empleyado.

Si Ramon. Walo ka bulan na ang nagligad, ginbiyaan sang asawa ni Ramon si Ramon kag ang ila duha ka bata. Ang pagbiya nga indi magnubo sa anom ka bulan isa ka kategorya sang solo parent. Kon makuha na niya ang iya SPIC, kag tungod kay sobra na sa anom ka bulan ang iya serbisyo, puede niya gamiton ang leave para makatambong sa mga miting sa eskwelahan sang iya bata.

Si Joy. Ang kompanya ni Joy nagahatag sang tatlo ka adlaw nga "emergency leave" sa tanan nga empleyado. Indi ina ginaisip nga iya solo parent leave. May kinamatarong gihapon siya tubtob pito ka working days nga parental leave.

Lain ina nga benepisyo. Ang iloy nga kwalipikado nga solo parent may 15 ka adlaw nga dugang nga maternity leave nga may bug-os nga sweldo, para sa 120 ka adlaw sa kabilugan. Tan-awa ang mga kinamatarong sa maternity leave. Ang leave benefits table nagabutang sang tanan nga paid leave sing tupad-tupad.

Kasagaran ginapangayo sang trabahador ang leave paagi sa sulat, upod ang kopya sang SPIC, kag nagatipig sang pamatuod. Kon nagadumili gihapon ang employer, puede dalhon ang butang sa DOLE paagi sa Single Entry Approach. Tan-awa ang paano mag-file sang labor complaint.

Magpakig-istorya sa abogado ukon sa Public Attorney's Office (PAO) kon ginsilotan ka ukon gin-dismiss pagkatapos mo gamiton ang leave, kon ginakuwestyon sang imo employer ang imo pagkasolo parent, ukon kon gusto mo mag-file sang criminal complaint suno sa penalty clause sang layi.

Kon wala ka ikabayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas.