Ano ang Moral Damages? Kahulugan sa Law sang Pilipinas
Dasig nga sabat
Ang moral damages amo ang kuwarta nga ginamando sang korte nga ibayad bilang bayad sa pag-antos nga indi pagkadula sang kuwarta. Halimbawa sini ang mental anguish (kasakit sang buot), kahadlok, grabe nga kabalaka, nasakitan nga balatyagon kag kahuy-anan sa katilingban. Indi kinahanglan ang resibo, kag ang kantidad ginabilin sa diskresyon sang korte.
Ano ang ginasiling sang Civil Code?
Ginalista sang Article 2217 kon ano ang sakop sang moral damages:
Moral damages include physical suffering, mental anguish, fright, serious anxiety, besmirched reputation, wounded feelings, moral shock, social humiliation, and similar injury. Though incapable of pecuniary computation, moral damages may be recovered if they are the proximate result of the defendant’s wrongful act or omission.
Gindugang sang Article 2216 nga indi kinahanglan ang pamatuod sang pecuniary loss, kag ang pagtimbang "is left to the discretion of the court, according to the circumstances of each case."
San-o ka makaclaim sang moral damages?
Ginalista sang Article 2219 ang mga kaso. Lakip diri:
- krimen nga nagresulta sa physical injuries (pilas sa lawas);
- quasi-delicts nga nagtuga sang physical injuries;
- ilegal ukon arbitraryo nga pagdetine ukon pagdakop, kag ilegal nga pagpangita (search);
- libel, slander ukon bisan ano nga iban nga klase sang defamation;
- malicious prosecution (kaso nga ginfile sa malain nga tinutuyo);
- mga buhat nga ginasambit sa mga article pareho sang Article 21 (tinuyo nga pagpasakit nga kontra sa moral, maayo nga kustombre ukon public policy) kag Article 26 (pagtahod sa privacy kag kalinong sang hunahuna).
Gindugang sang Article 2220 ang tinuyo nga pagguba sang propiedad, kag ang breach of contract diin ang defendant naghimo sang fraud ukon may bad faith.
Pila ang moral damages?
Wala sang fixed nga kantidad sa Code. Ang korte ang nagadesisyon suno sa mga kamatuoran sang kada kaso. Dapat gihapon pamatud-an sang nagaclaim ang pag-antos kag nga ang sala nga buhat sang isa ka tawo ang nagtuga sini.
Para sa mga krimen nga nagresulta sa kamatayon, nagtalana ang Supreme Court sang standard nga mga kantidad. Sa People v. Jugueta (2016), gintalana sini ang pareho nga mga kantidad sang civil indemnity kag damages para sa sina nga mga kaso. Basaha ang Damages para sa kamatayon sa criminal case.
Ang moral damages mahimo man magbukas sang ganhaan sa exemplary damages: suno sa Article 2234, ginakonsiderar lang sang korte ang exemplary damages kon mapakita na sang plaintiff nga may kinamatarong sia sa moral, temperate ukon compensatory damages.
Halimbawa
Halimbawa lang ini: ang guard sang tindahan sala nga nag-akusar kay Liza sang pagpangawat sa atubangan sang iban nga mga kustomer. Wala sia sang ginkuha. Mahimo mag-file si Liza sang kaso para sa moral damages tungod sa kahuy-anan, gamit ang Article 21 paagi sa Article 2219. Indi niya kinahanglan ipakita nga may nadula sia nga kuwarta. Ang korte ang magadesisyon kon maghatag sang damages kag pila.
Para sa mga kaingod nga nagagamo sang imo kalinong, basaha ang Reklamo batok sa magahod nga kaingod.
Ano nga mga probisyon ang nagagamit sini nga termino?
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
- People v. Jugueta (G.R. No. 202124)People v. Jugueta sa Hiligaynon: ang 2016 nga desisyon nga nagtakda sang civil indemnity, moral, exemplary kag temperate damages sa murder kag homicide.
- Baksh v. Court of Appeals (G.R. No. 97336)Baksh v. Court of Appeals: ang promise to marry nga wala gintuman indi sala sa kaugalingon, pero may damages suno sa Article 21 kon paglimbong ini.
Masami nga pamangkot
Ano ang moral damages sa simple nga pulong?
Kuwarta nga ginamando sang korte nga ibayad para sa pag-antos nga indi pagkadula sang kuwarta, pareho sang mental anguish (kasakit sang buot), kahadlok, grabe nga kabalaka, nasakitan nga balatyagon ukon kahuy-anan sa katilingban (Civil Code Article 2217).
Kinahanglan ko bala sang resibo para mag-claim sang moral damages?
Indi. Siling sang Article 2216 nga indi kinahanglan ang pamatuod sang pecuniary loss (nadula nga kuwarta). Pero dapat gihapon pamatud-an sang nagaclaim ang pag-antos kag nga ini tungod sa sala nga buhat ukon pagpabaya sang isa ka tawo (Article 2217).
Pila ang moral damages sa Pilipinas?
Wala sang kantidad nga gintalana sang Civil Code. Ginabilin sang Article 2216 sa diskresyon sang korte ang pagtimbang, suno sa sitwasyon sang kada kaso. Sa mga krimen nga nagresulta sa kamatayon, nagtalana ang Supreme Court sang pareho nga mga kantidad sa People v. Jugueta (2016).
Makakuha bala ako sang moral damages tungod sa breach of contract?
Sa pila lang ka kaso. Ginatugot ini sang Article 2220 para sa breach of contract (paglapas sa kontrata) diin ang defendant naghimo sang fraud ukon may bad faith.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?