Article 100 sa Revised Penal Code: Civil liability sa nakasala
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 100?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
Every person criminally liable for a felony is also civilly liable.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Matod sa Article 100, ang tawo nga criminally liable sa usa ka felony civilly liable usab. Duha ka klase sa responsibilidad ang mugawas sa krimen: ang silot nga utang ngadto sa Estado, ug ang obligasyon nga bayran ang biktima sa kadaot. Kini nga obligasyon gitawag og civil liability ex delicto, buot ipasabot, civil liability nga gikan sa krimen. Sakop niini ang pag-uli sa gikuha, ang pag-ayo sa kadaot ug ang pagbayad sa ubang kapildihan nga misunod.
Usa ra ka sentence ang tibuok teksto:
Every person criminally liable for a felony is also civilly liable.
Sa yanong pagkasulti: ang matag tawo nga sad-an sa felony kinahanglan usab mobayad sa kadaot.
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Si Rina: gikawat nga cellphone
Gikawat ni Paul ang cellphone ni Rina, ug nakonbikto si Paul og theft. Gawas sa iyang silot, civilly liable usab si Paul. Kung naa pa niya ang cellphone, ang restitution buot ipasabot nga iuli niya kini. Kung wala na, kinahanglan niya kining bayran.
Si Mang Andoy: naguba nga gate
Si Jun, hubog ug nasuko, nakaguba sa gate ni Mang Andoy ug nakonbikto. Sakop sa iyang civil liability ang gasto sa pag-ayo sa gate, ug ang ubang kapildihan nga misunod sa kadaot kung napamatud-an kini sa korte.
Si Leo: nakagawas na apan may utang pa
Nahuman ni Leo ang tibuok niyang sentensya sa estafa apan wala gyud niya bayri ang biktima. Ubos sa Article 113, padayon ang iyang obligasyon nga bayran ang civil liability bisan nakagawas na siya.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Ang korte ang motakda sa kantidad. Ang hukom (judgment) magpahayag kung pila ang bayran sa nakasala, base sa ebidensya ug sa mga desisyon sama sa Jugueta.
- Han-ay sa pagbayad. Mauna ang danyos sa biktima kaysa multa (Article 38).
- Walay doble nga bayad. Dili mabayran kaduha ang biktima para sa samang buhat (Civil Code Article 2177).
- May kalabotan nga mga panid: murder, homicide, moral damages ug legal interest.
Unsa ang sakop sa civil liability gikan sa krimen?
Ang Article 104 sa Code naglista kung unsa ang sakop niini:
The civil liability established in articles 100, 101, 102, and 103, of this Code includes:
- Restitution;
- Reparation of the damage caused;
- Indemnification for consequential damages.
| Butang | Yanong kahulogan |
|---|---|
| Restitution | Pag-uli sa butang nga gikuha |
| Reparation of the damage caused | Pagbayad sa kadaot nga nahimo |
| Indemnification for consequential damages | Pagbayad sa dugang kapildihan nga resulta sa krimen |
Ang Articles 101 hangtod 103 para sa espesyal nga mga kaso: civil liability bisan exempt sa criminal liability ang tawo nga nagbuhat, ug ang subsidiary civil liability sa mga tag-iya sa inn, employer ug uban pa para sa krimen nga nahitabo sa ilang establisemento o gihimo sa ilang empleyado samtang nagtrabaho.
Mahuman ba ang civil liability kung nahuman na ang sentensya?
Dili. Matod sa Article 113, kinahanglan gihapon bayran sa nakasala ang civil liability bisan human niya ma-serve ang sentensya, ug bisan wala niya kini ma-serve tungod sa amnesty, pardon, commutation of sentence o bisan unsang laing rason. Ang bugtong eksepsyon mao kung ang civil liability mismo na-extinguish na. Matod sa Article 112, ma-extinguish kini "in the same manner as other obligations, in accordance with the provisions of the Civil Law" (sama sa ubang obligasyon ubos sa Civil Law), pananglitan pinaagi sa pagbayad.
Unsa man kung dili makabayad sa tanan ang nakasala?
Ang Article 38 ang nagtakda sa han-ay sa pagbayad kung dili igo ang propiedad sa nakasala:
| Han-ay | Liability |
|---|---|
| 1 | Reparation of the damage caused |
| 2 | Indemnification of consequential damages |
| 3 | Ang multa |
| 4 | Ang costs of the proceedings |
Mauna ang bayad sa biktima kaysa multa nga utang sa Estado. Kung dili gyud makabayad og multa ang nasentensyahan, tan-awa ang Article 39 bahin sa subsidiary imprisonment.
Unsa ang kalainan niini sa quasi-delict?
Ang quasi-delict ubos sa Civil Code Article 2176 mao ang kadaot nga hinungdan sa sayop o pagpasagad (negligence) kung walay kontrata tali sa mga partido. Gigikanan kini sa civil liability bisan walay krimen. Gibulag sa Civil Code ang duha:
| Civil liability gikan sa krimen | Quasi-delict | |
|---|---|---|
| Gigikanan | Usa ka felony (RPC Article 100) | Sayop o negligence (Civil Code Article 2176) |
| Gisundan nga balaod | Ang penal laws, ubos sa mga lagda sa Civil Code bahin sa danyos (Civil Code Article 1161) | Civil Code, Chapter bahin sa quasi-delicts |
| Doble nga bayad | Dili tugotan: ubos sa Civil Code Article 2177, ang plaintiff "cannot recover damages twice for the same act or omission" (dili makakuha og danyos kaduha para sa samang buhat) | Samang lagda |
Tan-awa usab ang quasi-delict ug ang reckless imprudence.
Pila ang danyos?
Walay gitakda nga kantidad ang Article 100. Sa mga kaso sa kamatayon, gitakda sa Supreme Court ang standard nga kantidad sa People v. Jugueta (2016). Para sa murder nga reclusion perpetua ang silot, gitakda sa Jugueta ang ₱75,000 civil indemnity, ₱75,000 moral damages ug ₱75,000 exemplary damages; kung death unta ang silot apan gipaubos sa reclusion perpetua tungod sa Republic Act No. 9346, ₱100,000 ang matag kantidad. Tan-awa ang danyos sa kamatayon sa criminal case.
Unsang mga desisyon sa Supreme Court ang may kalabutan?
Kanunay nga pangutana
Unsa ang civil liability ex delicto?
Kini ang obligasyon nga bayran ang kadaot nga hinungdan sa krimen. Matod sa Article 100, ang matag tawo nga criminally liable sa usa ka felony civilly liable usab. Ang ex delicto buot ipasabot nga gikan sa krimen.
Unsa ang sakop sa civil liability gikan sa krimen?
Tulo ka butang ang gilista sa Article 104: restitution (pag-uli sa butang), reparation of the damage caused (pagbayad sa kadaot), ug indemnification for consequential damages (pagbayad sa ubang kapildihan nga misunod).
Mahuman ba ang civil liability kung nahuman na ang sentensya sa prisohan?
Dili. Matod sa Article 113, kinahanglan gihapon bayran sa nakasala ang civil liability bisan human niya mahuman ang sentensya, o kung wala niya kini ma-serve tungod sa amnesty, pardon, commutation o bisan unsang laing rason, gawas kung ang civil liability mismo na-extinguish na.
Makakuha ba ang biktima og danyos gikan sa krimen ug gikan usab sa quasi-delict?
Matod sa Civil Code Article 2177, ang liability sa quasi-delict lahi ug bulag sa civil liability gikan sa negligence ubos sa Penal Code, apan dili makakuha ang plaintiff og danyos kaduha para sa samang buhat o omission.
Pila ang danyos sa kaso sa murder o homicide?
Ang standard nga kantidad sa civil indemnity, moral ug exemplary damages gikan sa People v. Jugueta (2016), dili sa Article 100. Pananglitan, kung reclusion perpetua ang silot sa murder, ₱75,000 ang gitakda sa Jugueta para sa matag usa sa tulo.
Unsa ang unang bayran kung dili makabayad sa tanan ang nakasala?
Ang Article 38 ang nagtakda sa han-ay: una ang reparation of the damage caused, dayon ang indemnification of consequential damages, dayon ang multa, ug kataposan ang costs of the proceedings (gasto sa kaso).
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?