Article 100 sang Revised Penal Code: Civil liability sang nakasala
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 100?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
Every person criminally liable for a felony is also civilly liable.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Siling sang Article 100 nga ang tawo nga criminally liable sa felony civilly liable man. Duha ka klase sang responsibilidad ang ginahimo sang krimen: ang silot nga utang sa Estado, kag ang obligasyon nga bayaran ang biktima para sa halit. Ginatawag ini nga civil liability ex delicto, buot silingon civil liability nga halin sa krimen. Sakop sini ang pagbalik sang ginkuha, ang pagpaayo sang halit kag ang pagbayad sa iban pa nga kapierdihan nga nagsunod.
Isa lang ka sentence ang bug-os nga teksto:
Every person criminally liable for a felony is also civilly liable.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Rina: ginkawat nga cellphone
Ginkawat ni Paul ang cellphone ni Rina, kag nasentensyahan si Paul sang theft. Luwas sa iya silot, civilly liable man si Paul. Kon ara pa sa iya ang cellphone, ang restitution buot silingon ibalik niya ini. Kon wala na, dapat niya ini bayaran.
Mang Andoy: nagubaan nga gate
Si Jun, hubog kag akig, nagguba sang gate ni Mang Andoy kag nasentensyahan. Lakip sa iya civil liability ang gasto sa pagpaayo sang gate, kag ang iban pa nga kapierdihan nga nagsunod sa halit kon napamatud-an ini suno sa korte.
Leo: ginbuhian pero may utang pa
Naserbisyuhan ni Leo ang bug-os niya nga sentensya sa estafa pero wala gid niya nabayaran ang biktima. Suno sa Article 113, nagapadayon ang iya obligasyon nga bayaran ang civil liability pagkatapos sia ginbuhian.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Ang korte ang nagatalana sang kantidad. Ginasiling sang judgment kon ano ang dapat bayaran sang nakasala, suno sa ebidensya kag sa mga desisyon pareho sang Jugueta.
- Pagkasunod-sunod sang pagbayad. Nauna ang danyos sa biktima sangsa multa (Article 38).
- Wala sang duha ka beses nga pagbawi. Indi mabayaran sing duha ka beses ang biktima para sa amo man nga buhat (Civil Code Article 2177).
- Mga kaangtanan nga pahina: murder, homicide, moral damages kag legal interest.
Ano ang sakop sang civil liability halin sa krimen?
Ginalista sang Article 104 sang Code ang sakop sini:
The civil liability established in articles 100, 101, 102, and 103, of this Code includes:
- Restitution;
- Reparation of the damage caused;
- Indemnification for consequential damages.
| Butang | Simple nga kahulugan |
|---|---|
| Restitution | Pagbalik sang butang nga ginkuha |
| Reparation of the damage caused | Pagbayad para sa halit nga ginhimo |
| Indemnification for consequential damages | Pagbayad para sa dugang nga kapierdihan nga resulta sang krimen |
Ang Articles 101 tubtob 103 para sa espesyal nga mga kaso: ang civil liability kon ang tawo nga naghimo exempt sa criminal liability, kag ang subsidiary civil liability sang mga innkeeper, employer kag iban pa para sa mga krimen nga ginhimo sa ila establisimyento ukon sang ila mga empleyado samtang nagatuman sang ila obligasyon.
Natapos bala ang civil liability kon naserbisyuhan na ang sentensya?
Indi. Siling sang Article 113 nga dapat gihapon bayaran sang nakasala ang civil liability bisan pagkatapos niya maserbisyuhan ang iya sentensya, kag bisan wala niya ini naserbisyuhan bangod sang amnesty, pardon, commutation of sentence ukon bisan ano nga rason. Ang eksepsyon lang amo kon ang civil liability mismo ang natapos. Siling sang Article 112 nga natapos ini "in the same manner as other obligations, in accordance with the provisions of the Civil Law", halimbawa paagi sa pagbayad.
Paano kon indi mabayaran sang nakasala ang tanan?
Ang Article 38 ang nagatalana sang pagkasunod-sunod sang pagbayad kon kulang ang propiedad sang nakasala:
| Pagkasunod-sunod | Liability |
|---|---|
| 1 | Reparation sang halit nga ginhimo |
| 2 | Indemnification sang consequential damages |
| 3 | Ang multa |
| 4 | Ang costs sang proceedings |
Nauna ang reparation para sa biktima sangsa multa nga utang sa Estado. Kon indi gid makabayad sang multa ang nasentensyahan, tan-awa ang Article 39 parte sa subsidiary imprisonment.
Paano ini lain sa quasi-delict?
Ang quasi-delict suno sa Civil Code Article 2176 amo ang halit nga ginhimo paagi sa sala ukon pagpabaya kon wala sang kontrata sa ulot sang mga partido. Ginahalinan ini sang civil liability bisan wala sang krimen. Ginapaino sang Civil Code ang duha:
| Civil liability halin sa krimen | Quasi-delict | |
|---|---|---|
| Ginhalinan | Felony (RPC Article 100) | Sala ukon pagpabaya (Civil Code Article 2176) |
| Ginadumalahan sang | Mga penal law, sakop sang mga rule sang Civil Code sa danyos (Civil Code Article 1161) | Civil Code, Chapter parte sa quasi-delicts |
| Duha ka beses nga pagbawi | Indi ginatugot: suno sa Civil Code Article 2177, ang plaintiff "cannot recover damages twice for the same act or omission" | Amo man nga rule |
Tan-awa man ang quasi-delict kag ang reckless imprudence.
Pila ang danyos?
Wala sang gintalana nga kantidad ang Article 100. Sa mga kaso sang kamatayon, nagtalana ang Supreme Court sang standard nga kantidad sa People v. Jugueta (2016). Para sa murder nga may silot nga reclusion perpetua, gintalana sang Jugueta ang ₱75,000 nga civil indemnity, ₱75,000 nga moral damages kag ₱75,000 nga exemplary damages; kon death penalty kuntani ang ipataw pero ginpanubo sa reclusion perpetua bangod sang Republic Act No. 9346, ₱100,000 ang kada kantidad. Tan-awa ang danyos para sa kamatayon sa criminal nga kaso.
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
Masami nga pamangkot
Ano ang civil liability ex delicto?
Amo ini ang obligasyon nga magbayad para sa halit nga ginhimo sang krimen. Siling sang Article 100 nga ang tanan nga criminally liable sa felony civilly liable man. Ang ex delicto buot silingon halin sa krimen.
Ano ang sakop sang civil liability halin sa krimen?
Tatlo ka butang ang ginalista sang Article 104: restitution, reparation sang halit nga ginhimo, kag indemnification para sa consequential damages.
Natapos bala ang civil liability kon naserbisyuhan na ang sentensya sa prisuhan?
Indi. Siling sang Article 113 nga dapat gihapon bayaran sang nakasala ang civil liability bisan pagkatapos niya maserbisyuhan ang sentensya, ukon kon wala niya ini naserbisyuhan bangod sang amnesty, pardon, commutation ukon bisan ano nga rason, luwas lang kon ang civil liability mismo ang natapos na.
Makabawi bala ang biktima sang danyos halin sa krimen kag halin sa quasi-delict?
Siling sang Civil Code Article 2177 nga ang liability para sa quasi-delict lain kag tuhay sa civil liability halin sa negligence suno sa Penal Code, pero indi makabawi ang plaintiff sang danyos sing duha ka beses para sa amo man nga buhat ukon pagpabaya.
Pila ang danyos sa kaso sang murder ukon homicide?
Ang standard nga kantidad para sa civil indemnity, moral kag exemplary damages halin sa People v. Jugueta (2016), indi sa Article 100. Halimbawa, kon reclusion perpetua ang silot para sa murder, ₱75,000 ang gintalana sang Jugueta para sa kada isa sang tatlo.
Ano ang una nga ginabayaran kon indi mabayaran sang nakasala ang tanan?
Ang Article 38 ang nagatalana sang pagkasunod-sunod: reparation sang halit nga ginhimo, dayon indemnification sang consequential damages, dayon ang multa, dayon ang costs sang proceedings.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?